T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7260
Karar No : 2023/3000
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mad. ve Hafriyat Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli İli, Körfez İlçesi … Köyü sınırları dahilinde ER:…, Sicil:… nolu maden ruhsatı ile maden işletme faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin ruhsat süresi içinde alınarak davalı idareye ibraz edilmediğinden bahisle, maden ruhsatının 29/02/2018 tarihi itibariyle iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete işletme izni alması için tanınan sürenin 28.02.2018 tarihi itibarıyla dolacağı açık olmakla birlikte, davacının işletme izni verilmeden önce alması gereken çevresel etki değerlendirilmesine yönelik belgenin hazırlanması sırasında, hukuka aykırılıkları Mahkeme kararlarıyla sabit olan Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/50000 ölçekli Kocaeli Çevre Düzeni Plan hükümlerinin XVI. maddesindeki maden arama ve işletme faaliyetlerine izin verilmeyecek alan sınırlarının belirlenmesine ilişkin hükmü ile Kocaeli Valiliği tarafından alınan … tarih ve … sayılı Mahalli Çevre Kurulu kararının ve ... İdare Mahkemesi'nin … tarih, E:…. K:… sayılı kararı ile iptal edildiği Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarihli oluruyla davacıya ait … sayılı işletme ruhsatının 25.06.2011 tarihinden itibaren iptal edildiğine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemler nedeniyle davacının ruhsatının askıda kaldığı, ilgili mevzuat uyarınca davacı şirkete tanınan bu ruhsat süreyi doldurduğundan davacının kusuru olmaksızın kesildiği göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin öngörülen izinleri için mazeretsiz süreleri doldurduğundan bahsedilemeyeceği dikkate alındığında, davacı şirkete ait … sicil sayılı maden işletme ruhsatının 29.02.2018 tarihi itibariyle iptaline ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı dava konusu işlemde mevzuata, adalet ve hakkaniyet ilkeleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı idari yargılama Usulü Kanunun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mevzuat uyarınca işletme ruhsatı düzenlendikten sonraki üç yıl içinde işletme izninin alınabilmesi için gerekli olan ÇED izni, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ile mülkiyet izninin alınarak Maden İşleri Genel Müdürlüğüne verilmesi gerektiği, bu hükümle sağlanmak istenilen amacın sahaların atıl bir durumda kalmasının önlenmesi olduğu, davacı şirket tarafından bu hususlar yerine getirilmediğinden dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinledikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kocaeli İli, Körfez İlçesi Çerkeşli Köyü civarında bulunan ER:… sayılı II. Grup maden ruhsat alanı davalı idarece yapılan ihale sonucu 21/08/2007 tarihinde 3 yıl süreyle … sayılı arama ruhsatına bağlanarak davacı şirkete verilmiş, arama ruhsatının verilmesinin ardından söz konusu alan için 28/02/2008 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıllık işletme ruhsatı düzenlenmiştir.
Anılan ruhsat sahası için 09/10/2007 tarihinde ÇED Tanıtım Dosyası tanzim edilerek 'ÇED Gerekli Değildir' isteminde bulunulmuş, 21/05/2008 tarihinde İzmit Orman İşletme Müdürlüğünden orman izni, 07/05/2008 tarihinde de Dilovası Belediye Başkanlığından iş yeri açma ve çalışma ruhsatı istenilmiştir.
Davacı tarafından 29.12.2011 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile ÇED Raporunun alınma sürecinden bahsedilerek 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 37. maddesi uyarınca ruhsat sahası için 1 yıl süreli geçici tatil isteminde bulunulmuş, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarihli oluruyla davacıya ait … sayılı işletme ruhsatının 25.06.2011 tarihinden itibaren iptal edildiği hususunu davacı şirkete bildirilmesi üzerine açılan dava neticesinde … İdare Mahkemesi'nin … tarih, E:…, K:… sayılı kararı ile işlem iptal edilmiştir.
Ruhsat süresinin sonuna kadar Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin idareye sunulamadığından bahisle davacı şirkete ait 200708278 sicil sayılı maden işletme ruhsatı iptal edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında "Madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına maden işletme yöntemi, faaliyetin yapıldığı bölge, madenin cinsi, yapılacak yatırımın çevresel etkileri, şehirleşme ve benzeri hususlar dikkate alınarak, temdit talepleri dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama getirilebilir. İlk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanlar diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar gözönüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabilir. Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramalara açılır. Bu Kanun dışında madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak her türlü kısıtlama ancak kanun ile düzenlenir." hükmü, 7. fıkrasında "Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınması zorunludur. Ancak, Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı verildikten sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi alan haline gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak faaliyetler sürdürülür. Diğer kanunlara göre izne tabi alanlar, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak belirlenir.
" hükmü mevcuttur.
Aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrasında "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden; işletme ruhsatı sahibince işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve mülkiyet izinleri ile başvurması halinde işletme izni düzenleneceği, işletme ruhsat süresi sonuna kadar gerekli izinlerin alınamaması halinde de işletme ruhsat süresinin uzatılmayacağı anlaşılmaktadır.
Davacı şirkete işletme izni alması için tanınan sürenin 28/02/2018 tarihi itibarıyla dolduğu, davacı şirkete ait IR:… ruhsat numaralı sahada yapılması planlanan "Kalker Ocağı, Kırma-Eleme ve Hazır Beton Tesisi" projesine ilişkin olarak dosyada yer alan 16/01/2013 tarihli Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün ve 28/06/2013 tarihli Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığının yazısında davacının gerçekleştirmek istediği projenin uygun görülmediğinin beyan edildiği, yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı ile ÇED sürecinin sonlandırıldığı ve davacı tarafından buna karşı açılmış bir davanın bulunmadığı görülmüştür.
Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak, maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesidir.
Bu durumda, mevzuat uyarınca, davacı şirket tarafından işletme ruhsat süresi sonuna kadar çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alınarak idareye verilmesi gerektiği açık olduğundan, ilgili kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin ruhsat süresi içinde alınarak davalı idareye ibraz edilmediğinden bahisle maden ruhsatının 29/02/2018 tarihi itibarıyla iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 02/06/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.