T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6307
Karar No : 2024/108
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : S.S. … Kooperatifi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararında belirtilen şartlar dahilinde, Muğla İli sınırları içerisinde TM plakalı araçlardan 8 (sekiz) yaş ve altında olma şartını sağlamayan araç işletenlerine, araçlarını yenileyebilmeleri için turizm dönemi dikkate alınarak 15.09.2017 tarihine kadar süre verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediyesi UKOME kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, taşımacılıkta kullanılan araçların ekonomik ömrünün de dikkate alınmak suretiyle trafikte geçirdikleri süre, yaptıkları km gibi veriler de baz alınmak suretiyle belirlenen yaşın üstündeki araçların ulaşımda kullanılmasının ne gibi sakıncalar yaratacağını gösteren bilimsel ve teknik bir raporun işlem gerekçesinde yer almadığının görüldüğü, bu durumda, idarenin takdir yetkisini eşitlik ilkesi, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanıp kullanmadığının somut bir şekilde bilimsel ve teknik bir tespite dayandırmamış olması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; uyuşmazlıkta, dava konusu UKOME kararıyla, mevzuatın idareye verdiği yetki kapsamında, TM plakalı araçlara 8 yaş ve altında olma şartı getirilmesine ve araç işletenlerin araçlarını yenileyebilmeleri için 15.09.2017 tarihine kadar süre verilmesine karar verildiğinin anlaşıldığı, dava konusu düzenlemeyle taksi ve minibüslerle yapılacak olan toplu taşımacılığın, trafik düzeni ve güvenliği yönlerinden, halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması bakımından daha sağlıklı ve verimli olacağından, ayrıca turizm bölgesi olan Muğla İlinin bu özelliği de gözönüne alındığında yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı, aksi yöndeki Mahkeme kararında ise yasal isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüyle, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, aracın yaşı ile can ve mal güvenliği riskinin doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı, araçların her yıl fenni muayeneden geçirildiği, ayrıca 8 yaş üzeri
araçlarla yolcu taşımacılığı yapılamayacağına dair yasal mevzuat bulunmadığı, kararın taşımacı esnafını ekonomik olarak zora düşüreceği, 15.02.2019 tarihli UKOME kararlarıyla otobüslere 10, öğrenci servislerine 12 ve personel servislerine 19 yaş sınırları getirildiği, bu durumun TM minibüsler yönünden eşitliğe ve hakkaniyete aykırı olduğu hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bununla birlikte, temyize konu karara; dava konusu işlemin tesisine dayanak alınan kararlar ve sürecin açıklanmak suretiyle eklenmesi gerekmektedir.
Buna göre, Dairemizin 14/05/2019 tarih ve E:2019/3275, K:2019/4578 sayılı kararında da belirtildiği üzere; Muğla İl Trafik Komisyonu Başkanlığı'nca … tarih ve … sayılı kararı ile "Marmaris İlçesi'nin deniz kenarında bulunması ve buna bağlı olarak çürüme ve eskime olayının kısa zamanda gerçekleşmesi sebebiyle bu kararın onaylanmasından sonra ilk defa ticari kaydedilecek araçların 5 yaşından büyük olmaması" yönünde karar alındığı, … tarih … sayılı karar ile tahdit kapsamında bulunan ticari araçlarda nakil ve yeni kayıt işlemlerinde 5 yaş sınırlandırılması iptal edilerek, günün şartları ve ekonomik koşullar gözönüne alınarak yaş sınırlamasının 8 yaşa çıkartıldığı, taşımacılara bu yaş şartına uymak için 31/12/2004 tarihine kadar süre tanındığı, … tarih … sayılı kararla İl Trafik Komisyonu toplantısında … sayılı kararın iptali, uygulamanın 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu ve buna bağlı olarak çıkarılan Yönetmelik, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmeliği ile yürürlükteki mevzuat çerçevesinde işlem yapılması yönünde karar alındığı, … tarih … K. sayılı kararla UKOME tarafından yeni bir karar alınıncaya kadar yürürlükte bulunan İl Trafik Komisyonu kararının geçerliliğinin devam etmesi yönünde karar alındığı, … tarih … k. sayılı kararla UKOME tarafından İl Trafik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile tahdit kapsamında olan TM plakalı araçlarda 8 yaş olarak yeniden düzenlenerek bu yaş şartına uymaları için süre verildiği, bazı
taşımacıların bu kurala uymadıkları, TM plakalı araçlardan 8 yaş ve altında olma koşulunu sağlayamayan araç işletenlerine, araçlarını yenileyebilmeleri için turizm dönemi dikkate alınarak 15/09/2017 tarihine kadar süre verilmesi yönünde karar verildiği, 2003 /18 sayılı kararının iptal edilmiş olması sebebiyle karara uyulması konusunda tereddütler yaşandığı görülerek, 23/06/2017 tarihli UKOME kurulu toplantısı yapılarak, "Muğla Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararında belirtilen şartlar dahilinde, Muğla İli sınırları içerisinde TM plakalı araçlardan 8 yaş ve altında olma koşulunu sağlayamayan araç işletenlerine, araçlarını yenileyebilmeleri için turizm dönemi dikkate alınarak 15/09/2017 tarihine kadar süre verilmesi" yönünde … sayılı dava konusu kararın alındığı, bu durumda dava konusu UKOME kararının, daha önce yürürlüğe giren … tarih … sayılı davalı belediye UKOME kararındaki tereddütleri gidermeye, kararın uygulanmasına ve dayanak UKOME kararındaki aynı sürenin verilmesine yönelik bir işlem olduğu, ayrıca UYAP'ta yapılan incelemede işlemin dayanağı … tarih … sayılı UKOME kararının iptaline ilişkin bir yargı kararının da bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe de eklenmek suretiyle onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe eklenmek suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan yürütmenin durdurulması harçlarının ve posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 19/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.