Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/7241 E. , 2022/2454 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/7241
Karar No : 2022/2454
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mühendislik Metal İnşaat Taahhüt Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak söz konusu faturalara dayalı indirimlerin reddi suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca 2016 yılının Ocak ila Mart, Mayıs, Haziran, Ağustos, Eylül, Kasım ve Aralık dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi, tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda, sahte belge düzenlediğinden bahisle hakkında vergi tekniği raporu bulunan … ve … Demir ve Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalara konu indirimlerin reddedildiği, davalı idarenin savunma dilekçesinde, davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunun tarih ve sayısı değiştirilmeden yeniden düzenlendiği, yeni raporda Nedim Karaoğlu'nun rapordan çıkarıldığı, vergi ve cezalara ilişkin ihbarnameler düzeltme fişleri ile değiştirilerek yeni tespit edilen dönem ve miktarlar üzerinden dava konusu tarhiyatın yapıldığı olayda, yeniden düzenlenen vergi inceleme raporu ve devamında tesis edilen 09/01/2019 tarihli düzeltme fişleri ile cezalı tarhiyatların hatalı olduğu anlaşılarak düzeltildiği, yeniden düzenlenen vergi inceleme raporu ile re'sen salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri tebliğ edilerek, davacıya, uzlaşmaya başvurma, borcunu ödeme veya dava konusu etme konusunda seçme hakkı tanınması gerektiği, dava açıldıktan sonra tesis edilen işlemlerin hukukilik denetiminin bu dosya kapsamında yapılmasının mümkün olmadığı, yanlış düzenlendiği yeniden vergi inceleme raporu tanzim edilmesi ve işlemlerin güncellenmesi ile davalı idare tarafından da zımmen kabul edilen vergi inceleme raporuna dayanan dava konusu tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve ceza kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Dava konusu vergi ve cezanın yeniden düzenlenen rapora göre düzeltme fişi ile değiştirildiği, ilk derece mahkemesi kararında yeniden düzenlenen ihbarnamelerin bu dava da değerlendirilmesinin mümkün olmayacağını belirtmesine rağmen vergi ve cezanın kaldırılmasına karar verdiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının … ve … Demir ve Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğundan bahisle sözü edilen faturalara konu indirimlerin reddi suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca dava konusu tarhiyatın yapıladığı, söz konusu tarhiyata dava açıldıktan sonra davalı idarece yeniden rapor tanzim edilerek … tarafından düzenlenen faturaların rapordan çıkarıldığı, akabinde düzeltme fişleri ile vergi ceza ihbarnamesinin düzeltildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri sayılarak (a) bendinde iptal davası, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan dava olarak tanımlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulacağı, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda "Mevzuat" bölümünde yer verilen tanıma göre açılan bir iptal davasında iptali istenilen işlemin; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları açısından ayrı ayrı hukuka uygun olup olmadıklarının denetlenmesi gerekmekte olup, bu unsurlardan birisinde hukuka aykırılık bulunursa işlem iptal edilmelidir.
Hukuka uygunluk denetiminin yapılması gereken sebep unsuru idari yargıda; idareyi işlemi yapmaya iten saik olarak tanımlanmıştır. İdare tesis ettiği işlemi, gerçek ve hukuka uygun sebeplere dayandırmak zorundadır. Sebebin gerçek olması, varlığının usulüne uygun olarak yapılan tespitlerle ortaya konulmuş olması; hukuka uygun olması ise idarenin işlemi dayandırdığı sebebin, kanunda tesisi için dayanabileceği öngörülen sebeplerden olması anlamına gelmektedir.
Dava konusu uyuşmazlıkta sebep unsuru, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … ve … Demir ve Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı tanzim edilen vergi tekniği raporlarıdır.
Bu durumda, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan dava konusu tarhiyatın sebep unsuru hakkında, yargısal denetim yapılması gerekirken bu husus göz ardı edilmek suretiyle yazılı gerekçeyle verilen kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, … tarafından davacı adına düzenlenen faturaların inceleme kapsamı dışında bırakıldığı ve düzeltme fişleri ile tarhiyatın bu faturalardan kaynaklanan kısmı ile ilgili olarak vergi ceza ihbarnamelerinin değiştirildiği hususunun yeniden verilecek kararda dikkate alınacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyiz istemine konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 25/05/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar temyize konu kararın dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.