Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/6775 E. , 2022/3183 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/6775
Karar No : 2022/3183
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :... Vergi Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yasal defterlerini incelemeye ibraz etmeyen davacı adına, indirimleri reddedilmek suretiyle oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2011 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mahkemelerince verilen 13/03/2018 tarihli ara kararıyla davacıdan defter ve belgelerinin istenilmesine ve 06/04/2018, 26/04/2018 ve 17/05/2018 tarihli ara kararlarıyla da bu hususta davacıya ek süre verilmesine rağmen defter ve belgelerin Mahkemelerine sunulmadığı dolayısıyla üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu tarhiyata ilişkin vergi inceleme raporunda atıf yapılan 2011 yılının Kasım dönemine ait katma değer vergisi tarhiyatı dava açılmayarak kesinleştiğinden, dava konusu tarhiyatın belirtilen dönemden kaynaklanan kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda atıfta bulunulan davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda, davacının 2011 yılında … Organizasyon Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne düzenlediği iki adet faturanın finansman temini amacıyla düzenlenen sahte faturalar olduğu yönünde yeterli tespit olmadığından, bu fatura tutarlarının hesaplanan katma değer vergisinden düşülmesiyle ortaya çıkan matrah farkının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle tarhiyatın sahte belge düzenleme fiilinden kaynaklanan kısmı kaldırılmış, defter ve belgelerin ibraz edilmemesinden kaynaklı tarhiyat ve özel usulsüzlük cezası ile 2011 yılının Kasım döneminde yapılan katma değer vergisi tarhiyatına ilişkin kısım yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, defter ve belgelerinin ibraz için hazır bulunduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, tarhiyatın somut tespitlere dayandığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI :
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
Davacı tarafından, tarhiyatın hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Tarhiyatın dayanağı … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporunda; davacının defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği, … tarih ve … sayılı Raporla 2011 yılının Ekim ve Kasım dönemine ait beyanlarının yeniden düzenlendiği ve yapılacak işlemlerde bu durumun gözetileceği, … Organizasyon Turizm Sanayi Limited Şirketi'ne düzenlediği 2 adet faturanın sahte olduğunun davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda saptandığı ve bu fatura tutarlarına ilişkin katma değer vergisinin hesaplanan katma değer vergisi tutarından düşülmesi gerektiği, defter ve belgelerini ibraz etmediğinden tüm katma değer vergisi indirimlerinin reddedileceği ve adına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin birinci fıkrası uyarınca özel usulsüzlük cezası kesileceği belirtilmiştir.
Dosya içeriği bilgi ve belgelerden, Mahkemece 13/03/2018 tarihli ara kararıyla defter ve belgelerinin istenilmesi üzerine davacı tarafından 14/05/2018'de verilen dilekçeyle defter ve belgelerinin ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında olduğu ancak teslim alınamadığının beyan edilmesi üzerine verilen 17/05/2018 tarihli ara kararıyla ibraz için ek süre verildiği, ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasındaki 28/05/2018 tarihli tutanakla da defter ve belgelerin davacıya teslim edildiği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Davaların karara bağlanması" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, 24. maddesinde de kararlarda, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun belirtileceği kurala bağlanmış, aynı Kanunun 49. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, usul hükümlerine uyulmamış olması bozma sebebi sayılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253. maddesinde, bu Kanuna göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza etmek; 256. maddesinde ise, mükelleflerin muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.
Sözü edilen Kanun'un 359. maddesinin vergilendirme döneminde yürürlükte bulunan (a-2) işaretli bendinde, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerde sabit olduğu halde defter ve belgelerin vergi incelemesi yapmaya yetkili kimselere ibraz edilmemesi "gizleme" eylemi olarak tanımlanmış ve vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter ve belgeleri gizleyenler hakkında 359. madde hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. Aynı Yasa'nın 344. maddesinin üçüncü fıkrasında ise vergi ziyaına 359. maddedeki fiillerle yol açılması halinde vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.
213 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasındaki 28/05/2018 tarihli tutanakla kendisine teslim edilmiş olan defter ve belgelerin ibraz edilebileceği belirtildiğinden, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Dava konusu tarhiyatın konusu ile ilgili olmayıp dava açılmayarak kesinleşen 2011 yılının Ekim ve Kasım dönemine ait beyanlarının yeniden düzenlenmesi ve ayrıca düzenlenen iki adet faturanın sahte olduğundan bahisle lehe olacak şekilde hesaplanan katma değer vergisinden indirilmesi hususlarında hüküm kurulması yargılama usulüne uygun düşmemiştir.
Yukarıdaki bozma hükmü uyarınca dava konusu özel usulsüzlük cezasının yeniden değerlendirileceği tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerine konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 15/09/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.