Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/6334 E. , 2020/6966 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/6334
Karar No : 2020/6966
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
4- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri …'ın Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesinde yapılan ameliyatı esnasında hizmet kusuru işlenerek ölümüne sebebiyet verildiğinden bahisle 1.000.000,00 TL manevi, 35.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 1.035.000,00 TL tazminatın ölüm tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olaya ilişkin olarak ilgili hekim hakkında başlatılan ceza soruşturması kapsamında Adli Tıp … İhtisas Kurulunca hazırlanan … tarih ve … sayılı raporda, hastanın ölümünün mezenter iskemisi ve gelişen komplikasyonlardan kaynaklandığı, hastanın takip ve tedavisinde sorumlu doktorlar ve yardımcı sağlık personelinin kusurunun bulunmadığı, yönünde görüş bildirildiği, … Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilimdalında görevli öğretim üyeleri tarafından hazırlanan 27/01/2015 tarihli raporda özetle, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. …'ün hastanın ameliyat öncesi hazırlık ameliyat sonrası takip konusunda üzerine düşen sorumlulukları tam olarak yerine getirdiği, hastanın ameliyat sonrası kusma ve gaz gaita çıkaramama şikayeti ile acil servise başvurduğunda bizzat değerlendirerek gerekli tetkikleri yaptığı ve genel cerrahi uzmanına danıştığı ve önerilere uyduğu, hastanın klinik ve laboratuvarında düzelme olunca taburcu edildiği, yaklaşık 1 hafta sonra hastanın tekrar acil servise başvurduğunda hastayı tekrar muayene ettiği ve kliniğini değerlendirerek tomografi, batın ultrasonografi, venöz ultrasonografi, laboratuvar gibi gerekli tetkikleri yaptığı ve uygun şekilde genel cerrahi uzmanına danıştığı, mevcut bulgular ışığında postoperatif hastanın yönetiminde Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. …'ün kusurunun bulunmadığı, hastanın genel cerrahi ile ilgili takibi yönünden ilgili uzmanlık alanından bir komisyon görüşünün de alınabileceği önerisi ile birlikte hastanın operasyon kararının uygun olduğu ameliyat bulgularından iskemik ince bağırsak hastalığının sonucu olarak perforasyon geliştiği, bu durumun komplikasyonu olan sepsisin ilgili ve uygun branşların takibi (anestezi, genel cerrahi, enfeksiyon hastalıkları) ile birlikte yoğun bakımda uygun şekilde yapıldığı, hastanın yara yerinde bağırsak içeriği ile kirlenmesi nedeniyle ikinci kez operasyona alındığı, multiple ince bağırsak perforasyonlarının primer onarıldığı, ancak hastanın ertesi gün sepsis komplikasyonu nedeniyle kaybedildiği, iskemik bağırsak hastalığı (mezenter arter iskemisi) nedeniyle oluşan klinik tablonun belirsiz olabilmesi ve günümüzde hala komplikasyonu gelişene kadar hastalığın tanısını koyduracak kesin bir yöntemi ve bulgunun olmadığı bilgisi ışığında hekimlerin hastanın yönetiminde gerekli özeni ve tıbbi yaklaşımı sergilediği ve uygun şekilde yöneterek kusurlarının bulunmadığı, yönünde görüş bildirildiği, anılan raporlar doğrultusunda davacıların murisinin Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde gerçekleşen ameliyat ve ameliyat sonrası tedavisinde idarenin herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı, davacıların maddi tazminat isteminin yasal dayanağı bulunmadığı, davacı iddiaları da davalı idareden istenilen manevi tazminat miktarını ödemekle yükümlü kılınmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, davalı idarenin kusurlu olduğunun savcılık tarafından alınan doktor ifadeleriyle sabit olduğu, sadece tarafsız olmayan Adli Tıp Raporuna dayanılarak karar verilemeyeceği, dava konusu olayda hizmetin kötü işlemesi sonucu oluşan ihmaller zinciri nedeniyle davacılar murisinin ölümüne sebebiyet verildiği, ceza soruşturmasında verilen takipsizlik kararının Adli Tıp Raporunun yetersiz ve çelişkili olması sebebiyle kaldırıldığı, bu kabul görmeyen raporun hükme esas alınamayacağı, olayda illiyet bağı bulunup bulunmadığının irdelenmediği, yapılan ameliyat ile ölüm arasında doğrudan illiyet bağının bulunduğu, ameliyattan sonraki süreçte doktorların ihmalinin olduğu, gerekli tıbbi müdahaleyi yapmakta geciktikleri, ilgililer hakkında soruşturma izni verilmesine ilişkin karar ile bu durumun sabit olduğu, konusunda uzman olmayan doktor tarafından tedavinin yapıldığı, davalı idarenin sorumluluğunun olmadığının kabul edilebilmesi için, bu durumun müteveffaya yönelik teşhis tanı ile ameliyat öncesi ve sonrası teknik bakım ve takip hizmetlerinin sunulmasında, tüm doktorlar açısından hiçbir tereddüde ve çelişkiye mahal vermeyecek şekilde saptanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Mahkeme kararının, davanın reddine ilişkin kısmı usul ve yasaya uygun olduğundan bu kısmının onanması, reddedilen maddi tazminat nedeniyle davalı idare lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından bu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının, Davanın Reddine İlişkin Kısmı ile Reddedilen Manevi Tazminat Miktarı Üzerinden Davalı İdare Lehine Maktu Vekâlet Ücretine Hükmedilmesine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davanın reddine ilişkin kısmı ile reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı idare lehine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen maktu vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının, Reddedilen Maddi Tazminat Nedeniyle Davalı İdare Lehine Nispi Vekâlet Ücretine Hükmedilmesine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
31/12/2014 tarih ve 29222 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılmakta olan dava, 35.000,00 TL maddi, 1.000.000,00 TL manevi tazminat istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince, davanın reddine ve reddedilen maddi tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre nispi olarak hesaplanan 4.150,00 TL, reddedilen manevi tazminat yönünden ise maktu olarak belirlenen 750,00 TL vekalet ücretinin davacılar tarafından davalı idareye ödenmesine karar verilmiştir.
Maddi tazminat talebiyle açılan davalarda, kabul edilen tazminat miktarının önemli bir kısmının vekalet ücreti olarak davalı idareye ödenmesi, açılan tazminat davasını davacı açısından anlamsız hale getirmekte, bazı olaylarda ise, davacının dava açılmadan önceki durumundan daha kötü bir duruma girmesine neden olmakta, bu durum, gerek Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirilmektedir. Tümden ret ya da kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlanan maddi tazminat davalarında, taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin, kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden ne şekilde hesaplanacağı konusunda Tarifenin 10. maddesinin 2. ve 3. fıkralarına paralel bir düzenlemeye yer verilmemiş olması nedeniyle, reddedilen maddi tazminatın Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceğine ilişkin Tarife hükmünün ihmal edilmesi, hakkaniyete daha uygun olacaktır.
Yukarıda yer alan açıklamalar uyarınca, İdare Mahkemesince, maddi tazminat isteminin tamamı için ret hükmü kurulmasına rağmen davalı idare lehine nispi vekâlet ücreti hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda; reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı idare lehine Mahkeme kararının verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu olarak belirlenen 750,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.150,00 TL vekalet ücretinin" ibaresinin "reddedilen maddi tazminat için Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 750,00 TL vekalet ücretinin" olarak düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların reddedilen maddi tazminat yönünden aleyhine hükmedilen nispi vekalet ücretine yönelik temyiz isteminin kabulüne, diğer temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, hüküm fıkrasında yer alan "reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.150,00 TL vekalet ücretinin" ibaresinin "reddedilen maddi tazminat için Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 750,00 TL vekalet ücretinin" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/12/2020 tarihinde temyize konu Mahkeme kararının davanın reddine ve reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı idare lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısımları yönünden oy birliğiyle, reddedilen maddi tazminat nedeniyle davalı idare lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı yönünden oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz istemine konu Mahkeme kararında, davacıların maddi tazminat taleplerinin reddi nedeniyle davalı idare lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu husus, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında bulunmayıp; anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil ettiğinden, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının, Mahkemece yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.