T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5931
Karar No : 2023/4619
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Silopi Termik Santralinin 2015 yılında devreye giren 2. ve 3. ünitelerinin ihtiyacı nedeniyle santralde kullanılan yakıt kaynaklı külün depolanması amacıyla Silopi İlçesi Görümlü ve Çalışkan Köyü sınırları dahilinde bulunan ormanlık sahada Katı Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Tesisi kurulmasına bedelli olarak izin verilmesi kapsamında izin bedelinin belirlenmesi ve belirlenen bu bedelin ödenmesinin istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Cizre Orman İşletme Şefliği işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4'üncü maddesinde, 5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerinin (...) izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanacağının hüküm altına alındığı, öte yandan bahsi geçen yönetmelikte, (...) IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinde; tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki … A.Ş. ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hattı izinleri için 14/03/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedeller alınacağının belirtildiği, ancak yönetmelikte bahsi geçen "tesis" kapsamına nelerin girdiğinin açıkça belirtilmediği görülmekle birlikte, dava dilekçesinin ekinde yer verilen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun 17/03/2015 tarihli yazısında "Silopi Termik Santralinin kül ve cüruf depolama sahasının da santralin mütemmim cüzü olduğu değerlendirilmektedir." şeklinde ibarenin yer aldığı, bununla birlikte ilgili yönetmelikte 21/01/2017 tarihinde yapılan düzenleme ile "(...) termik santralin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için gereken alanlar dâhil verilen izinler için 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun geçici 4 üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedeller alınır." ifadesine yer verilerek söz konusu duruma bu yönüyle de açıklık getirildiği görüldüğünden, kül ve cüruf depolama sahasının da davacı şirkete ait tesisin içerisinde yer aldığı değerlendirilerek 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedel alınması gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, talep edilen indirimin uygulanacağı izinlerin mevzuatta tek tek sayıldığı, bunların elektrik üretim tesisi (üretim santrali), ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadar olan, … A.Ş. ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil, enerji nakil hattı izinleri olduğu, sayılanların arasında katı atık bertaraf izinlerinin olmadığı, davacının talebinin haksız ve mesnetsiz olduğu, İdare Mahkemesince işlem tarihinden sonra yürürlüğe giren mevzuat hükmünin esas alınarak ve yerindelik denetimi yapmak suretiyle karar verdiği, işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 12/10/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Silopi Termik Santralinin 2015 yılında devreye giren 2. ve 3. ünitelerinin ihtiyacı nedeniyle santralde kullanılan yakıt kaynaklı külün depolanması amacıyla Silopi İlçesi Görümlü ve Çalışkan Köyü sınırları dahilinde bulunan ormanlık sahada Katı Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Tesisi kurulmasına bedelli olarak izin verilmesi kapsamında izin bedelinin belirlenmesi ve belirlenen bu bedelin ödenmesinin istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Cizre Orman İşletme Şefliği işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
18/04/2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 17/3 ve 18'inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Alınacak bedeller" başlıklı 8.maddesinin 9.fıkrasında (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle) "5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektirk üretim tesisleri ile Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında, 04/06/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 2'nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinde; tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki Türkiye Elektrik İletim A.Ş. ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hattı izinleri için 14/03/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedeller alınır." hükmü yer almaktadır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Arz güvenliğinin sağlanmasına yönelik düzenlemeler" başlıklı geçici 4.maddesinde, "Bu Kanunun yayımı tarihi(30/03/2013) itibarıyla işletmede olanlar dâhil 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan 5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri ile bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dâhil enerji nakil hatlarından, ilgili kurum tarafından verilmiş izin tarihinden itibaren yatırım ve işletme dönemlerinin ilk on yılında izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır. Bunlardan Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Geliri alınmaz. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz. Bu fıkra kapsamındaki sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Bakanlar Kurulu yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükteki mevzuatta, bahsi geçen "tesis" kapsamına katı atık bertaraf ve düzenli depolama (kül depolama) tesislerinin girmeyeceği, dava konusu edilen indirim uygulanacak izinler arasında da açıkça sayılmamış olduğu anlaşılmaktadır.
Olayda, davacı şirkete, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun 23/03/2004 tarihli kararı ile Şırnak İli Silopi İlçesinde kurulacak üretim tesisinde 23/03/2004 tarihinden itibaren 20 yıl süreyle üretim faaliyetinde bulunmasına izin verilmesi üzerine, Silopi Termik Santralinin 2015 yılında devreye giren 2. ve 3. ünitelerinin ihtiyacına binaen üretim faaliyeti izin süresinin sona erdiği tarihe kadar geçerli olmak üzere (23/03/2024 tarihine kadar) Şırnak İli Silopi İlçesi Görümlü ve Çalışkan Köyleri sınırları dahilinde 563.316,60 m2 lik ormanlık alanda, Orman Kanunu'nun 17/3 maddesi gereğince katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi (kül depolama) kurulması amacıyla bedelli kesin izin verildiği, izin bedeli olarak ise davacı şirketten ilgili mevzuat uyarınca herhangi bir indirim uygulanmaksızın toplam 20.539.339,42-TL ödenmesi yönünde işlem tesis edildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu işlem tarihi itibariyle, katı atık bertaraf ve düzenli depolama (kül depolama) tesisi yapımı amacıyla verilen izinlerde, söz konusu indirimin uygulanamayacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle, çoğunluk kararına katılmıyorum.