Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/6887 E. , 2021/5953 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/6887
Karar No : 2021/5953
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2330 sayılı Kanun gereğince malulen emekli olan davacının, sağlık raporuna dayalı olarak, sağ diz altı amputasyonu tanısı ile bacağına aktif yüksek enerji depolayan nitro sporcu koşu protezi takılması ve protez bedelinin davalı Kurumca karşılanmaması nedeniyle ödemek zorunda kaldığı 99.876,00 TL tutarındaki protez bedelinin, fatura tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince; 5510 sayılı Kanun'un 73. maddesinin 10. fıkrasında, 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylık bağlanan malullerin, sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları belirlenen her türlü ortez/protezin herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanması gerektiğinin açıkça hükme bağlandığı, 3713 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vazife malulü olan ve ''aktif yüksek enerji depolayan nitro sporcu koşu protezi kullanmasının uygun ve gerekli olduğu''nu İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinden aldığı sağlık kurulu raporu ile belgelendiren davacının, ödemek zorunda kaldığı 99.876,00 TL tutarındaki protez bedelinin, fatura tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, spor protezlerinin sigortalıların tedavileri için iyileştirici nitelikte bir malzeme olmadığı, bu nedenle bedelinin Kurumca ödenmediği, anılan protezin davacı yönünden bir ihtiyaç olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, gazilerin spor yapmasının iyileşme sürecini hızlandıracağı ve kendi ihtiyaçlarını görebilme kabiliyetlerini artıracağı, yürüyüş bandına çıkmak, halka açık alanlarda spor yapmak gibi aktiviteler için nitro sporcu koşu protezine ihtiyaçları olduğu, yaralanmadan önceki aktivilerine dönmek istemelerinin en doğal hakları olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile, İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Vatani görevini yapmakta iken yaralanması sonucu 2330 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü olarak emekli olduğu konusunda ihtilaf bulunmayan davacıya, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı Sağlık Kurulu raporu ile sağ diz altı amputasyon tanısı konularak "aktif yüksek enerji depolayan nitro sporcu koşu protezi kullanmasının uygun olduğu" yönünde rapor düzenlenmiştir.
Davacı, söz konusu protezi 06/02/2013 tarihinde Asil Ortopedi isimli firmadan 99.876,00 TL bedel ile satın almış, fatura bedelinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun davalı idarenin ...tarih ve ...sayılı işlemiyle reddi ve söz konusu protez bedelinin davacıya ödenmemesi üzerine, fatura bedelinin fatura tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş; 63. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde ise, maddede sayılan sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında sayılmıştır.
Anılan Kanun'un "Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi" başlıklı 73. maddesinin -davacının protezi temin ettiği ve ödeme isteminin Kurumca reddedildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle- 10. fıkrasında, 3713 sayılı Kanun'a göre aylık bağlanmış maluller, 5434 sayılı Kanun'un 56. maddesi veya 2330 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (f) bentlerinde sayılanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylık bağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi başkasının yardımı ve desteği olmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan vazife ve harp malullerinin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçlerin herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanacağı, 72. maddede belirtilen usullere göre bedelleri karşılanacak olan bu kapsamdaki ürünlerin garanti süresi içerisinde veya aynı amaca yönelik yeni ürün taleplerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara göre karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık Mahkemesinin işbu davanın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği yönündeki kararından önce işin esasını inceleyen .... İş Mahkemesince görüşüne başvurulan Genelkurmay Başkanlığı Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı yazısı ekinde dosyaya sunulan raporda; aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin davacının ihtiyaç duyduğu veya kullanımına uygun bir protez olarak nitelenip nitelenmeyeceği sorusuna, söz konusu protezin, yalnızca koşu sporu yapmak isteyenlerin kullanabileceği nitelikte olduğu, davacının koşu protezine ihtiyacı olup olmadığının değerlendirilebilmesi için yaralanmadan önceki yaşamında koşu ile ne kadar ilgili olduğu, haftada kaç kez spor amaçlı koşu yaptığı, amatör ya da profesyonel olarak bir kulüpte kaydının olup olmadığı, müsabakalara katılıp katılmadığı, şu andaki yaşı ve sağlık durumunun koşu sporuna uygun olup olmadığı gibi hususların bilinmesi gerektiği, eğer yaralanmadan önceki yaşamında ve şimdi koşu sporu ile hiç ilgisi yok ise koşu protezine de ihtiyacı bulunmadığının değerlendirilebileceği şeklinde cevap verilmiştir.
Ayrıca uyuşmazlık konusu protezin pazarlama ve satışını yapan OrtoTek firması tarafından bilgilendirme amaçlı sunulan 13/04/2013 tarihli yazıda da, koşu protezinin, spor aktivitesi olarak koşu branşı ile ilgilenen ve günlük düzenli egzersizlerini yapan protez kullanıcıları için uygun olduğunun, koşu sporu dışında günlük aktiviteler ve standart protez olarak kullanıma uygun olmadığının belirtildiği görülmektedir.
Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının bedelinin ödenmesini talep ettiği aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin yalnızca koşu sporu yapanlar için fonksiyonel niteliği haiz olduğu, günlük aktivitelerde kullanılmasının mümkün olmadığı, bu haliyle yalnızca koşu sporu ile ilgilenen kişiler için bir ihtiyaç niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından ise, yaralanmadan önce veya sonra koşu sporu ile ilgili herhangi bir aktiviteye katıldığı yönünde hiçbir delil sunulmamaktadır.
Bu durumda, Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından sağlık kurulu raporu ile davacının aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezini kullanmasının uygun olduğu kanaatine varılmış ise de, söz konusu protezin davacının günlük yaşamı veya spor aktiviteleri için bir ihtiyaç olduğu konusunda gereklilik içeren herhangi bir sonuç bulunmadığı; dolayısıyla, koşu protezinin davacı için bir ihtiyaç olmadığı, bu nedenle 5510 sayılı Kanun'un 73. maddesinde bedeli karşılanacak protez kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu nedenle, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu protez bedelinin yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın kabulüne ilişkin temyize konu .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/11/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
5510 sayılı Kanun'un 73. maddesinin 10. fıkrasında, 3713 sayılı Kanun'a göre aylık bağlanmış malullerin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereç bedellerinin herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanacağının hüküm altına alındığı görüldüğünden, bu kapsamda vazife malulü olan davacının ödemek zorunda kaldığı protez bedelinin herhangi bir sınırlama olmaksızın karşılanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.