Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/668 E. , 2022/470 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/668
Karar No : 2022/470
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) …Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen; 2011 yılı gelir vergisi ve 2011/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, … sayılı kararıyla; … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporuna göre … hakkında sahte belge düzenleyicisi olduğuna ilişkin … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ve suça iştirak etmesi nedeniyle … tarih ve … vergi suçu raporu ile savcılığa suç duyurusunda bulunulan muhasebeci …'in 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan yargılanması talebi ile … Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, … ve …'in beraatlerine karar verildiği, belge düzenleme eyleminin … ve … tarafından gerçekleştirildiği gerekçesi ile haklarında suç duyurusunda bulunulduğu, savcılık tarafından dosyanın vergi dairesi müdürlüğüne gönderilmesi üzerine, vergi denetim kurulunca yapılan incelemede suç teşkil eden fiilin … tarafından işlendiği kanaatine varıldığı, davacı hakkında mükellefiyet tesis edilerek dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığının anlaşıldığı, dava konusu cezalı tarhiyat, … hakkında düzenlenen rapor esas alınarak takdir edildiğinden, uyuşmazlığın çözümünün … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesine bağlı olduğu, söz konusu vergi tekniği raporu ve bu raporda atıfta bulunulan … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda yer alan tespitlerin incelenmesinden anılan mükellefin 2011-2012 yıllarındaki faaliyetinin gerçek olmadığını ortaya koyacak yeterlilikte olmadığı, dolayısıyla davacı adına düzenlenen ve davacının emtia alışlarında kullanılan faturaların gerçek bir alım satım karşılığı düzenlenmediği sonucuna varılamayacağı, … hakkında halihazırda açılmış bir ceza davası olmadığı, … adına tarhiyat yapılabilmesi için yeniden inceleme yapılması gerektiği, zira … hakkında, düzenlenen eski raporlar dayanak alınarak yapılan tarhiyatların mahkeme kararları ile kaldırıldığı açık olduğundan, yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Dava konusu cezalı tarhiyat …'a ait faturaların, davacı tarafından komisyon karşılığında sahte olarak düzenlendiğinin tespit edildiğinden bahisle adı geçen mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki veriler esas alınarak yapıldığından, Ömer Faruk Kılıç hakkında düzenlenen raporlarda yer alan tespitler dikkate alındığında, mükellefin alışlarına ilişkin fatura tarihlerinde yapılan yoklamalarda gerçek faaliyetini gizleme maksatlı çok cüzi miktarda emtia bulundurulduğu, inceleme konusu tüm dönemlerde Ba-Bs analizleri ile satış hasılatının ticari ve teknik icaplara uymadığı, iş yerinde demirbaş olarak masa, sandalye bulunduğu, yüksek tutardaki ciroların bu demirbaşlarla ve işçi çalıştırmadan, motorlu nakil vasıtası kullanmadan elde edilmesinin mümkün olmadığı, kurulduğu yıl itibarıyla bir anda yüksek tutarda satış hacmine ulaştığı hususları karşısında uyuşmazlık konusu fatura içeriği teslimleri yerine getirebilecek organizasyona, teknik donanıma ve elemana sahip olmadığı görüldüğünden, dava dışı … tarafından düzenlenen faturaların, komisyon karşılığında sahte olarak düzenlendiğinin açık olduğu, hem … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında hem … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporuyla, … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda yer alan eylemlerin davacı tarafından gerçekleştirildiğinin saptanması karşısında, sahte fatura düzenleyen davacı adına yapılan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi tarhiyatı ile Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin salınan geçici vergide hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması nedeniyle asgari ceza haddinin uygulanması yolundaki müstekar hale gelen Danıştay kararları uyarınca geçici vergi üzerinden kesilen cezanın bir kata ilişkin kısmında hukuka aykırılık, fazlaya ilişkin kısmında ise hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın; geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı yönünden kabulüne, kalan kısım yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVALININ İDDİALARI : Geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın, aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Tarhiyatın dayanağı vergi tekniği raporunun taraflarına tebliğ edilmediği, haklarında düzenlenen yeni bir rapor bulunmadığı, cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın, aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacının, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediğinin, … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ile tespit edildiğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen; 2011 yılı gelir vergisi ve 2011/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanarak, re'sen takdir sebepleri bentler halinde sayılmış, 6 numaralı bentte tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması re'sen takdir nedeni olarak kabul edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde; vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, ancak vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu hükümlerine yer verilmiştir. Aynı Kanunun 134. maddesinde ise vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken verginin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, geçici vergi aslına, geçici vergi aslı üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ve üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden, Bornova Vergi Dairesi mükellefi … hakkında düzenlenen … tarih ve …sayılı vergi tekniği raporunda; … hakkında sahte belge düzenleyicisi olduğuna ilişkin … tarih ve …sayılı vergi tekniği raporu ve suça iştirak etmesi nedeniyle … tarih ve … sayılı vergi suçu raporu ile savcılığa suç duyurusunda bulunulan muhasebeci …'in 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan yargılanması talebi ile … Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, … ve …'in beraatlerine karar verildiği, sahte belge düzenleme eyleminin … ve …tarafından gerçekleştirildiği gerekçesi ile haklarında suç duyurusunda bulunulduğu, savcılık tarafından görevsizlik kararı verilmesi üzerine, Vergi Denetim Kurulunca yapılan incelemede suçu fiilen …’in gerçekleştirdiği kanaatine varıldığından, … adına mükellefiyet tesis edilmesi ve takdir komisyonuna sevk edilerek hesaplanan komisyon geliri üzerinden matrah takdir edilmesi gerektiği, sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği anlaşılan … adına da bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği ve raporun kesinleşmesi halinde … ve … adına yapılan tarhiyatların terkin edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı görülmektedir.
Olayda, … adına, sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiği yolunda düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu done alınmak suretiyle takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı; 2011 yılı gelir vergisi ile 2011 yılının tüm dönemlerine ilişkin geçici vergiye karşı açılan davayı, vergi tekniği raporunun tebliğ edilmediği gerekçesiyle kabul eden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu, davacı hakkında yeterli tespitlere dayanmaksızın salınan vergi ve cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle reddeden … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Dairemizin 01/11/2021 tarih ve E:2021/1589, K:2021/5041 sayılı kararı ile … tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal alış verişine dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle bozulmuştur.
Bu durumda, … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun 5.6 numaralı kısmında, raporun kesinleşmesi halinde … ve … adına yapılan tarhiyatların terkin edilmesi gerektiği ifadelerine yer verildiğinden, … adına sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle yapılan cezalı tarhiyata karşı açılan davalarda verilen kararlar üzerine davalı idarece işlem tesis edilip edilmediği de araştırılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince yeniden verilecek kararda, geçici vergi aslı yönünden Dairemiz içtihatlarının da göz önünde bulundurulacağı tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, geçici vergi aslına, geçici vergi aslı üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ve üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, kalan kısmının ONANMASINA
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 17/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.