T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/70
Karar No : 2023/3537
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : ... PTT Merkez Müdürlüğünde dağıtıcı olarak görev yapmakta iken memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediğinden bahisle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 44. maddesi, 45. maddesinin (d) bendi ile Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinin (b) bendi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K… sayılı kararla; uyuşmazlık konusu olayda; davacının uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçunu işlediğinden bahisle 25/10/2016 tarihinde gözaltına alındığı, 26/10/2016 tarihinde ise hakkında tutuklama kararı verildiği, davacı hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından … tarih, E:… sayılı iddianamenin düzenlendiği, akabinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçunu işlediği sabit olduğundan "12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına" karar verildiği görülmekle davacının üzerine atılı suçu işlediği anlaşılmış olduğundan davacının sözleşmenin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının hakkındaki suçun adi bir suç olduğu, ancak disiplin cezası gerektirebilir olmasına rağmen; konu ile tamamen ilgisiz FETÖ terör örgütü mensupları için çıkartılan bir KHK dayanak gösterilerek işten çıkarıldığı, davacı hakkındaki yargılama sonucu beraat etmesi durumunda disiplin cezasının da dayanaksız kalacağı, idarenin işleminin açıkça hukuka, hakkaniyete ve masumiyet karinesine aykırılık teşkil ettiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının eyleminin sabit olduğu, eyleminin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiili kapsamına girdiğinden 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 44. maddesi, 45. maddesinin (d) bendi ile Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinin (b) bendi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedildiği, davacının beyanlarının gerçeği yansıtmadığı, sözleşme feshi işleminin Ohal KHK'ları ile ilgisinin olmadığı, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... PTT Merkez Müdürlüğünde dağıtıcı olarak görev yapmakta iken, 25/10/2016 tarihinde polis ekiplerine gelen ihbar üzerine yapılan takip sonucu davacının üzerinde uyuşturucu ve uyarıcı madde bulunduğu, 26/10/2016 tarihinde tutukladığı ve durumun kurumuna bildirilmesi üzerine hakkında başlatılan disiplin soruşturma sonucu, davacının yapılan takipte, polisten kaçtığı ve üzerinde yüklü miktar (1000gr esrar) uyuşturucu madde ile yakalandığının sabit olduğu, eyleminin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiili kapsamında değerledirilerek getirilen teklif doğrultusunda, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 44. maddesi, 45. maddesinin (d) bendi ile Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinin (b) bendi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) bendi uyarınca Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih, … sayılı kararı ile davacının sözleşmesinin feshedildiği, bunun üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
399 sayılı KHK'nın 45/d maddesinde yer alan "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak" eylemi, sözleşmenin feshedilmesini gerektiren haller arasında sayılmış, 49. maddesinde; "Sözleşmeli personel hakkında, aynı olaydan dolayı ceza kovuşturmasının başlamış olması disiplin kovuşturmasının yapılmasını engellemez ve ceza kovuşturması sonunda sözleşmeli personelin hüküm giymesi veya hakkında beraat yahut takipsizlik kararı verilmesi, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaz" hükmüne ve 58. maddesinde; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır" kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiş, 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak ilave gerekçe olacak şekilde hükme esas alınması gerektiği de açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının "uyuşturucu ticareti yapmak veya sağlamak" suçundan hakkında açılan davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçunu işlediği sabit olduğundan
12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karar henüz kesinleşmeden İdare Mahkemesince hükme esas alındığı, ancak bu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu ve … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dava Dairesinin … tarih ve E:..., … sayılı kararı ile ... Ağır Ceza Mahkemesinin anılan mahkumiyet kararının Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ortadan kaldırıldığı ve uyuşturucu madde nakletmek suçunu işlediği sabit görülerek 6 yıl 3 ay hapis cezası ve 2.500-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; adli yargı kararı sonucunun araştırılması ve adli yargı merciilerince karar verilmiş olması durumunda bu kararın kesinleşip kesinleşmediği de araştırıldıktan sonra disiplin cezasına konu fillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, İdare Mahkemesince henüz kesinleşmemiş olan mahkumiyet kararına dayanılarak eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesine ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY :
Dava, ... PTT Merkez Müdürlüğünde dağıtıcı olarak görev yapan davacı tarafından, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediğinden bahisle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 44. maddesi, 45. maddesinin (d) bendi ile Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinin (b) bendi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, ''Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç, verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.." hükmüne, 45/d maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak" eyleminin sözleşmenin feshini gerektirdiği hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır." kuralı yer almıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
Uyuşmazlıkta, ... PTT Merkez Müdürlüğünde dağıtıcı olarak görev yapmakta iken, 25/10/2016 tarihinde polis ekiplerine gelen ihbar üzerine yapılan takip sonucu davacının üzerinde yüklü miktar (toplam daralı ağırlığı 1000 gr esrar) uyuşturucu madde ile yakalandığı, 26/10/2016 tarihinde tutuklandığı ve durumun kurumuna bildirilmesi üzerine hakkında başlatılan disiplin soruşturma sonucu, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 44. maddesi, 45. maddesinin (d) bendi ile Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinin (b) bendi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) bendi uyarınca Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun 25/05/2017 tarih, 17 sayılı kararı ile sözleşmesinin feshedildiği görülmüştür.
Davacının dava konusu işleme gerekçe olan eylemi sebebiyle yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, hakkında uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan verilen 12 yıl hapis ve 2.400 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dava Dairesinin … tarih ve E:…, … sayılı kararı ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kaldırıldığı ve uyuşturucu madde nakletmek suçunu işlediği sabit görülerek 6 yıl 3 ay hapis cezası ve 2.500-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın da 12/01/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki bilgi, belge ve soruşturma raporu ile ceza mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, davacının sübuta eren eylemine uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.