Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/694 E. , 2022/3713 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/694
Karar No : 2022/3713
TEMYİZ EDEN DAVALILAR : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : ... Cam Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Gebze Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının Kocaeli ili, Gebze ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu parsele ilişkin kısmının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Mahkemelerinin ... tarihli ara kararı ile davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığından dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile lejantların istenilmesi üzerine, davalı idarenin 25.06.2018 tarihli cevabı yazısında; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ... İdare Mahkemesi'nin K:... sayılı kararı ile iptaline karar verildiğinin belirtmesi üzerine mahkemelerince Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) ortamında yapılan inceleme sonucunda anılan planın ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile tümünün iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf talebinin ise Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği anlaşıldığından, bu imar planına dayanılarak kabul edilen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVALI İDARELERİN İDDİALARI: İstinaf kararında dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olarak gösterilen nazım imar planının uyuşmazlık konusu parselle bir ilgisinin bulunmadığı, parselin güneyinden geçen imar yolunun da içinde bulunduğu alana ilişkin olduğu, dava konusu uygulama imar planı ile nasıl bağdaştırıldığının anlaşılamadığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planının11.06.2015 tarihinde onaylandığı ve halen yürürlükte olduğu, bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince hatalı olarak verilen kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemlerin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlık konusu taşınmaza, 16.05.2013 tarihinde onaylanan 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planında; turizm alanı ve kentsel yerleşik alan, 11.06.2015 tarihinde onaylanan 1/25000 ölçekli Gebze Planlama Bölgesi Revizyon Nazım İmar Planında; kısmen turizm tesis alanı, kısmen kentsel sosyal donatı alanı, kısmen imar yolu, 11.06.2015 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Gebze Planlama Bölgesi Revizyon Nazım İmar Planında; kısmen turizm tesis alanı, kısmen dini tesis alanı, kısmen ilköğretim tesis alanı, kısmen kültürel tesis alanı, kısmen 12 ve 20 metre enkesitli imar yolları, kısmen otopark alanı, kısmen (M2) 2. derece tali iş merkezi alanı, dava konusu 12.11.2015 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Gebze Revizyon Uygulama İmar Planında ise kısmen turizm tesis alanı, kısmen dini tesis alanı, kısmen ilköğretim tesis alanı, kısmen sosyal ve kültürel tesis alanı, kısmen 12 ve 20 metre enkesitli imar yolları, kısmen otopark alanı, kısmen (M2) 2. derece tali iş merkezi alanı kullanımları getirildiği, 29.11.2015 - 29.01.2016 tarihleri arasında askıya çıkartılan 12.11.2015 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Gebze Revizyon Uygulama İmar Planına davacı tarafından 27.01.2016 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, Uygulama İmar Planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmış, “Plan Kademeleri” başlıklı 6. maddesinde ise; planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas alan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, 8. maddesinde ise, planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... sayılı Ara Kararı ile davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan (4) bent halinde uyuşmazlığın çözümü için gerekli görülen birtakım bilgi ve belgelerin istenildiği, söz konusu ara kararın (2) sayılı bendinde; uyuşmazlık konusu taşınmazın güneyinden (doğu-batı istikametinde) geçen 30 metre enkesitli imar yolunun ve bu yola ait yan yolun hangi ilçe sınırları içerisinde ve hangi ilçeye ait imar planı kapsamında kaldığının sorulmasına, ilgili plan paftasının istenilmesi üzerine, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı cevap yazısının içeriğinde (2) sayılı bentte sorulan hususlara karşılık olarak; 30 metre enkesitli (esasen 29 metre enkesitli) imar yolunun 12.11.2015 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı kapsamında kaldığının ve bu planında ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptaline karar verildiğinin belirtildiği görülmüştür.
Davalı idarenin ara karara cevap yazısında ''30 metre (esasen 29 metre) enkesitli imar yolunun'' Darıca ilçesi sınırlarında, 12.11.2015 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı kapsamında kaldığı ve bu planın yargı kararıyla iptaline karar verildiği belirtilmiş ise de bahse konu yolun hem uyuşmazlık konusu parsel sınırının dışında hem de dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı plan onama sınırı dışında kaldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağının Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı olduğu, dava konusu belediye meclis kararlarında da bu hususun belirtildiği, ayrıca dosya kapsamında bilirkişiler tarafından yapılan incelemenin de üst ölçekli bu plan doğrultusunda yapıldığı ve neticede İdare Mahkemesince rapordaki bu tespit ve değerlendirmelerin hükme esas alınması suretiyle karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı üst ölçekli planın; Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı olduğu hususu göz önünde bulundurularak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, anılan mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/03/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.