Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/619 E. , 2021/1269 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/619
Karar No : 2021/1269
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Üniversitesinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesi ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrasının (ç) ve (d) bentleri uyarınca kamu görevine son verilmesine ilişkin ...Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve …. sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi ve 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dava konusu işlemden sonra 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair KHK'nın 1. maddesinin (ç) alt bendinde, "Ekli-4 sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir" düzenlemesinin getirildiği, bu düzenlemeye ekli 4 sayılı listede davacının ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı anlaşılmış olup, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, … tarih ve … sayılı davalı idare Yönetim Kurulu kararının kendiliğinden ortadan kalktığı, ortada idarece tesis olunan hukuki denetimin yapılacağı idari bir işlemin kaldığından söz etmenin mümkün olmadığı, bu nedenle de davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 20/03/2018 tarih ve E:2018/129, K:2018/12179 sayılı bozma kararına uyan … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının dava konusu işlemden sonra 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin eki (4) sayılı listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, yasa hükmünde olan Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinin doğrudan sonlandırılmış olması ve idari davaya konu olacak bir işlem tesis edilmediği gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği, anılan karara yönelik yapılan istinaf başvurusunun ise Danıştay bozma kararına uyulmak suretiyle Dairelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, mahkeme kararının kaldırılarak yasal düzenleme nedeniyle iş bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın değerlendirme yapmak ve karar vermek üzere yukarıda anılan madde hükmü gereğince Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmesine karar verildiği, dolayısıyla davacının KHK ile kamu görevinden ihracına yönelik işlemin incelenmekte olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usule ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkili hakkında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2018/49877 numaralı soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, işbu davaya konu uyuşmazlığın OHAL Komisyonuna yapılan başvurudan bağımsız olarak hukuki denetiminin yapılması gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının dava konusu işlemden sonra 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarıldığı, ortada idarece tesis olunan, hukuki denetimin yapılacağı bir idari işlem kalmadığı, bu nedenle görülmekte olan davanın konusuz kaldığı, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
...Üniversitesi'nde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesi ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrasının (ç) ve (d) bentleri uyarınca ...Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi ve 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan davacı, 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden tekrar çıkarılmış, bu karara yönelik Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun kabul edilmesi üzerine ise görevine iade edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davaları, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının üniversite yönetim kurulu kararıyla kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, dava dosyasının incelenmesinden, davacının 677 sayılı KHK'ya ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış olmasına yönelik kamu görevine iadesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun kabul edilmesi üzerine görevine iade edildiği görülmüştür. Davacının anılan Komisyon tarafından göreve iade edilmiş olması, davaya konu üniversite yönetim kurulu kararı ile davacının kamu görevinden çıkarılması işleminin davalı idare tarafından geri alındığı veya bir başka işlemle ortadan kaldırıldığı anlamına da gelmemektedir.
Netice itibarıyla dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü açık olduğundan İdare Mahkemesince işin esasına girilerek dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekirken, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/04/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.