T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6990
Karar No : 2023/2056
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Madencilik San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Bolu ili Merkez ilçesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı ruhsat ile ilgili olarak tarafına uygulanan 21.116,00-TL idari para cezasını yazının tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi ve yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmeyen ruhsat bedelinin tamamlanmasının gerektiği aksi takdirde S:…sayılı ruhsatın iptal edileceğine yönelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve E.…sayılı işleminin tebligatının usulsüz olduğu ve içeriğini 12.06.2017 tarihinde öğrendiğinden bahisle, ruhsatın iptali gibi bir yaptırım uygulanmaksızın yazının tebliğ tarihinin 12.06.2017 tarihi olarak düzeltilmesi talebiyle Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yapılan 19.06.2017 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dava konusu işleme esas …tarih ve E.…sayılı işlemin davacıya tebliğinin, ilgili mevzuat gereğince davacı şirketin yetkili temsilcisine, yetkili temsilcinin işyerinde bulunmaması veya o sırada evrakı bizzat alamayacak durumda olması halinde, yetkili temsilciden sonra gelen bir kimseye veya evrak işi ile görevlendirilmiş bir çalışana, bunların da bulunmaması durumunda ise bu durumun tebliğ mazbatasında belirtilmesi suretiyle çalışanlardan birisine tebligat yapılması gerekirken, ilgili tebligat evrakı incelendiğinde bu tespitlerin hiçbiri yapılmadan tebliğ evrakının işyerinde çalışan memura doğrudan tebliğ edildiği anlaşılmakta olup, yapılan tebligatın mevzuat düzenlemelerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işleme esas olan yazının davacı şirkete ait adreste, usulüne uygun olarak tebliğinin yapıldığı, Maden Kanununda ruhsat bedelinin her yıl Ocak ayının sonuna kadar yatırılması gerektiğinin açıkça düzenlendiği, dolayısıyla idarî para cezasını doğuran koşulların gerçekleştiği, madencilik faaliyeti yapan basiretli bir tacirin Maden Kanununa göre ödemekle yükümlü olduğu ruhsat bedelinden habersiz olmasının düşünülemeyeceği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bolu ili Merkez ilçesi sınırları dahilinde bulunan S:…sayılı ruhsat ile ilgili olarak davacı şirkete uygulanan 21.116,00-TL idari para cezasının, yazının tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi ve yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmeyen ruhsat bedelinin tamamlanmasının gerektiği aksi takdirde S:20065079 sayılı ruhsatın iptal edileceğine yönelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E.…sayılı işleminin tebligatının usulsüz olduğu ve içeriğini 12.06.2017 tarihinde öğrendiğinden bahisle, ruhsatın iptali gibi bir yaptırım uygulanmaksızın yazının tebliğ tarihinin 12.06.2017 tarihi olarak düzeltilmesi talebiyle Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yapılan 19.06.2017 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında, "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur. İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır. Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz. Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmüne, aynı maddenin 3. fıkrasında, "Bakanlık, mülki idare amirlikleri ve il özel idareleri tarafından bu Kanuna göre verilen idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir." hükmü yer almaktadır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinde, "İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir. (...) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir." hükümlerine yer verilmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir." hükümlerine; 12. maddesinde, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır. Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir." hükmüne; "Hükmi şahısların memur veya müstahdemlerine tebligat" başlıklı 13. maddesinde ise "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir hâlde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerine yapılır." hükmü yer almaktadır.
25.01.2012 tarih ve 28184 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in, "Tüzel kişilerin memur ve müstahdemlerine tebligat" başlıklı 21. maddesinde; "Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir hâlde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir. Bu
kişilerin de bulunmaması hâlinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işleme esas alınan …tarih ve E.…sayılı işlemin, Maden Kanunu uyarınca verilen idarî para cezasını içerdiği ve bu idari para cezası hakkında Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı açıktır.
Olayda, davacının 19.06.2017 tarihli başvurusuyla, 01.10.2016 tarihli işlemin usulsüz tebliği dolayısıyla yazı içeriğini 12.06.2017 tarihinde öğrendiğinden bahisle, ruhsatın iptali gibi bir yaptırım uygulanmaksızın yazının tebliğ tarihinin 12.06.2017 tarihi olarak düzeltilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmaktaysa da; Maden Kanunu'nun idari para cezaları hakkında Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağını emretmesi karşısında, İdarî Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesinin uygulama alanı bulamayacağı ve 5326 sayılı Kanun'da da üst makama itiraz yahut usulsüz tebligat halinde süre uzatımı gibi ayrı bir usûl öngörülmediği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafın, işlemin içeriğini öğrendiği tarih itibariyle en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurmak suretiyle idari para cezasına itiraz yoluna başvurması mümkün iken bu yolun seçilmediği anlaşılmakla, 01.10.2016 tarihli işlemin öğrenme tarihinden itibaren yazının gereğini yerine getirmek üzere süre istenmesine ilişkin başvurunun zımnen reddinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki …İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 13/04/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X) - Dava, Bolu ili Merkez ilçesi sınırları dahilinde bulunan S:…sayılı ruhsat ile ilgili olarak davacı şirkete uygulanan 21.116,00-TL idari para cezasının yazının tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi ve yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmeyen ruhsat bedelinin tamamlanmasının gerektiği aksi takdirde S:…sayılı ruhsatın iptal edileceğine yönelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve E.…sayılı işleminin tebligatının usulsüz olduğu ve içeriğini 12.06.2017 tarihinde öğrendiğinden bahisle, ruhsatın iptali gibi bir yaptırım uygulanmaksızın yazının tebliğ tarihinin 12.06.2017 tarihi olarak düzeltilmesi talebiyle Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yapılan 19.06.2017 tarihli başvurunun zımnen reddi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin dayanağı olan …tarih ve E.…sayılı davalı idare işlemine ait tebligatın usulüne uygun olduğu, işlem içeriğinin, 2016 yılı ruhsat bedelinin ödenmemesi neticesinde idari para cezası verilmesi ve 3 ay içerisinde ruhsat bedelinin ödenmemesi halinde ruhsatın iptal edilmesine ilişkin olduğu, bu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı gibi; davacı tarafından ruhsat iptali yaptırımı uygulanması aşamasında idareye başvurularak ek süre süre istemesi üzerine bu istemin zımnen reddine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı görüşüyle, çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.
KARŞI OY :
(XX)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinde yer alan nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
…Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.