Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/6859 E. , 2021/1606 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6859
Karar No : 2021/1606
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 11 Haziran 2012 tarihinde internet sitesinde yayınlanan Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı alım ilanında "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde yer alan "İŞKUR tarafından 23.08.2011 tarihinde yayınlanan ilân neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "03.03.2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" şartlarının hukuka aykırı olduğundan bahisle 11 Haziran 2012 tarihli Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı alım ilânının iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI : 24/10/1997 tarihinde Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Fizik bölümünden mezun olduğu, Sakarya Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından yapılan eğitime katılarak, 15/02/2012 tarihinde yapılan yazılı sınavda ve 18/2/2012 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda başarılı olmak suretiyle İş ve Meslek Danışmanı mesleki yeterlilik belgesi aldığı, 11/06/2012 tarihinde, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün internet sitesinde, Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı Alım İlânı yayınlandığı, 15/08/2012 tarihinde açtığı iş bu davayla, söz konusu ilanda "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde yer alan "İŞKUR tarafından 23/08/2011 tarihinde yayınlanan ilan neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "03/03/2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" şeklinde duyurulan önceki tarihli bir ilâna başvurmuş olma şartı aranması nedeniyle hakkının ihlal edildiği, davalı idarenin 817 sözleşmeli iş ve meslek danışmanı alımı yapılacağına ilişkin 11/06/2012 tarihli ilânında, “03.03.2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" şartını getirerek, başvuru imkanını hukuka aykırı olarak engellediği, esasen isim isim belli olan 817 kişinin işe alımının amaçlandığı, kursa katılmış olma şartı dışında başkaca bir şartın aranamayacağı ileri sürülmekte ve iptali istenilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : İşsizlikle mücadelede görev alacak iş ve meslek danışmanları ile ilgili sürecin başlatıldığı, bu kapsamda, 4.000 sözleşmeli iş ve meslek danışmanının istihdamının öngörüldüğü, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların eki (4) sayılı Cetvele bu pozisyonun eklendiği, yaklaşık 18.500 kişinin 16 il, 17 üniversitede 2010 KPSS P3 (B Grubu) puanına göre ilk 3.500 kişinin eğitime (kursa) katılımının sağlandığı, 23/08/2011 tarihinde yayımlanan ilan neticesinde düzenlenen iş ve meslek danışmanlığı eğitimini tamamlamış olanlar arasında koşulları taşıyan 2.817 kişinin atanmak üzere başvuruda bulunduğu, bunlardan 2.000 kişinin atamasının 02/04/2012 tarihinde yapıldığı, ancak 31/05/2012 tarihli yazı ile 817 kadronun vize edilmesi üzerine, Kurumca 11/06/2012 tarihinde duyuruya çıkıldığı, ihtiyaç nedeniyle 02/07/2012 tarihinde ise geriye kalan 1.183 iş ve meslek danışmanı alımının talep edildiği, ileri sürülerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nün 08/02/2012 tarih ve 38858 sayılı yazısıyla 2.000 adet pozisyon için vize istenilmesi üzerine, Maliye Bakanlığı'nca 817 adet pozisyon için vize verildiği ve bunun üzerine yeniden 817 iş ve meslek danışmanı alımı için 11/06/2012 tarihli dava konusu ilanın yayınlandığı dikkate alındığında, ilan tarihi itibarıyla Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların eki (4) sayılı Cetvelinde, sözleşmeli personel pozisyon unvanları ile asgari nitelikleri düzenlenmiş olup, iş ve meslek danışmanı pozisyonu için "Yükseköğretim kurumlarından en az lisans düzeyinde mezun olmak, İş ve Meslek Danışmanı Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmak" nitelik şartı dışındaki dava konusu şartların kamu hizmetine girme hakkını kısıtladığı, eşitlik ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı ve üst hukuk normu olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu ilan maddelerinin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı tarafından, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 11/06/2012 tarihinde internet sitesinde yayınlanan Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı alım ilanında "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde yer alan "İŞKUR tarafından 23/08/2011 tarihinde yayınlanan ilan neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "03/03/2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" şartlarının hukuka aykırı olduğundan bahisle 11/06/2012 tarihli Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı alım ilanının iptali istemiyle açılmıştır.
13/05/2011 tarih ve 27933 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2011/1762 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Eki 4 sayılı Cetvel'de yapılan değişiklikle İş ve Meslek Danışmanı unvanı ihdas edilerek bu unvana ilişkin yükseköğretim kurumlarından en az lisans düzeyinde mezun olmak, İş ve Meslek Danışmanı Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmak gibi asgari nitelikler belirlenmiştir.
Aynı Esasların 15. maddesinde; "Esaslara Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvel eklenmiştir. Bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamaz ve talepte bulunulamaz. Kurumlar, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli (4/B) İş ve Meslek Danışmanı Alım İlanının Genel ve Özel Şartlar bölümünde; "İŞKUR tarafından 23/08/2011 tarihinde yayımlanan ilan neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "23/08/2011 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapıp ancak yerleşmemiş olmak" yolunda şartlar belirlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, İŞKUR'un sunduğu hizmetlerin etkinleştirilmesi amacıyla 2011 ve 2012 yıllarında kademeli olarak 4000 iş ve meslek danışmanı alınmasına karar verildiği, bu kapsamda belirlenen standart çerçevesinde 360 saatlik eğitim programı hazırlandığı, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 11/06/2012 tarihinde internet sitesinde sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı alım ilanı yayınlandığı, ilanın "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde "İŞKUR tarafından 23/08/2011 tarihinde yayınlanan ilan neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "03/03/2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşmemiş olmak" şartlarının yer aldığı, davacının bu şartlar nedeniyle başvuruda bulunamaması üzerine bakılmakta olan iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, davacı tarafından, her ne kadar ilgili Bakanlar Kurulu Kararında ve İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) Ulusal Yeterlilik Dokümanından İş ve Meslek Danışmanlığı Yeterlilik Sertifikasına sahip olmak için İş ve Meslek Danışmanlığı kursuna katılmış olmanın zorunlu olmadığının belirtildiği ileri sürülmekte ise de, İş ve Meslek Danışmanlığının yeni tanımlanan bir meslek olması ve buna ilişkin daha önceden herhangi bir eğitim/kurs programının düzenlenmediği gerekçesiyle davalı idarece ilgili mevzuatın verdiği yetkiyle ilave nitelikte istihdam öncesi belirli bir eğitimi tamamlama şartının arandığı görülmektedir.
Bu durumda, Bakanlar Kurulu Kararında İş ve Meslek Danışmanı unvanına ilişkin belirlenen asgari niteliklere davalı idarece, hizmetin gereği olarak ilave nitelikler belirlenmesinde mevzuata aykırılık görülmediğinden, İş ve Meslek Danışmanı Alımı yolundaki dava konusu ilanda belirlenen şartlarda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın redddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davalı idare tarafından, ilk defa 03/03/2012 tarihli ilân ile KPSS puan üstünlüğü esasına göre 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli statüde 2.000 adet iş ve meslek danışmanı alımı gerçekleştirilmiştir.
Daha sonra, Maliye Bakanlığı'ndan 2.000 adet daha sözleşmeli iş ve meslek danışmanı pozisyonun vizesi talep edilmiş fakat 817 pozisyon için vize verilmesi üzerine, davalı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 11 Haziran 2012 tarihinde internet sitesinde "Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı Alım İlânı" yayınlanmıştır.
Söz konusu ilânda 817 iş ve meslek danışmanı alınacağı duyurulmuş, ancak başvuruda bulunabilmek için diğer koşullar yanında ""İŞKUR tarafından 23.08.2011 tarihinde yayınlanan ilân neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "03.03.2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" koşullarına yer verilmiştir.
Bakılan dava, davacı tarafından, yeterlilik belgesini aldığı ve gerekli şartları sağladığı halde, ilanda belirtilen şartların iş başvurusunda bulunmayı engellediği ve hukuka aykırı oldukları iddiasıyla açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'nın "Kamu hizmetlerine girme hakkı" başlıklı 70. maddesinde; " Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez." hükmü, 128/2. maddesinde ise; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır" hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde sözleşmeli personel; "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış, sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği öngörülmüştür.
Aynı Kanun'un 48. maddesinde, Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel ve özel şartlar düzenlenmiş, 48/B-2 maddesinde "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." koşuluna yer verilmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların eki (4) sayılı Cetvelde, sözleşmeli personel pozisyon unvanları ile asgari nitelikleri düzenlenmiş olup, iş ve meslek danışmanı pozisyonu için "Yükseköğretim kurumlarından en az lisans düzeyinde mezun olmak, İş ve Meslek Danışmanı Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmak" nitelik şartına yer verilmiştir.
Dava konusu 11/06/2012 tarihli ilânın "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde yer alan "İŞKUR tarafından 23.08.2011 tarihinde yayınlanan ilân neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" ve "03.03.2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" şartlarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davanın, 11/06/2012 tarihli ilanın "Genel ve Özel Şartlar" bölümündeki "03/03/2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşmemiş olmak" koşulunun iptali istemine ilişkin kısmı incelendiğinde;
657 sayılı Kanun'un 48/B-2 maddesi uyarınca, kurumların istihdam edecekleri personelde bazı özel koşullar arayabilecekleri açık olmakla birlikte, Anayasa'nın 70. maddesi gereği hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemeyecek olması karşısında; bu koşulların genel, eşit, objektif ve hizmet gereklerine yönelik olması gerektiği tartışmasızdır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu ilân maddesiyle 03/03/2012 tarihli 2.000 adet iş ve meslek danışmanı alımı ilanı üzerine başvuruda bulunup KPSS puanı itibarıyla yerleşemeyen 817 kişi dışında hiç kimseye başvuru hakkı tanınmadığı görülmüş olup, söz konusu ilân maddesinin Anayasal bir hak olan kamu hizmetine girme hakkını kısıtladığı gibi, eşitlik ve hukuk devleti ilkesiyle de bağdaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; ilânda öngörülen son başvuru tarihi itibarıyla mevzuatta iş ve meslek danışmanı pozisyonu için aranan diğer objektif koşulları taşıyan herkese başvuru hakkı tanınması gerekirken, 03/03/2012 tarihli ilân üzerine başvuru yapmış ancak yerleşememiş kişiler dışındaki kişilerin başvuru hakkını ortadan kaldıran dava konusu ilan maddesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Davanın, 11/06/2012 günlü ilânın İŞKUR tarafından 23/08/2011 tarihinde yayımlanan ilân neticesinde düzenlenen ''İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" koşulunun iptali istemine ilişkin kısmı incelendiğinde;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun yukarıda anılan 4/B ve 48. maddeleri ile Anayasa'nın 70. maddesi uyarınca, kurumların istihdam edecekleri personelde bazı özel koşullar arayabilecekleri ve bu koşulların görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir ayrım gözetilmeden belirlenmesi gerektiği açıktır. Davalı idarece, yeni oluşturulan iş ve meslek danışmanı pozisyonu için ''İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" koşulunun getirilmesinde, görevin gerektirdiği niteliklerden olması ve genel, eşit, objektif ve hizmet gereklerine yönelik olması nedeniyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 11/06/2012 tarihli ilânın "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde yer alan "03.03.2012 tarihinde yayımlanan İş ve Meslek Danışmanı alım ilanına başvurup tercih yapmış ancak yerleşememiş olmak" koşulunun İPTALİNE,
2. Dava konusu 11/06/2012 tarihli ilânın "Genel ve Özel Şartlar" bölümünde yer alan "İŞKUR tarafından 23.08.2011 tarihinde yayınlanan ilân neticesinde düzenlenen İş ve Meslek Danışmanlığı eğitimini tamamlamış olmak" koşulunun iptali istemi yönünden ise DAVANIN REDDİNE,
3. Dava, dava konusu işlemin kısmen iptaline ve kısmen de davanın reddine karar verilmek suretiyle sonuçlandığı dikkate alındığında, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin (1/2 haklılık oranına göre) … -TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, … -TL'nin ise davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, … -TL vekâlet ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.