Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/6384 E. , 2021/861 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/6384
Karar No : 2021/861
Kararın Düzeltilmesini İsteyen : ...
Vekili : Av. …
Karşı Taraf : … Vergi Dairesi Başkanlığı
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Toptan ve perakende tüpgaz ve damacana su satışı işiyle uğraşan davacı adına, tüpgaz satışlarından elde edilen kazancın, gerçek olmayan iskonto uygulamasıyla beyan dışında bırakıldığı yolundaki saptamaları içeren vergi tekniği raporuna atıfla düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2010 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın tüm dönemleri için salınan bir kat vegi ziyaı cezalı geçici vergiyi; davacının tüpgaz satışlarına uyguladığı iskonto oranının ticari teamüllere uygun olmadığının, dolayısıyla iktisadi ve teknik icaplara aykırı olduğunun ancak faaliyet gösterilen sektörde yapılacak bir araştırma ile ortaya konulabileceği, dava konusu olayda bu şekilde sektörel bazda herhangi bir inceleme veya araştırma yapılmadığı gibi örnekleme yoluyla seçilen yaklaşık %10 oranındaki tüpgaz satışlarına ilişkin faturaları üzerinden gerçeğe aykırı bir şekilde iskonto uyguladığı sonucuna ulaşılan inceleme esnasında davacı şirket temsilcisinin piyasadaki rekabet şartları nedeniyle müşterilere iskonto yapıldığı ve ciro primleri ile iskonto farklarının giderildiği şeklindeki ifadesinin dikkate alınmadığı, primler göz önünde bulundurulduğu takdirde iskonto oranının da makul bir seviyede olacağı yönündeki iddiası yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, tüpgaz satışları için inceleme raporunda hesaplandığı üzere hiç iskonto uygulamamasının da ticari hayatın olağan akışına aykırı düştüğü, ticari teamüllere uygun olmadığı somut bir şekilde ortaya konulmayan iskonto oranının kabul edilmemesi ve iskonto uygulamasının tamamen reddi suretiyle davacının yurtiçi satış tutarının düzeltilmesi suretiyle adına salınan vergi ve kesilen cezalarda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle kaldıran ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararını; dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun atıfta bulunduğu vergi tekniği raporunda açık biçimde saptandığı üzere, davacının tüpgaz satışlarının %99'unun iskontolu olup, iskonto uygulamasında satışların miktarına ya da tutarına bağlı kalınmaksızın, yüksek tutarlı satış faturalarında olduğu gibi düşük tutarlı satış faturalarında iskonto uygulandığı, davacı tarafından bu durumun, piyasadaki rekabet şartları nedeniyle müşterilere iskonto yapıldığı ve ciro primleri ile iskonto farklarının giderildiği yolundaki anlatımla açıklandığı, davacıya uyuşmazlık konusu dönemde bayisi olduğu firma tarafından ciro pirimi ödemesi yapılmış olmakla birlikte, satışların neredeyse tamamının iskontolu olmasının iktisadi ve ticari icaplara uygun düştüğünden söz edilemeyeceğinden, normal ve mutad bir iskonto uygulaması olmayan ve ana bayiden alınan ciro primlerinin iskonto tutarlarını karşılamaması nedeniyle, ciro primleri ile iskonto farklarının giderildiği yolundaki anlatımına itibar edilemeyecek olan davacının ilgili dönem kazancının vergi incelemelerinde izlenen yöntemle belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının faaliyet gösterdiği sektördeki karlılık oranı yanı sıra davacının tarh matrahına yönelik iddiaları da göz önünde bulundurularak, uyuşmazlık konusu tarhiyata esas alınan matrah farkının hukuka uygunluğu yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozan Danıştay Üçüncü Dairesinin 04/02/2019 tarih ve E:2015/1864, K:2019/616 sayılı kararının; dava konusu tarhiyatın nedeninin pos-nakit analizi olup, iskonto hususunun ayrı bir inceleme konusu oluşturduğu, vergi inceleme elemanının sadece inceleme emrinde belirtilen konuda inceleme yapabileceği, iskonto hususunda ayrı bir görevlendirme olmadığı, yapılan sınırlı incelemenin süresinde tamamlanmadığı, asıl inceleme pos-nakit analizi konusunda eleştiri getirilmediği, vergi inceleme elemanınca yapılan hesabın hatalı olduğu, envanterde 9 değil 15 adet satış farkı bulunduğu, bu durumun da maliyet yerine hasılatı etkilediği, anılan miktarın fire, zayiat veya sayım hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği, tüpgaz alışlarının tek bir bir işletmeden (... Türkiye Anonim Şirketi'nden) yapıldığı, toplam 296.589,13TL prim alındığı ve beyanlara kaydettiği, inceleme tutanağında anılan primler ve iskontoların bu primlere dayalı olarak yapıldığı belirtilmişse de vergi inceleme elemanınca nazara alınmadığı, iskontoların neden iktisadi, teknik, ticari icaplara uygun olmadığının ya da ne kadarlık bir oranının uygun olacağının açıklanmadığı, meslek odasından emsal firmaların ne oranda iskonto uyguladığının sorulmadığı, karşıt inceleme gerçekleştirilmeliği, örneklemeye gidilme sebebinin anlaşılmadığı, iskonto öncesi karlık oranının %23, ... Türkiye Anonim Şirketi'nden alınan prim düşüldükten sonra iskonto oranının ortalama %19 çıktığı, beyan edilen karlılık oranı da %3-4'lerde olduğu, firmaların pazar payını artırma, stok devir hızını artırma, finans sıkıntısını çözme, rekabet gibi nedenlerle iskontolu satışlar yaptığı, vergi tekniği raporunda Bs formunda beyan edilen emtia satışı yaptığı firmalardan ... Özel Eğitim ve Öğretim Kurumları Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'ne yapıldığı beyan edilen emtia satışının doğruluğunun vergi incelemesi ile tespiti gerektiğinin belirtildiği, ancak söz konusu şirkete iskontolu satışlarının kabul edildiği, ... Türkiye Anonim Şirketi'nden satış sonrası iskonto kapsamında prim alındığı, iskonto tutarının fatura gibi belge üzerinde gösterildiği ileri sürülerek düzeltilmesi istenmiştir.
Savunmanın Özeti : Kararın düzeltilmesi isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi :Kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile Danıştay Üçüncü Dairesince verilen kararın kaldırılıp, vergi mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen sebepler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi hükmüne uygun bulunduğundan, kararın düzeltilmesi isteminin kabulüyle Danıştay Üçüncü Dairesinin 04/02/2019 tarih ve E:2015/1864, K:2019/616 sayılı kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra temyiz istemi yeniden incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan Vergi Mahkemesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddine ve kararın onanmasına,17/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.