Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/619 E. , 2022/3652 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/619
Karar No : 2022/3652
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-… tarih ve sayılı beyannameler ile … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin olarak rejim koşullarının ihlal edildiğinden bahisle tahakkuk eden gümrük vergisi, katma değer vergisi, dampinge karşı vergi ve kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacı adına dahilde işleme izin belgesi kapsamında 2010 yılında tescilli beyannameler ile ithal edilen eşya ile ilgili taahhütlerin yerine getirilmesi üzerine belgenin kapatıldığı, … İhracatçılar Birliği Genel Sekreterliğinden alınan … tarih ve … sayılı yazı uyarınca taahhüt hesabının müeyyideli olarak yeniden kapatıldığının bildirilmesi üzerine davacı adına gümrük vergisi, katma değer vergisi, dampinge karşı vergi, kaynak kullanımını destekleme fonu payının tahsili amacıyla yapılan ek tahakkuka vaki itirazın reddi işleminin davacıya tebliği üzerine görülmekte olan davanın açıldığı, dava konusu beyannamelere ilişkin gümrük yükümlülüğünün, beyannamelerin tescil edildiği 2010 yılında başlayıp üç yıllık zamanaşımı süresi nedeniyle 2013 yılında son bulduğu, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi içinde yükümlüsüne tebliğ edilmeyen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Rejim ihlali sebebiyle muafiyet kapsamı gümrük vergilerine ilişkin gümrük yükümlülüğünün rejim ihlalinin gümrük idaresinin bilgisine girdiği tarihte başladığı, buna göre, alacağın zamanaşımına uğramadığı, idarelerince düzenlenen gümrük vergisi, katma değer vergisi, dampinge karşı vergi ve kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile gecikme faizinin ödenmesi, aksi takdirde teminatın paraya çevrileceğine ilişkin işlemin iptali istemiyle ... Vergi Mahkemesinin ... esasına kayıtlı dosyasında dava açılması üzerine vade belirleme işlemi yerine dava konusu işlemin düzenlendiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dairemizin E:2019/619 ve E:2022/829 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden; davacı adına tescilli …, …, …, …, …., …, …, … tarih ve sayılı beyannameler ile … sayılı dahilde işleme belgesi kapsamında ithal edilen eşyaya isabet eden gümrük ve katma değer vergileri ile dampinge karşı vergiye vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle E:… sayılı dosyada, aynı vergi ve fonlar ile gecikme faizinin ödenmesi, aksi takdirde teminatın paraya çevrileceğine ilişkin işlemin iptali istemiyle E:… sayılı dosyada dava açıldığı, E:… sayılı dosyada Mahkemelerince yapılan ara kararına idarece verilen cevapta, … tarih ve … sayılı, beyanname dışındaki yedi adet beyannameye ilişkin teminatların iade edildiğinin bildirildiği, her iki dosyada da rejim ihlaline ilişkin bildirimin Uludağ İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğinden alınan … tarih ve … sayılı yazıyla yapıldığı anlaşılmıştır.
Diğer yandan, E:… sayılı dosyada, Dairemiz bozma kararı üzerine verilen kararda Bölge İdare Mahkemesince … tarih ve … sayılı beyannameye ilişkin teminatın iade edilmediği, ancak anılan beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak olarak rejim koşullarının ihlal edildiğinden bahisle tahakkuk eden vergilerin ödenmesi aksi takdirde teminatın paraya çevrileceğine dair işlemin ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptaline dair karara yönelik istinaf başvurusunun Dairelerinin 30/03/2017 tarih ve E:2017/17, K:2017/927 sayılı kararıyla reddi yolundaki karara yönelik temyiz başvurusunun Dairemizin 27/09/2021 tarih ve E:2017/743, K:2021/2511 sayılı kararıyla reddedildiği, iki işlemin miktar ve mahiyet olarak aynı olduğu görüldüğünden, mükerrerlik arz ettiği gerekçesiyle iptal edildiği görülmekle birlikte, işbu dosyada … İhracatçılar Birliği Genel Sekreterliğinin … tarih ve … sayılı yazısıyla bildirim yapılmışken, anılan dosyada … tarih ve … sayılı yazı ile bildirim yapıldığı, yani rejim ihlal sebeplerinin farklı olabileceği görülmüştür.
Bu itibarla, teminatı iade edilmeyen … tarih ve … sayılı beyannameye ilişkin alacağın E:… sayılı (... Vergi Mahkemesinin E:…), teminatı iade edilen yedi adet beyannameye ilişkin alacağın ise E:… sayılı (…. Vergi Mahkemesinin E:…) dosyada incelenmesi, farklı tarih ve sayılı yazılarla bildirilen rejim ihlallerinin dayanaklarının farklı olup olmadığının ortaya konması suretiyle uyuşmazlığın esasının yeniden incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-…, …-..., …-…, tarih ve sayılı beyannameler ile … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin olarak rejim koşullarının ihlal edildiğinden bahisle tahakkuk eden gümrük vergisi, katma değer vergisi, dampinge karşı vergi ve kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinde; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği; 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, dahilde işleme rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde, eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin tahsili yanında, bu vergilerin iki katı tutarında para cezası alınacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı; 184. maddesinde ise, 183. maddede belirtilen haller dışında; (a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi, (b) eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağı, gümrük yükümlülüğünün, 1. fıkranın (a) bendinde belirtilen hükmün yerine getirilememesinin bir gümrük yükümlülüğü doğurması halinde, bu tarihte, eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan tespiti halinde, ilgili rejime tabi tutulduğu tarihte başlayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda da açıklandığı üzere, dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatlarda, gümrük yükümlülüğü rejim şartlarının ihlali halinde doğmakta olup, söz konusu ihlalin, taahhüt hesabının kapatılarak teminatların iade edilmesinden sonra tespiti durumunda, vergilerin de bu tarihten itibaren üç yıl içinde ilgilisine tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, rejim şartlarının ihlal edildiği hususunun, … İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğinden alınan … tarih ve … sayılı yazı uyarınca taahhüt hesabının müeyyideli olarak kapatıldığının bildirilmesi üzerine idarenin bilgisine girdiği, bu nedenle bu tarihten itibaren üç yıl içerisinde karar alınarak davacıya tebliğ edilmesi gerektiğinden, olayda, üç yıllık zamanaşımı süresinin beyannamenin tescil tarihinden itibaren başlatılmasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, aynı alacak için 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlem yönünden verilen davanın kısmen kabulü, kısmen incelenmeksizin reddi yolundaki kararın Dairemizin 06/10/2022 tarih ve E:2021/7317, K:2021/8239 sayılı kararıyla bozulduğu hususu da göz önüne alınarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu edilen kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2…. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 06/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.