T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/6361
Karar No : 2023/1177
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı / …
VEKİLLERİ : Huk. Müş. Av. …,
Huk. Müş. Av. …
DAVANIN KONUSU :Davacının, … Hastanesinde ana dalı olan iç hastalıkları branşında kadrolu, yan dalı olan alerjik hastalıklar branşında kadro dışı geçici statüde çalışmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve …sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısı Prensip Kararlarının A/1/c bölümünde yer alan "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17/09/2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi" maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, hali hazırda Kocaeli ilinde … Hastanesinde ana dalı iç hastalıklarında kadrolu, yan dalı alerjik hastalıklar branşında kadro dışı geçici statüde çalıştığı, daha önce Temmuz 2006 - Eylül 2014 dönemleri arasında kamuda çalıştığı, Eylül 2014’te kamudan kendi isteği ile ayrıldığı, … Hastanesinde iç hastalıklarında kadrolu, alerjik hastalıklarda kadro dışı geçici çalışmak için İl Sağlık Müdürlüğüne yaptığı başvurunun 14/09/2015 tarihli işlemle reddedilmesi üzerine açtığı davada … İdare Mahkemesinin iptal kararı ile anılan hastanede çalışmaya başladığı, bu hastanede yaşadığı sorunlar nedeni ile … Hastanesinde çalışmak için Mart 2018’de başvuru yaptığı, Sağlık Bakanlığının izni ile 08/10/2018 tarihinde bu hastanede çalışmaya başladığı, ailevi sağlık sorunları, çocuğunun Bursa’daki işi ve maddi sebepler nedeniyle Bursa İlinde faaliyet gösteren … Hastanesinde daha önce iki hastanede çalıştığı gibi iç hastalıklarında kadrolu, alerjik hastalıklarda kadro dışı geçici statüde çalışmak için başvuru yaptığı, başvurusunun dava konusu işlemle reddedildiği, ret işlemine gerekçe olarak gösterilen Kapasite Değerlendirme Komisyonu Kararı ile yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olarak çalışmalarına izin verildiği, bu düzenlemenin üst hukuk normlarına aykırı olduğu ve çalışma hakkını engellediği, özel sağlık kuruluşlarında az sayıda bulunan yan dal kadrolarında çalışan hekimlerin işsizlik tehdidi altında işverene karşı savunmasız hale getirildiği, Sağlık Bakanlığının Özel Hastaneler Yönetmeliğinde değişiklik yaparak yan dal uzmanlarının özel sağlık kuruluşları bünyesinde ana dalda çalışmalarına kısıtlama getirdiği, bu değişikliğin amacının kamu sağlık kuruluşlarında çalışan yan dal uzmanlarının özel sektöre geçişinin engellenmesi olarak ifade edildiği, yargı kararlarına rağmen Yönetmelikte aynı kısıtlamanın farklı cümlelerle getirildiği, idarenin dava konusu ret işleminin temelinde, Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 19. maddesi ile Kapasite Değerlendirme Komisyonu (KDK/2) Toplantısı Prensip Kararlarının A/1/c maddesinde yer alan "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 21/03/2014-17/09/2016 tarihleri arasında kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilir." kuralının yattığı, 21/03/2014 öncesi istifa edenler ile 21/03/2014 - 17/09/2016 arası istifa edenlerin ayrı değerlendirmeye tabi tutulduğu, 17/09/2016 tarihinden sonra istifa edenlerin ise hiç mevzu bahis edilmediği, bunun eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere, bütün özel hastanelerin tesis, hizmet ve personel standartlarının tespit edilmesine, sınıflandırılmasına, sınıflarının değiştirilmesine, amaca uygun olarak teşkilatlandırılmasına ve bunların açılmalarına, faaliyetlerine, kapanmalarına ve denetlenmelerine ilişkin usul ve esasların Özel Hastaneler Yönetmeliği ile düzenlendiği, hekim planlaması kapsamında Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda özellikle yan dal uzmanlarının sayısal olarak kamu sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde yetersiz kaldığının tespit edilmesi üzerine, ülke genelinde kamu ve özel sağlık kuruluşlarında hekim dağılımında dengenin sağlanması ve ihtiyaç bulunan yerlerde istihdamın sağlanması bakımından ilgili mevzuat uyarınca Bakanlığa verilmiş olan yetkiye istinaden kamu yararı ve ülke genelinde tüm vatandaşların hizmet ihtiyacı gözetilerek ana dal ve yan dallarda uzman hekim planlaması yapıldığı, Bakanlıkça yapılan uzman hekim planlamasının, yan dal uzmanlık alanları da dahil uzman hekimlerin ülke genelinde nüfusa göre dengeli dağılımı kriteri çerçevesinde yapıldığı, ayrıca, bu planlamada, ana dal ve yan dal uzmanlık alanları ile ilgili cihaz ve ünite planlamalarına paralel değerlendirme yapıldığı, insanların hekime ulaşabilmelerinin Anayasa'nın 17. maddesinde yer alan ve bireyin en önemli hakkı olan yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı ile doğrudan ilgili olduğu, Ülkenin ihtiyaç duyduğu yan dal uzmanı hekim yetiştirebilmek için yan dal uzmanı olan hekimlerin eğitim kurumlarında istihdamına öncelik verecek düzenlemeler yapılmasının da yaşam hakkının bir gereği olduğu, Yönetmelik hükmüyle yapılanın da bu olduğu, yan dalda uzman olan bir hekimin öncelikli olarak yan dal uzmanı yetiştiren bir eğitim kurumunda istihdamı, bu mümkün değil ise uzmanı olduğu yan dalda istihdamı, bu da mümkün değil ve planlama da izin veriyor ise ana dalda istihdamı yönünde yapılan düzenleme ve uygulamaların Anayasa’nın ve 3359 sayılı Kanun'un planlama yapılmasına, kaynakların etkili ve verimli kullanılmasına ilişkin amir hükümlerine uygun olduğu, Ülkemizin tamamında eşit ve kaliteli hizmet sunumunu sağlayacak düzeyde yetişmiş uzman hekim bulunmadığı, dolayısıyla mevcut hekimlerin en verimli şekilde istihdamı için, planlama yapılmasının zorunluluk olduğu, bu şekilde planlama doğrultusunda düzenleme ve işlem yapılmasının hekimlerin çalışma haklarına sınırlama getirmek olarak değerlendirilemeyeceği, aksine planlama yapılarak mevcut insan gücü kaynağının en verimli şekilde kullanılabildiği, Bakanlıkça kamu aleyhine dengenin bozulmaması ve kamu sağlık hedeflerinin aksamaması için Ülkemiz genelinde yüzde 30 özel sektör payı ile yüzde 70 üniversiteler dahil kamu payı kriterlerinin hedeflendiği ve her ilde bu hedefler doğrultusunda dengeli dağılım sağlanması için politikalar öngörüldüğü, anılan Yönetmeliğin 19. maddesinin nihai amacının ülkemizde çok az sayıda bulunan yan dal uzmanlarının sayısının artırılması yoluyla ileri düzeyde uzmanlaşmış hekimler eliyle sağlık hizmetinin verilmesinin temini olduğu, 19. maddenin, yan dal uzmanı olanların ana dalda başlatılabilmesinin “Bakanlığın uygun görüşü ile” mümkün olacağını öngördüğü, Bakanlığın bu yetkisini … tarihli ve … sayılı Makam Onayı ile teşkil olunan Kapasite Değerlendirme Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda kullandığı, Kapasite Değerlendirme Komisyonunun … tarih ve …sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile uygun bulunan ilke kararının, A/1/c. maddesinde, “Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 21/03/2014-17/09/2016 tarihleri arasında kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının anadal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilir.” kuralına yer verildiği, anılan hüküm ile planlamadan istisna olarak kararda belirtilen tarihler arasında kamu hastaneleri veya üniversitelerden ilişiği kesilen yan dal uzmanlarının, bir defaya mahsus olmak üzere özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında istihdamlarına izin verildiği, üst hukuk normlarına uygun olan düzenlemede hukuka aykırı ve iptali gerektirir bir yön bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısı Prensip Kararlarının A/1/c "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17.09.2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi" maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacının, … Hastanesinde ana dalı olan iç hastalıkları branşında kadrolu, yan dalı alerjik hastalıklar branşında kadro dışı geçici statüde çalışmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısı Prensip Kararlarının A/1/c bölümünde yer alan "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17/09/2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi" maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 56. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; üçüncü fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği; dördüncü fıkrasında da, Devletin, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği hükmüne yer verilmiştir.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinin (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği, 9. maddesinin (c) bendinde ise; bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel kıstaslarının belirlenmesinin, sağlık kurum ve kuruluşlarının sınıflandırılmasının ve sınıflarının değiştirilmesinin, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarının, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasının, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca Özel Hastaneler Yönetmeliği hazırlanmış, 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Özel Hastaneler Yönetmeliğinin "Diğer personel" başlıklı 19. maddesinin 2. fıkrası, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir ve bu personel için mesul müdür tarafından personel çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe en geç beş iş günü içinde onaylatılır. Ayrılanın yerine başlayış dışındaki her türlü personel başlayışlarında ise, öncelikle mesul müdür tarafından başlayacak personele çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe onaylatılır ve çalışma belgesi onaylandığı tarihten itibaren personel hastanede çalışabilir." şeklindeyken; 21/03/2014 tarihli değişiklikle, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir. Her bir yan dal uzmanlık alanında ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde Bakanlıkça belirlenen sayıda yan dal uzmanı bulunması koşuluyla yan dal uzmanlığı bulunanlar Planlama ve İstihdam Komisyonunun uygun görüşü ile o ildeki ana dal uzmanlık kadrolarında başlatılabilir. Tıpta uzmanlık eğitimi verilmeyen illerde ise Planlama ve İstihdam Komisyonunun uygun görüşü o ildeki ana dal uzmanlık kadrolarında başlatılabilir." halini almış; 25/08/2016 tarihli en son değişiklikle de, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir, ancak yan dal uzmanlığı bulunanlar Bakanlığın uygun görüşü ile anadalda başlatılabilir. Bakanlık yan dal değerlendirmesini her bir yan dal uzmanlık alanında, ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde yan dal uzmanı bulunup bulunmadığı çerçevesinde yapar..." olarak yürürlükte bulunmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Kapasite Değerlendirme Komisyonunun, … tarih ve …sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Prensip Kararlarının A/1/a maddesinde, "Özel Hastaneler Yönetmeliğinin ilgili maddesinin yürürlüğe girdiği 21/03/2014 tarihinden önce istifa etmek ve/veya emekli olmak suretiyle Bakanlığımıza bağlı kamu hastanelerinden ve üniversitelerden (Devlet veya vakıf) ayrılan yan dal uzmanlarının planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi"; A/1/b maddesinde, "Ayrıldığı/ayrılacağı kurum, planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşları veya vakıf üniversitesi hastanesi olan yan dal uzmanlarının yukarıda zikredilen "a" bendine uygun olmak kaydı ile başka bir planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşunun ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi"; A/1/c maddesinde "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17.09.2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi"ne dair kararlar alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre, davacı gibi yan dal uzmanlığı bulunan hekimlerin ana dallarında çalışmalarına ilişkin kural, Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 19. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, yan dal uzmanlığı bulunan hekimler Bakanlığın uygun görüşü ile özel hastanede ana dalında çalışmaya başlayabilecektir. Yine aynı fıkrada Bakanlığın yan dal değerlendirmesini yapacağı ölçütlere de yer verilmiş; "Bakanlık yan dal değerlendirmesi her bir yan dal uzmanlık alanında, ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde yan dal uzmanı bulunup bulunmadığı çerçevesinde yapar" denilmiştir. Buna göre Yönetmelikle düzenlenen bir alanın aynı anda Komisyon Kararı ile düzenlenmesi, Komisyon Kararı ile Yönetmelik hükmüne istisnalar getirilmesi, Kararın dava konusu maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresindeki gibi Yönetmelikte bulunmayan bir kısıtlamaya yer verilmesi hukuka aykırı olup, Komisyon kararının dava konusu A/1/c maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinde ve bu hükme dayanılarak tesis edilen Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısı Prensip Kararlarının A/1/c "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17.09.2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi" maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinin iptali yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, … Devlet Hastanesi'nde alerji hastalıkları uzmanı olarak çalışmaktayken 26/09/2014 tarihinde istifa etmiş, … Hastanesinde iç hastalıklarında kadrolu, alerji hastalıklarında kadro dışı geçici çalışmak için İl Sağlık Müdürlüğüne yaptığı başvurunun 14/09/2015 tarihli işlemle reddedilmesi üzerine açtığı davada … İdare Mahkemesinin iptal kararı ile anılan hastanede çalışmaya başlamış, daha sonra … Hastanesinde çalışmak için Mart 2018’de başvuru yapmış ve başvurusunun kabulü üzerine 08/10/2018 tarihinde bu hastanede çalışmaya başlamış, bu defa Bursa ilinde faaliyet gösteren …Hastanesinde daha önce iki hastanede çalıştığı gibi iç hastalıklarında kadrolu, alerji hastalıklarında kadro dışı geçici statüde çalışmak için yaptığı başvurusunun dava konusu bireysel işlemle reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'nın 56. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; üçüncü fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği; dördüncü fıkrasında da, Devletin, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği hükmüne yer verilmiştir.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinin (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; 9. maddesinin (c) bendinde ise, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel kıstaslarının belirlenmesinin, sağlık kurum ve kuruluşlarının sınıflandırılmasının ve sınıflarının değiştirilmesinin, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarının, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasının, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca Özel Hastaneler Yönetmeliği hazırlanmış, 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Özel Hastaneler Yönetmeliğinin "Diğer personel" başlıklı 19. maddesinin 2. fıkrası, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir ve bu personel için mesul müdür tarafından personel çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe en geç beş iş günü içinde onaylatılır. Ayrılanın yerine başlayış dışındaki her türlü personel başlayışlarında ise, öncelikle mesul müdür tarafından başlayacak personele çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe onaylatılır ve çalışma belgesi onaylandığı tarihten itibaren personel hastanede çalışabilir." şeklindeyken; 21/03/2014 tarihli değişiklikle, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir. Her bir yan dal uzmanlık alanında ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde Bakanlıkça belirlenen sayıda yan dal uzmanı bulunması koşuluyla yan dal uzmanlığı bulunanlar Planlama ve İstihdam Komisyonunun uygun görüşü ile o ildeki ana dal uzmanlık kadrolarında başlatılabilir. Tıpta uzmanlık eğitimi verilmeyen illerde ise Planlama ve İstihdam Komisyonunun uygun görüşü o ildeki ana dal uzmanlık kadrolarında başlatılabilir." halini; -dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan- 25/08/2016 tarihli değişiklikle de, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir, ancak yan dal uzmanlığı bulunanlar Bakanlığın uygun görüşü ile anadalda başlatılabilir. Bakanlık yan dal değerlendirmesini her bir yan dal uzmanlık alanında, ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde yan dal uzmanı bulunup bulunmadığı çerçevesinde yapar..." halini almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Sağlık Bakanlığı Kapasite Değerlendirme Komisyonunun, … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Prensip Kararlarının A/1/a maddesinde, "Özel Hastaneler Yönetmeliğinin ilgili maddesinin yürürlüğe girdiği 21/03/2014 tarihinden önce istifa etmek ve/veya emekli olmak suretiyle Bakanlığımıza bağlı kamu hastanelerinden ve üniversitelerden (Devlet veya vakıf) ayrılan yan dal uzmanlarının planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi"; A/1/b maddesinde, "Ayrıldığı/ayrılacağı kurum, planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşları veya vakıf üniversitesi hastanesi olan yan dal uzmanlarının yukarıda zikredilen "a" bendine uygun olmak kaydı ile başka bir planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşunun ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi"; A/1/c maddesinde, "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17.09.2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi"ne dair kararlar alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre, davacı gibi yan dal uzmanlığı bulunan hekimlerin ana dallarında çalışmalarına ilişkin kural, Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 19. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, yan dal uzmanlığı bulunan hekimler Bakanlığın uygun görüşü ile özel hastanede ana dalında çalışmaya başlayabilecektir. Yine aynı fıkrada Bakanlığın yan dal değerlendirmesini yapacağı ölçütlere de yer verilmiş; "Bakanlık yan dal değerlendirmesini her bir yan dal uzmanlık alanında, ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde yan dal uzmanı bulunup bulunmadığı çerçevesinde yapar" denilmiştir. Buna göre Yönetmelikle düzenlenen bir alanın aynı anda Komisyon Kararı ile düzenlenmesi, Komisyon Kararı ile Yönetmelik hükmüne istisnalar getirilmesi, Kararın dava konusu maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresindeki gibi Yönetmelikte bulunmayan bir kısıtlamaya yer verilmesi hukuka aykırı olup, Komisyon kararının dava konusu A/1/c maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinde ve bu hükme dayanılarak tesis edilen Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve …sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısı Prensip Kararlarının A/1/c "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17/09/2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilmesi" maddesindeki "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresinin İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/03/2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY - (X) :
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinin (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; 9. maddesinin (c) bendinde ise, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel kıstaslarının belirlenmesinin, sağlık kurum ve kuruluşlarının sınıflandırılmasının ve sınıflarının değiştirilmesinin, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarının, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasının, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan hükümlere dayanılarak 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinin "Diğer Personel" başlıklı 25/08/2016 tarih ve 29812 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 19. maddesinin 2. fıkrasında, "Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir, ancak yan dal uzmanlığı bulunanlar Bakanlığın uygun görüşü ile anadalda başlatılabilir. Bakanlık yan dal değerlendirmesini her bir yan dal uzmanlık alanında, ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde yan dal uzmanı bulunup bulunmadığı çerçevesinde yapar. Başlatılacak personel için mesul müdür tarafından personel çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe en geç beş iş günü içinde onaylatılır. Ayrılanın yerine başlayış dışındaki her türlü personel başlayışlarında ise, öncelikle mesul müdür tarafından başlayacak personele çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe onaylatılır ve çalışma belgesi onaylandığı tarihten itibaren personel hastanede çalışabilir." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından … Hastanesinde ana dalı olan iç hastalıklarında kadrolu, yan dalı olan alerji hastalıklarında ise kadro dışı geçici olarak çalışma izni talep edildiği, … tarih ve …sayılı işlem ile … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru ile yayımlanan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısı Prensip Kararları'nın A/1/c bölümünde yer alan "Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 17/09/2016 tarihinden önce kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının bir defaya mahsus olmak üzere planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilir." kuralı uyarınca davacıya daha önce Özel Marmara Körfez Hastanesinde iç hastalıkları alanında çalışma izni verildiği, dolayısıyla anılan kuralda yer alan bir defaya mahsus çalışma hakkının davacıya tanındığı gerekçesiyle talebinin reddi üzerine dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuata bakıldığında, ülkemizde sağlık otoritesi olan Sağlık Bakanlığı tarafından özel sağlık kuruluşlarında hekim planlaması yapılırken Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 19. maddesinin 2. fıkrasında verilen takdir yetkisini, dava konusu düzenlemede olduğu gibi kamudan ayrılan bir hekimin ana dal uzmanlık kadrosunda çalışmasına bir defaya mahsus izin verilmesi yönünde kullanmasında ve bu hususu Kapasite Değerlendirme Komisyonu Toplantısında alınan kararlarla belirlemesinde ve bu kararlara dayanılarak davacının talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Kaldı ki, ülkemizde yan dal uzmanlık kadrolarına duyulan ihtiyaç da göz önünde bulundurulduğunda, bu uzmanlık dalındaki hekimler için özel ilkeler belirlenmesinde, kamu yararı ve hizmet gereklerine de aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.