Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2019/6730 E. , 2022/1924 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/6730
Karar No : 2022/1924
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Vergi Dairesi Başkanlığı
(...Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu ödeme emri içeriği 2011/2,3,4,5,6,8,9,11,12 dönemleri ile 2012/3,4,5,6,7,8 dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2011/12 dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezaları yönünden; davacının ilgili dönemlerde ...Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı sıfatını haiz bulunmaması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından ödeme emrinin bu kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, ödeme emri içeriği 2012/9,10,12 dönemleri katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2012/11 dönemi özel usulsüzlük cezaları yönünden ise; davacının ilgili dönemlerde şirket ortağı sıfatını haiz olduğu, söz konusu alacaklara ilişkin asıl borçlu şirket adına düzenlenen ihbarnamelerin şirkete 19/10/2016 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edilerek alacakların usulüne uygun olarak kesinleştirildiği, vadesinde ödenmeyen vergi alacaklarının tahsili amacıyla şirket adına düzenlenen ödeme emrinin şirkete 20/08/2017 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği, şirket hakkında yapılan takip işlemleri sonucunda alacağın tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması nedeniyle de davacıdan şirket ortağı sıfatıyla tahsili amacıyla, ortaklık hissesi de dikkate alınmak suretiyle düzenlendiği anlaşılan ödeme emrinin bu kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un “ödeme emri” başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, “ödeme emrine itiraz” başlıklı 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hususlarında yedi gün içinde dava açabileceği, aynı Kanunun ''limited şirketlerin amme borçları'' başlıklı 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, 2. fıkrasında, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu olacakları, 3. fıkrasında ise, amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu olacakları hüküm altına alınmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 35, mükerrer 35 ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10'uncu maddesi hükümleri ile Anayasa Mahkemesinin 19/3/2015 tarih ve K:2015/29 sayılı iptal kararına göre; kanuni temsilcilerin sorumluluğu ile limited şirket ortaklarının sorumluluğuna ilişkin koşullar farklı içerik taşımakta olup, kanuni temsilcilerin yerine getirmeleri gereken şirkete ait vergi ile ilgili ödevlerin yerine getirilmemesi nedeniyle sorumlu tutuldukları ve sonraki dönemlerdeki kanuni temsilcilerin ödevleri yerine getirmemeleri nedeniyle önceki kanuni temsilcilere sorumluluk yüklenemeyeceği kural olarak belirlendiği halde limited şirket ortakları için benzer bir hüküm bulunmadığından ve ortaklar doğrudan doğruya sorumlu tutulduklarından, kanuni temsilciler borcun tamamından müteselsilen sorumlu oldukları halde, ortakların sorumluluğu sermaye payına isabet eden borçla sınırlandığı ve kanuni temsilcilere rücu olanağı tanınmış olmasına karşın ortaklara böyle bir rücu olanağı tanınmadığı hususlarına göre de şirket ortaklarının ve kanuni temsilcilerin takibinin ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
Limited şirket ortağının sorumluluğu, ortağın şirkete karşı koymayı taahhüt ettiği esas sermaye paylarını ödemeye ilişkindir. Bu durumu sınırlı şahsi sorumluluk olarak tanımlamak mümkün olup, aynı zamanda kusursuz sorumluluk olarak da kabul edilmektedir.
Hal böyle olunca bu sorumluluk aslında bir vergi sorumluluğu olmayıp, kimi Danıştay kararlarında da belirtildiği şekilde, tahsilat muhataplığı sorumluluğudur. Bir başka deyişle limited şirket ortağının, vergi alacağından olan sorumluluğu, tahsil ile ilgilidir.
Bu nedenle, 6183 sayılı Kanunun 35. maddesinden doğan ve limited şirket ortaklarını, şirketten tahsiline olanak bulunmayan kamu alacaklarının ödenmesinden doğrudan doğruya ve payları oranında sorumlu tutan kural karşısında, tahsili gereken kamu alacağını yaratan vergilendirmenin ait olduğu dönemde şirketin paylarına sahip ortakların, bu dönemden sonra paylarını devretmiş olsalar da ortaklık sıfatının sürdüğü dönemlere ilişkin şirketin kamu borçlarından sorumluluklarının devam ettiği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının asıl amme borçlusu ...Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 28/09/2012 tarihinde %25 hisseyle ortak olduğu, 06/03/2014 tarihinde ortaklıktan ayrıldığı, şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden 2011 ve 2012 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının yapıldığı ve özel usulsüzlük cezalarının kesildiği, kesinleşen alacaklara ilişkin asıl borçlu şirket adına ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin düzenlenmesine rağmen borçların ödenmediği, şirket hakkında yapılan takip işlemlerinin sonuçsuz kaldığından bahisle şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının şirket ortağı sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı ve Mahkemece davacının ortaklığa giriş tarihinden önceki dönemlere ilişkin borçlardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu ödeme emri içeriği 2011/2,3,4,5,6,8,9,11,12 dönemleri ile 2012/3,4,5,6,7,8 dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2011/12 dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezaları yönünden kabul kararı verildiği görülmüştür.
Bu durumda, 28/09/2012 tarihinde şirket hisselerinin %25'ini devralarak ortak sıfatını alan davacının, hisseleri devraldığı tarihten önceki vergi borçlarından da sorumlu olduğu yukarıda belirtilen yasa maddeleri gereği açık olup, sermaye hissesi gözönünde bulundurularak takip edilip edilmediği, amme alacağının asıl borçlu şirketin malvarlığından tahsili yoluna gidilip gidilmediği ve zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususları da değerlendirilerek yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 28/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.