Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/6754 E. , 2021/5464 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/6754
Karar No : 2021/5464
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı (…Kurumu)
…
VEKİLLERİ : …
TEMYİZ EDEN
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …2- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMLERİN_KONUSU : Davacılar tarafından, müşterek çocukları …'in rahatsızlanması üzerine, götürüldüğü Niğde Devlet Hastanesinde konulan teşhis doğrultusunda Kayseri ilinde bulunan bir hastaneye ambulans talep edildiği halde ambulans verilmeksizin sevk edildiği, çocuğun hastaneye otobüs ile götürülmesi sırasında vefat etmesinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu iddiasıyla anne …için 40.000,00 TL, baba …için de 20.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın ölüm tarihi olan 22/08/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda; …İdare Mahkemesince davanın kabulü ile toplam 60.000,00 TL tazminatın 22/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın davalı idare ve müdahil tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, müdahil tarafından, Mahkemece bilirkişi raporları ve uzman görüşlerine aykırı şekilde karar verildiği, olayda tıbbi uygulama hatasının olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na Ekli (I) sayılı cetvelde yer aldığı cihetle 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 2/1-ç ve 6/1 maddeleri uyarınca taraf sıfatını haiz bulunduğundan bakılan davada hasım mevkiine alınan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu'nun, 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 203/1-ğ maddesi ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na Ekli (I) sayılı cetvelden çıkartılarak anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 184. maddesi ile Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü adıyla Sağlık Bakanlığı'nın hizmet birimi olarak teşkilatlandırıldığı anlaşıldığından, dosya Sağlık Bakanlığı husumetiyle ele alınıp, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenerek dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının, Kabulüne Karar Verilen Tazminat Tutarına İşletilen Faizin Başlangıç Tarihi Dışındaki Kısımlar Yönünden İncelenmesi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın kabulüne karar verilen tazminat tutarına işletilen faizin başlangıç tarihi dışındaki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının, Kabulüne Karar Verilen Tazminat Tutarına İşletilen Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye başvuru yapılmışsa yapılan başvuru tarihi, idareye başvuru yapılmadan adli yargıda dava açılması halinde ise adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Somut olayda davacılar tarafından yakınlarının ölüm tarihi olan 22/08/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte tazminatın ödenmesi talebinde bulunulduğu, Mahkeme kararında da anılan tarihten itibaren faizin işletilmesine karar verildiği görülmektedir. Davacılar tarafından, dava dilekçesinde; dava açılmadan önce Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne hitaben uğranılan zararların tazmini talebiyle başvurulduğu ancak bu talebin uzlaşma teklifi olarak nitelendirilerek kurum çalışanı tarafından reddedildiği ifade edilmektedir. Dava dosyasında davacı tarafından yapıldığı ifade edilen başvuruya ilişkin belgeye ulaşılamamakla birlikte uzlaşma teklifinin reddedildiğine dair Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü işlemi dosyada yer almaktadır. Dolayısıyla davacılar tarafından ön karar almak için davalı idareye başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Dosyada davalı idareye yapılmış bir başvuru bulunduğundan hükmedilen tazminat miktarına başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda; Mahkeme kararının hüküm fıkrasının "kabul edilen toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının Müdahilin İddiaları Kapsamında Değerlendirilmesi:
Davalı idare yanında davaya katılan müdahil tarafından, dava konusu olayda kendisinin tıbbi bir uygulama hatasının olmadığı, davacıların çocuklarına gerekli müdahalenin yapılarak sevk kararının alındığı, kusurunun bulunmadığının bilirkişi raporları ve uzman görüşlerinde yer alan tespitlerle de teyit edildiği ileri sürülmekte ise de; Mahkemece dava konusu olayda idarenin hizmet kusurunun olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılırken özel bir kişinin ihmali ya da kusuru olduğu ya da herhangi bir özel kişinin ihmali ya da kusuru olup olmadığı hususunda değil, bir bütün olarak kamu hizmetinde bir kusur olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapıldığı görülmektedir. Neticede de Mahkemece dava konusu olayda idarenin hizmet kusurunun olduğu sonucuna ulaşılmakla birlikte bunun sağlık hizmetinin bir bütün olarak kötü işlemesinden kaynaklı olduğu tespitine yer verilmiş, olay kapsamında herhangi bir kamu ajanının kusuru veya hatasının olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmamıştır.
Açıklanan nedenle, müdahilin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar bu bakımdan yerinde görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve müdahilin temyiz istemlerinin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Davanın kabulü yolundaki …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararının, YUKARIDA BELİRTİLEN AÇIKLAMA İLE ve anılan kararın hüküm fıkrasının "kabul edilen toplam …TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/11/2021 tarihinde temyize konu Mahkeme kararının davanın kabulüne ilişkin kısmı yönünden oy birliğiyle, kabul edilen tazminat tutarına işletilen faizin başlangıç tarihine ilişkin yönünden oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Temyiz istemine konu Mahkeme kararında, kabul edilen manevi tazminatın, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine hükmedilmesi gerekirken, kabul edilen manevi tazminata işletilecek faizin başlangıç tarihinin ölüm tarihi olan 22/08/2013 tarihi olarak belirlenmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu husus, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında olmayan, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil ettiğinden, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının, Mahkemece yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla düzelterek onama yolundaki Daire kararına bu yönden katılmıyoruz.