Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/7158 E. , 2022/4570 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7158
Karar No : 2022/4570
TEMYİZ EDENLER : (DAVALILAR)
1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …
3- (DAVACILAR)
1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
6- …
7- …
8- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, …'in Artvin ili, Murgul ilçesi, … İlköğretim Okulunda öğrenim görmekte iken 20/11/2002 tarihinde okul bahçesinde yapılan asfalt çalışması sırasında iş makinası altında kalmasından dolayı çalışma gücünü kaybettiğinden bahisle işgücü kaybı dolayısıyla … için 500.000,00-TL (ıslah edilmek suretiyle 540.545,40-TL) maddi, 250.000,00-TL manevi, baba … için 75.000,00-TL manevi, anne … için 75.000,00-TL manevi, kardeş … için 30.000,00-TL manevi, kardeş … için 30.000,00-TL manevi, kardeş … için 30.000,00-TL manevi, kardeş … için 30.000,00-TL manevi, kardeş … için 30.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 1.090.545,40-TL tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının sakatlanmasına yol açan somut olayda davacının yaşının küçük olması, eğitim ve öğretimin olduğu saatlerde okulun bahçesinde asfaltlama çalışması yapılması, çalışmalar esnasında hiçbir güvenlik tedbirinin alınmamasında idarelerin çok ağır hizmet kusuru bulunduğu, davacı çocuğa kusur yüklenemeyeceği, kusur oranı hususunda İş Sağlığı ve Güvenliği uzmanı bilirkişine yaptırılan kusur incelemesi sonucunda tanzim olunan 08.08.2017 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının daha hakkaniyetli olduğu, Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 04/01/2016 tarih ve ... sayılı raporu doğrultusunda, davacının mevcut sonda kullanımı ve üretral dilatosyon uygulamayı gerektiren tıbbi durumunun organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması niteliğinde olduğu, kişinin ömür boyu dönemsel olarak sonda kullanmasının gerekebileceği, meslekte kazanma gücü kaybı oranının ürolojik ve nörolojik komplikasyon yapmış pelvis kırıkları nedeniyle % 48 olduğu, söz konusu iş gücü kaybı oranına göre 08.08.2017 tarihli aktüerya uzmanı bilirkişi raporunda efor kaybı tazminatının 540.545,40-TL olarak hesaplandığı belirtilerek 08.01.2018 tarihli miktar artırım dilekçesiyle yapılan artırım sonucunda toplam 540.545,40-TL maddi tazminatın 500.000,00-TL'si için idarelere başvuru tarihi olan 03/10/2012 tarihinden itibaren, 40.545,40-TL'si için ıslah dilekçesinin idarelere tebliğ edildiği 08/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ve davacıların yaşanan kaza, tedavi sürecinde yaşananlar, tedavi sürecinin halen devam etmesi, bu olay neticesinde …'in özürlü hale gelmesi ve özürlülük durumunun süreklilik arzetmesinden dolayı hissettikleri acı ve ızdırabın tatmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle manevi tazminat istemlerinin kabulü ile kabul edilen miktarın idarelere başvuru tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından müştereken ve müteselsilen davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idareler tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun bulunmuş olup, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden görülmemişse de; istinaf başvurusuna konu kararda maddi ve manevi tazminat miktarlarının davalı idarelerce müştereken ve müteselsilen davacılara ödenmesine karar verildiği, ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı idarelerin %50 (yarı yarıya) kusurlu olduklarının belirtildiği, dolayısıyla tazminatın ödenmesinden de davalı idarelerin kusurları oranında yani yarı yarıya sorumlu oldukları anlaşıldığından, hüküm fıkrasındaki tazminatın davalı idareler tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi yolundaki kısmın, tazminatın davalı idareler tarafından kusurları oranında ödenmesi şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, davalı idarelerin olayda müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, kaldı ki Bölge İdare Mahkemesi'nce maddi tazminat talebinin değil, sadece kabul edilen manevi tazminat miktarlarının düzeltildiği, kararda bu hususa ilişkin hiçbir açıklamanın bulunmadığı; davalı … Bakanlığı tarafından, davacının dikkatsiz tedbirsiz davranışının olaya sebep olduğu, kusur yönünden ceza davasında ve bu davada alınan bilirkişi raporları arasında uyumsuzluk bulunduğu, manevi tazminat isteminin yerinde olmadığı, sadece cismani zarara uğrayan kişinin manevi zarara uğradığını ileri sürebileceği, manevi tazminatın zenginleşmeye yol açmayacak nitelikte belirlenmesi gerektiği, ileri sürülen zamanaşımı definin dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğu, maddi tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceği, manevi tazminata ise hiç faiz işletilemeyeceği; davalı … İl Özel İdaresi tarafından, meydana gelen kazada kendilerine kusur izafe edilemeyeceği, olaya ilişkin alınan bilirkişi raporları arasında farklı kusur oranları belirlendiği, İdare Mahkemesi'nin en ağır kusur oranını kabul ederek karar verdiği, hükmedilen tazminat miktarlarının çok yüksek olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı … Bakanlığı tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, diğer taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı … İl Özel İdaresi'nin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmüne yer verilmiştir.
İdareler tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine, Bölge İdare Mahkemesi'nce İdare Mahkemesi kararında yapılan düzeltme hukuka uygun bulunmakla birlikte, temyize konu kararda tazminat miktarları davalı idarelerin %50'şer oranında kusuruna göre yarı yarıya paylaştırılırken sehven maddi tazminat miktarı yönünden bu paylaşım yapılmadan hüküm kurulduğu görüldüğünden kararın maddi tazminata ilişkin kısmının "1-Davacı … lehine hükmedilen 540.545,40-TL maddi tazminatın 270.272,70-TL'sinin davalı … Bakanlığı tarafından (bu miktarın 250.000,00-TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 03/10/2012 tarihinden itibaren, 20.272,70-TL'sinin miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ edildiği 08/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte) davacıya ödenmesine; kalan 270.272,70-TL'sinin davalı … İl Özel İdaresi tarafından (bu miktarın 250.000,00-TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 03/10/2012 tarihinden itibaren, 20.272,70-TL'sinin miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ edildiği 08/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte) davacıya ödenmesine, 250.000,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 03/10/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı … İl Özel İdaresi tarafından 125.000,00-TL, davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 125.000,00-TL olmak üzere davacıya ödenmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, fazladan alınan ve kullanılmayan …-TL harcın istemi halinde davalı … İl Özel İdaresi'ne iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 01/07/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.