T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/596
Karar No : 2023/2895
DAVACI: … Sendikası (…)
VEKİLİ: Av. …
DAVALI: … Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …
DAVANIN KONUSU: Davacı Sendika,
1-12/04/2018 tarihinde davalı İdareye ait internet sitesinde ilan edilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in "Görevde Yükselme ve koşulları" başlıklı 74. maddesinin 2. fıkrası ile,
2- Anılan Yönetmelik hükmüne dayanılarak ...'ın İstanbul Anadolu Yakası Lojistik Hizmetleri Müdürü olarak atanmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini istemektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Davacı tarafından; dava konusu düzenlemede görevde yükselme koşulları arasında sınav şartı aranmamasının kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı olduğu, düzenlemenin takdir yetkisinin sınırlarını genişletici nitelikte, subjektif uygulamalara neden olabileceği, eşitlik ve hukuki güven ilkesini zedelediği; dava konusu düzenlemeye dayanılarak ...'ın İstanbul Anadolu Lojistik Müdürlüğüne atanmasında tek ayırıcı kriterin adı geçenin ... üyesi olması nedeniyle atama işleminin keyfilik barındırdığı, hukukilik ve objektiflikten uzak olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; dava konusu düzenlemelerin ve işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuş; ikinci cevap dilekçesi ile savcılık düşüncesine karşı sunulan beyan dilekçesinde aynı isimli Yönetmelik'in 19/11/2019 günlü, 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğinden davanın konusuz kaldığı beyan edilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in "Görevde Yükselme ve koşulları" başlıklı 74. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemine yönelik olarak karar verilmesine yer olmadığına, anılan Yönetmelik hükmüne dayanılarak ...'ın İstanbul Anadolu Yakası Lojistik Hizmetleri Müdürü olarak atanmasına ilişkin işlemin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in 74. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ...'ın İstanbul Anadolu Lojistik Müdürlüğüne yapılan atama işlemi ve bu işlemin dayanağı olan anılan Yönetmelik'in sınavsız atamaya ilişkin 74. maddesinin 2. fıkrasının tümünün (74/2. maddesinin a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, ı, i, j, k, l bentlerinin) iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idare tarafından ,davacının ehliyetli olmadığı itirazında bulunulmuş ise de;
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde, sendika ve konfederasyonların kuruluş amaçları doğrultusunda üyelerin idare ile ilgili doğacak ihtilaflarında, ortak hak ve menfaatlerinin izlenmesinde veya hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini veya mirasçılarını, her düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı organları önünde temsil etmek veya ettirmek, dava açmak ve bu nedenle açılan davalarda taraf olmak, sendika ve konfederasyonların faaliyetleri arasında sayılmıştır.
Bu düzenlemeden sendikaların yanlızca üyelerinin menfaatlerini ilgilendiren işlemlerle ilgili olarak dava açma ehliyetleri bulunduğu tartışmasız olup,iş bu dava konusu işlemler; gerek dava konusu Yönetmelik ,gerekse bireysel işlem yönünden ortak hak ve menfaatler kapsamında değerlendirilebileceği , davacı Sendika'nın doğrudan Sendika tüzel kişiliği adına dava açmadığı ki bunun dava konusu ettiği Yönetmeliğin ve bu Yönetmelik uyarınca tesis edilen bireysel işlemin kapsamından doğrudan davacı Sendika tüzel kişiliğini ve menfaatlerini değil, yalnızca davacı Sendika üyelerinin menfaatine yönelik olmalarından ve de dava dilekçesindeki iddalardan açıkça anlaşıldığı , dolayısıyla davacı sendikanın dava konusu işlemle yukarıda aktarılan Yasada belirtilen meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin etkilendiği, dolayısıyla işlemle menfaat ilişkisinin bulunduğu açık olduğundan anılan itiraza itibar edilmemiştir.
3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin; a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, c) Kamuyu ilgilendiren yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır. Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz." kuralına yer verilmiştir.
12/04/2018 günlü PTT Genel Kurul kararı ile dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in kabul edildiği ve Resmi Gazete'de yayımlanmaksızın, davalı kurumun kendi internet sayfasında ilan edilerek uygulanmaya başlandığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu edilen Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanmadığı ihtilafsız olduğuna göre, uyuşmazlığın çözümü açısından davalı idarenin kamu tüzel kişisi olup olmadığı ile bu bağlamda, dava konusu edilen Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanması gerekip gerekmediğinin tespitinin önem taşıması sebebiyle, davalı idarenin hukuki statüsünün ortaya konulması gerekmektedir.
6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun (dava tarihinde yürürlükte bulunan) 21.maddesine göre 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket olarak yeniden yapılandırılan kurumun sermayesinin tamamı Hazine Müsteşarlığına aittir. (05/02/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan B.K.K. ile sermayesi Varlık Fonuna devredilmiştir).
6475 sayılı Kanun'un 31/3. maddesi ile 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listenin “B – Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)” bölümünde yer alan “Türkiye Cumhuriyeti Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü (P.İ.)” ibaresi listeden çıkarılmış ise de yeni kurulan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi de aynı Kanun'un (dava tarihinde yürürlükte bulunan) 22/2. maddesi uyarınca, 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabi tutulmaya devam edilmiştir.
6475 sayılı Kanun'un 21/7. maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına personel alınmasına dair ilgili mevzuat hükümlerinin PTT ve iştirakleri tarafından istihdam edilecek personel hakkında uygulanmayacağı, (dava tarihinde yürürlükte bulunan) 27/1. madde uyarınca da PTT personelinin, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edileceği düzenlenmiştir.
6475 sayılı Kanun'un (dava tarihinde yürürlükte bulunan) 27/2. maddesi uyarınca sözleşmeli personelin unvan ve sayılarının Genel Kurul kararıyla belirleneceği, personelin işe alınması, atanması, görevlendirilmesi ile eğitim, terfi, görevde yükselme, unvan değişikliği, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususların Genel Kurul kararı ile yürürlüğe konulan Yönetmelik ile düzenleneceği ifade edilmiş, bu düzenleme dava konusu Yönetmeliğin de dayanağını oluşturmuştur.
6475 sayılı Kanun'un Geçici 5/1. maddesi uyarınca ise bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte mülga T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğünde çalışan; a) 657 sayılı Kanun'a tabi memurların, b) 22/01/1990 günlü, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele tabi kadrolu personelin, c) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetvele tabi sözleşmeli personelin, ç) İş sözleşmesi ile görev yapan işçilerin mevcut statüleri ile PTT’de istihdamlarına devam olunacağı düzenlenmiştir.
15/7/2018 günlü, 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385. maddesiyle yapılan düzenleme sonrasında ise davalı kurumun, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket statüsü korunmuş ve sermayesinin tamamının Hazineye ait olduğu yinelenmiştir.
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 391/1. maddesi ile personel rejimi yönünden PTT personelinin, 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26 ve Ek 27. maddelerine göre istihdam edileceği düzenlenmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (dava tarihinde yürürlükte bulunan haliyle) Ek 26. maddesi; Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren geçici mahiyetteki işlerde, yerli veya yabancı personelin tam zamanlı, kısmi zamanlı veya projelerle sınırlı olarak sözleşmeyle istihdam edilebileceğini; (dava tarihinde yürürlükte bulunan haliyle) Ek 27. maddesi ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A maddesi kapsamında personel (memur) istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından, teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetlerin, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütüleceğini hükme bağlamıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi her ne kadar Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi olarak faaliyet göstermekte ise de; gerek sermayesinin tamamının hazineye ait olması ve teşkilat yapısının özelliği, gerek bünyesinde halen (anonim şirket olmadan önce istihdam etmeye başladığı) 657 sayılı Kanun'a tabi memur ve 399 sayılı KHK'ya tabi kadrolu ve sözleşmeli personel çalıştırmaya devam etmesi, gerekse personel rejimi ile ilgili konularda 375 sayılı KHK'nın kamu kurum ve kuruluşlarının idari hizmet sözleşmeli personel çalıştırması ile ilgili bölümlerine atıf yapılmış olması hususları göz önüne alındığında; davalı kurumun halen kamu tüzelkişiliği sıfatını koruduğu ve ülke çapında faaliyette bulunan PTT personelinin işe alınması, görevde yükselmesi, disiplin cezaları ve sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesine ilişkin hususları düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin kamu personeline ait genel hükümleri kapsadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1/b maddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanması gereken yönetmelikler kapsamında olduğu halde Resmi Gazete'de yayımlanmadan yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle, dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu atama işlemine gelince;
Anılan işlemin dayanağı olan Yönetmeliğin yukarıda belirtilen gerekçeyle hukuka aykırı olduğunun tespiti karşısında bu Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen dava konusu atama işlemi de hukuki dayanaktan yoksun kaldığı açıktır.
Açıklanan nedenlerle anılan Yönetmeliğin dava konusu edilen maddesinin ve bu madde uyarınca tesis edilen atama işleminin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, duruşma için önceden belirlenen 24/05/2023 günü davacı Sendika vekili Av. … ile davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi vekili Av. …'ın geldikleri görülerek Danıştay Savcısı … hazır halde açık duruşmaya başlandı. Gelen taraflara usulüne göre söz verilip dinlendikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verilip, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle işin gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı Sendika; 12/04/2018 tarihinde davalı İdareye ait internet sitesinde ilan edilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in "Görevde Yükselme ve koşulları" başlıklı 74. maddesinin 2. fıkrası ile anılan Yönetmelik hükmüne dayanılarak ...'ın İstanbul Anadolu Yakası Lojistik Hizmetleri Müdürü olarak atanmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu edilen Yönetmelik hükmü yönünden yapılan incelemede;
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketine ait internet sitesinde 12/04/2018 tarihinde yayımlanan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile kararı ile yürürlükten kaldırılmış olup, karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Dava konusu atama işlemi yönünden yapılan incelemede;
Anayasa'nın 124. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak çıkarılan 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin; a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, c) Kamuyu ilgilendiren yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır. Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak 10/09/2013 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet
Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in 04/10/2013 günlü, 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu; 24/12/2017 günlü, 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 118. maddesiyle yapılan değişiklik ile anılan Yönetmeliğin Genel Kurul kararı ile yürürlüğe konulacağının öngörülmesi üzerine, 12/04/2018 günlü PTT Genel Kurul kararı ile dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in kabul edildiği ve Resmi Gazete'de yayımlanmaksızın, davalı kurumun kendi internet sayfasında ilan edilerek uygulanmaya başlandığı anlaşılmaktadır.
Mevcut hukuki düzenlemelerde davalı kurumun halen kamu tüzelkişiliği sıfatını koruduğu ve ülke çapında faaliyette bulunan PTT personelinin işe alınması, görevde yükselmesi, disiplin cezaları ve sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesine ilişkin hususları düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin kamu personeline ait genel hükümleri kapsadığı gözönüne alındığında; 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1/b maddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanması gereken yönetmelikler kapsamında olduğu halde Resmi Gazete'de yayımlanmadan yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda; anılan Kanun hükmüne göre Resmi Gazete'de yayımlanması zorunlu olmasına rağmen, bu gereklilik yerine getirilmeden yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle hukuki geçerliliği bulunmayan dava konusu Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 12/04/2018 tarihinde davalıya ait internet sitesinde ilan edilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in "Görevde Yükselme ve koşulları" başlıklı 74. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2. Anılan Yönetmelik hükmüne dayanılarak ...'ın İstanbul Anadolu Yakası Lojistik Hizmetleri Müdürü olarak atanmasına ilişkin işlemin İPTALİNE;
3. Aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından yatırılan …-TL yargılama giderleri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine; davalı idare tarafından yapılan …-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, posta ücretinden artan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.