T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/728
Karar No : 2022/6302
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle re'sen tarh edilen 2016/1, 2, 3 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ile dayanak vergi inceleme raporunun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının ilgili dönemde fatura aldığı İkitelli Vergi Dairesi mükellefi … Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitler düzenlenen faturaların sahte olduğunu ortaya koyduğundan, bahsi geçen mükelleften alınan faturalardan kaynaklı tarhiyatta ve tekerrüre esas 2010/5 dönemi katma değer vergisine bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezasının gösterildiği, söz konusu cezanın 2014 yılında uzlaşmaya varılarak kesinleştiği, dolayısıyla kesinleşen bu vergiye dayanılarak ancak 2015 yılı ve sonrasında kesilecek vergi ziyaı cezaları için tekerrür uygulanabileceğinden, bu haliyle 213 sayılı Kanunun 339. maddesinde belirtilen şartlar bulunduğundan, kesilen vergi ziyaı cezasının 339. maddesi nedeniyle artırılan kısmında hukuka aykırılık, davacının ilgili dönemde fatura aldığı … Vergi Dairesi mükellefi … Metal Hırdavat İnşaat san. Ve Tic Ltd Şti hakkında düzenlenen Vergi Tekniği Raporunun mükellefin 2015 yılı hesaplarının incelenmesi sonucu düzenlendiği ve 2016 yılına ilişkin tespitlerin yer almadığı, raporun sonuç kısmında 2016 hesap döneminin sahte belge düzenleme fiili nedeniyle incelemeye sevk edilmesi gerektiğinin yazıldığı, davacının mükelleften kullandığı faturaların tarihinin 2016 yılına ait olduğu dikkate alındığında, davacının kullandığı faturaları düzenleyen mükellef hakkında düzenlenen 2015 yılına ait rapora dayanılarak mükellefin davacıya 2016 yılında düzenlediği faturaların sahte olduğundan bahisle işlem yapılamayacağından bahsi geçen mükelleften alınan faturalardan kaynaklı tarhiyatta hukuka uyarlık, vergi inceleme raporunun iptali isteminde ise, ortada idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı açık olduğundan, davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığı, ayrıca kesilen özel usulsüzlük cezasında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan işlemin usul ve yasalara uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Temyiz dilekçesinde özel usulsüzlük cezasına ilişkin olarak ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.
Diğer temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı … Vergi Dairesi mükellefi … Metal Hırdavat İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; 30/03/2007 tarihinde hırdavat malzemesi ve el aletleri toptan ticareti faaliyeti ile iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, raporun sonuç kısmında mükellefiyetinin vergi dairesi tarafından re'sen terkinin istendiği, mükellef kurumun 09/09/2015 tarihi itibariyle tek ortaklık yapıya dönüştüğü, şirket müdürünün … olduğu(Bu tarihten itibaren düzenlenen faturaların sahte olduğu belirtilmiş sonuç bölümünde), 17/09/2015 tarihinde yapılan yoklamada, mükellefin faal olduğu, ünvanının değişerek … Metal Hırdavat İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu ( … Üretim San. Tic. Ltd. Şti.), işyeri büyüklüğünün 25 m2 olduğu, yoklama esnasında çalışan personelinin bulunmadığı, muhtelif demirbaşların bulunduğu, 27/01/2016 tarihinde yapılan yoklamada, mükellefin adreste hiç tanınmadığı, adreste başka bir mükellefin bulunduğu, mükellefin tanınmadığı, bilinmediği, bu adreste hiç olmadığının beyan edildiği, 27/04/2016 tarihli yoklamada; belirtilen adrese gidilmiş olup, söz konusu işyerinin yoklama esnasında kapalı olduğunun tespit edildiği, şirket müdürü …’un 25/08/2016 tarihli ifadesinde, şirketten ayrıldığı, demir çelik hırdavat alım satım parti bazında mal alım satımı kapsamında faaliyet göstermekte olunduğu, devir tarihi itibariyle defter ve belgeleri teslim ettiği, sadece ofis olarak kullandıkları yerin mevcut olduğu, şube deponun bulunmadığı, alım satımla ilgili olarak karşı firmaların çek yazdığı ve nakliyeyi yaptığı, bazende kendilerinin gönderdiği, mal sattığı firmalardan herhangi bir tahsilat yapamadığı, çek ve senetlerin ödenmediği, battığı ve firmayı …’e devrettiğini beyan ettiği, 02/03/2016 tarihli devir işleminden sonra şirket müdürü olan … ve %100 ortağı olduğu şirket hakkında olumsuz tespitlerin bulunduğu, 2015 yılında 3.266.074,00 TL mal alımında bulunduğu firmaların tamamı hakkında olumsuz tespitlerin bulunduğu, muhtasar beyannamelerinde işçi beyanının bulunmadığı, ödenmesi gereken 20.941,84 TL vergi borcu bulunduğu ve herhangi bir ödemenin yapılmadığı tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, söz konusu mükellefin dava konusu faturanın düzenlendiği 2016/2. döneminde yapılan yoklamalarda faal olmadığı, belirtilen adreste başka mükellefin faal olduğu, ekonomik, ticari ve teknik kapasite ve konumunun düzenlediği hasılat faturaları içeriği teslimlerde bulunmaya elverişli olmadığı, şirket müdürü ve müdürünün ortak olduğu şirket hakkında olumsuz tespitler bulunduğu, mükellef tarafından vergi borçlarının ödenmediği hususları dikkate alındığında anılan mükellef tarafından davacıya ilgili dönemde düzenlenen söz konusu faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığından, kararın anılan firma tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatların kaldırılmasına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının … Metal Hırdavat İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 08/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.