T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7334
Karar No : 2023/1546
DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …
DAVALI: … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
DAVANIN KONUSU: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 25-28 Eylül 2018 tarihleri arasında yapılan sözleşmeli iş ve meslek danışmanlığı sözlü sınavına katılarak başarısız sayılan davacı tarafından;
1-21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinin,
2- 21/06/2018 tarihli ilanın, "Ortak Hükümler" başlıklı 4/3. maddesindeki adaylara sözlü sınav öncesi tercihte bulunma zorunluluğu getiren, "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin,
3- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen, "soru havuzundan çekilen sorular ile verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı" yönündeki düzenlemenin,
4- Dava konusu alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin,
5- Kamuda 4/B'li olarak çalışanların, bu ilan neticesinde atanamayacakları duyurulmuş olmasına rağmen, bu kişilerin ilana aykırı olarak asil ya da yedek olarak kabul edilmelerine ilişkin işlemlerin,
6- Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanlığı Sözlü Sınavında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI:
21/06/2018 tarihli sözleşmeli iş ve meslek danışmanı alım ilanında; her adaya 10 birim tercih hakkı verildiği, ancak bu 10 birim tercih hakkının nasıl değerlendirileceğine ilişkin açıklama yapılmadığı, aynı ilanda sözleşmeli büro personeli alımından farklı olarak iş ve meslek danışmanlığı adayları açısından sınava girmeye hak kazandığı tek bir birim için değerlendirilmeye alındığı, bu birim için başarılı, yedek ya da başarısız sayıldığı, tercihinde bildirdiği diğer birimler yönünden ise herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, adayların ilk tercihlerinde yığılma olduğu, mantığa uygun olan ise tüm tercihlerinin sıralı olarak değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki öncü sözlü sınav puanlarının açıklanması ve her adaya puanına göre 10 birim tercih hakkı verilmesi gerekirken süreci tersten başlatarak önce tercih yaptırılıp daha sonra sözlü sınava tabi tutulmalarının hukuka aykırı olduğu, KPSS yazılı sınav puanı esas alınarak alım yapılması, teknolojik imkanlarda kullanılarak sözlü sınavın yargısal denetime elverecek şekilde kayıt altına alınması gerekirken, KPSS puanı yerine sözlü sınav sonuçları esas alarak sözlü sınavı herhangi bir şekilde kayıt altına almayarak yargısal denetimin dışına çıkıldığı, idarenin kendisine geniş bir takdir alanı yarattığı, davacının sözlü sınavda kendisine sorulan bütün soruları doğru cevapladığı, kendisini güzel ifade ettiği buna rağmen sınavda başarısız olduğu, bu nedenle başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, KPSS sınavına girerek başarılı olmuş ve mesleki yeterlilik belgesi hak kazanmış olan kişilerin bir de sözlü sınava tabi tutulması ve sadece sözlü sınav sonucunun esas alınarak sözleşmeli iş ve meslek danışmanı olarak istihdam edilmelerinde KPSS puanını ve mesleki yeterlilik puanının değerlendirmede etkisiz kıldığı, her türlü öznel değerlendirmeye açık bulunan ikinci bir sınavın yapılması, merkezi sınavın nesnel sonuçlarını etkisiz kılacağı gibi yargısal denetimi yetki ve şekil unsurları ile sınırlandırılmış olduğu, KPSS puanını tamamen yok sayarak sözlü sınavın tek belirleyeceği unsur haline getirilmesinin hukuka aykırı olduğu, idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, adayın cevabının yer aldığı tutanağının içeriğinin teyidi sağlamak açısından adaya da imzalatılması gerektiği ancak sözlü sınavda bu usule uyulmadığı, 21/06/2018 tarihli alım ilanında hali hazırda kamuda 4/B'li olarak çalışmakta olan kişilerin bu alımda atamasının mümkün olmadığının bildirildiği bu nedenle pek çok aday başvuruda bulunmadığı, aynı şekilde bu sözlü sınava katılan adayların da başka kurumlardaki 4/B'li personel alımlarına başvuruda bulunmadığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar 14/05/2018 tarihinde düzenlenmiş olup 21/06/2018 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, iş ve meslek danışmanlığı pozisyonu açısından yer değişikliği için bir yıl bekleme zorunluğu bulunduğu, davalı idare ise yasal düzenlemeye ve yayınlanmış olduğu ilana uymayarak hali hazırda başka kurumda sözleşmeli personel 4/B kapsamında istihdam edilen personellerin başvurularını kabul ederek bu kişiler arasından atama yaptığı, bu atamaların hukuka aykırı olduğu, 21/06/2018 tarihli alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu belirtilerek 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esasların ilgili maddeleri ile bireysel işlemin iptali gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI:
Usule ilişkin olarak; davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda öngörülen süre içerisinde açılıp açılmadığının incelenerek karar verilmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak; adayların KPSS puanlarına göre 10 birim için tercihte bulunduğu, ilanda "puanlarına ve tercih sıralarına göre birim bazında ilan edilen pozisyon sayısının üç katı aday sözlü sınava tabi tutulacaktır. Son sıradaki aday ile puanı eşit olan adaylarda sözlü sınava katılmaya hak kazanacaktır." şeklinde işlem yapılacağının ilanda belirtildiği, ilan edilen yerlerin kurumun ihtiyaç duyduğu birim bazında belirlenerek yayınlandığı, adayların KPSS puanlarına göre 10 tercihte bulunduğu, adayların sözlü sınava katılmak üzere tercihlerinden sistem tarafından belirlenen birim için mülakata katıldığı, adayların daha kalıcı olmaları ve hizmetin aksamadan daha etkin yürütülmesini teminen mülakat öncesi tercih alındığı, aksi halde hizmetlerin aksamasına neden olduğu, alım ilanının "B-5" ve "B-11" inci maddelerinde sözlü sınavın birim bazında yapılacağı asil ve yedek sıralamasının yine birim bazında yapılacağnın açık şekilde duyurulduğu, herhangi bir mağduriyet yaşanmadığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 2. maddesinin 18. fıkrası hükmü gereği kurum tarafından personel alımında adayların önce tercih yaparak KPSS puanlarına göre mülakata gireceği birimin belirlenmesi gerektiği ve bu doğrultuda tercihlerine göre mülakat sınavlarına gireceği birim belirlendiği, davacının sadece ilk tercihlerin değerlendirmeye alındığı iddiasının yanlış olduğu, 10 birim tercihin dikkate alındığı, tercih edilen birimlere puanlara göre yerleştirme yapıldığı ve mülakata girilecek birimler belirlendiği, davacının sözlü sınav sürecinde hiçbir adayın 2. veya daha sonra tercihlerindeki bir birim için mülakata alınmadığını, 2. veya daha sonraki tercihine de yerleştirilmediğini ifade ederek asıl ve gerçek dışı bir şekilde mahkemeyi yanılttığı, sözlü sınavın görüntülü ve sesli kayıt gibi teknolojik araçlarla kayıt altına alınmasını zorunlu kılan bir yasal düzenleme bulunmadığından idarenin sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirilmesi konusunda zorlanmasına ve sorumlu tutulmasına imkan bulunmadığı, birçok kamu kurumunda sözlü ve görüntülü olarak kayıt altına alınması şeklinde bir uygulama yapılmadığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamında sınav komisyonunca belirlenen sınav usul ve esasları gereğince tutulması gereken tüm tutanakların kayıt altına alındığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 2. maddesinin 18. fıkrası uyarınca KPSS puanı olarak belirlenen 70 puan ve üzeri adayların başvuruları alınarak sıralamanın yapıldığı ve Genel Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslara göre sözlü sınavın mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığı, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 2. maddesinin 18. fıkrası; (Ek: 14/05/2018-2018/11809) "Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde bu Esaslar kapsamında istihdam edilmek üzere alınacak iş ve meslek danışmanı unvanlı sözleşmeli personel, yukarıdaki hükümlere bağlı olmaksızın KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılır." şeklinde düzenlendiği, söz konusu madde ve "Sınav Şartı" başlıklı Ek Madde 2 hükmü uyarınca belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde mevzuata uygun olarak sözlü sınav yapıldığı ve sonuçlandırıldığı, sınavın usul ve esasları ile sınav komisyonu üyelerinin belirlendiği, iş ve meslek danışmanlarının belirleyeceği usul ve esaslara göre yapacağı yazılı ve/veya sözlü sınavlarla alma yetkisinin kuruma tanındığı, sözlü sınavın tüm aşamaları ile mevzuata uygun olarak yapıldığı, sözlü sınav öncesinde sınav komisyonunca sınavda sorulacak sorular soru kitapçığı haline getirilerek önceden hazırlandığı, hazırlanan bu soruların üç ayrı fanusa konulduğu ve her aday sözlü sınav esnasında soruların konulduğu fanustan çekerek cevapladığı, verdiği cevaba göre sınav komisyonu üyeleri tarafından sınava ilişkin usul ve esaslar kapsamında uygulama yapılarak ayrı ayrı puanlar verildiği ve adayların aldıkları puanlara göre sonuçlar belirlendiği, adayların tercihlerine göre KPSS puanı kullanılarak ve söz konusu puana göre mülakata gireceği birim belirlendiği bu sebeple KPSS puanının tamamen işlevsiz bırakıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, davacının, başka kurumlarda 4/B'li personelin istifa sonrası 1 yıl bekleme şartı olmaksızın göreve başlatıldığı iddiasının asılsız olduğu, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek madde 1'de yapılan değişiklik ile alım ilanının Resmi Gazete'de aynı tarihte (21 Haziran 2018) yayınlandığı, söz konusu değişikliğin uygulanıp uygulanmayacağının Devlet Personel Başkanlığı'na görüş olarak sorulduğu, Devlet Personel Başkanlığının ise Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek madde 1'de yapılan değişikliğin Resmi Gazete'de (21 Haziran 2018) yayınlandığı aynı gün ilana çıkılan söz konusu personel alımı için, uygulanmamasının mümkün bulunduğunu değerlendirildiğini bildirdiği, bu nedenle adayların mağdur olmaması ve adaletli olunması için adayların lehine değişiklik öncesi madde metnini uygulamaya devam edildiği, bu uygulamada başarısız adayları ve davacıyı herhangi bir şekilde etkileyen bir uygulama olmadığı, 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım İlanı sonrasında yapılan atama işlemlerinin usul ve esaslara uygun olduğu belirtilerek 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esasların ve bireysel işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinin, 21/06/2018 tarihli ilanın, "Ortak Hükümler" başlıklı 4/3. maddesindeki adaylara sözlü sınav öncesi tercihte bulunma zorunluluğu getiren, "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen, "soru havuzundan çekilen sorular ile verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı" yönündeki düzenlemenin, dava konusu alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin, kamuda 4/B'li olarak çalışanların, bu ilan neticesinde atanamayacakları duyurulmuş olmasına rağmen, bu kişilerin ilana aykırı olarak asil ya da yedek olarak kabul edilmelerine ilişkin işlemlerin, Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanlığı Sözlü Sınavında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine dair işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğundan davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 25-28 Eylül 2018 tarihleri arasında yapılan sözleşmeli iş ve meslek danışmanlığı sözlü sınavına katılarak başarısız sayılan davacı tarafından; 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinin, 21/06/2018 tarihli ilanın, "Ortak Hükümler" başlıklı 4/3. maddesindeki adaylara sözlü sınav öncesi tercihte bulunma zorunluluğu getiren, "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen, "soru havuzundan çekilen sorular ile verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı" yönündeki düzenlemenin, dava konusu alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin, kamuda 4/B'li olarak çalışanların, bu ilan neticesinde atanamayacakları duyurulmuş olmasına rağmen, bu kişilerin ilana aykırı olarak asil ya da yedek olarak kabul edilmelerine ilişkin işlemlerin, Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanlığı Sözlü Sınavında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; sözleşmeli personel, "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlandıktan sonra, "Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hüküm uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek sözleşmeli personelin seçiminin sınav ile yapılması hukuken zorunlu olmakla birlikte, aynı hükümle bu zorunluluğa istisna getirme konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.
Verilen yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulunun 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara, 11/06/2007 tarih ve 2007/12251 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen Ek 2. maddede, sözleşmeli personelin seçiminde uygulanacak sınava ilişkin esas ve usuller belirlendikten sonra, aynı maddenin devamında bu genel kuralın istisnaları da ayrıca unvan temelinde belirlenmiştir.
Ek 2. maddeye 14/05/2018 tarih ve 2018/11809 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile eklenen on sekizinci fıkrada ise, "Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde bu Esaslar kapsamında istihdam edilmek üzere alınacak iş ve meslek danışmanı unvanlı sözleşmeli personel, yukarıdaki hükümlere bağlı olmaksızın KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılır." hükmüne yer verilerek, davalı idarede çalıştırılacak sözleşmeli personelin seçiminde uygulanacak sınava ilişkin esas ve usullerin Genel Müdürlükçe belirleneceği düzenlenmiştir.
657 sayılı Kanun'un 4/B maddesinde yer alan, sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnalarının Bakanlar Kurulunca belirleneceği yolundaki düzenlemenin, sadece sınavın yapılmasını değil, türü, yapılış şekli, başarı puanı, tercihler ve uygulanacak kurallar gibi usul ve esasları da kapsadığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Kanun'da yer alan açık düzenlemeye karşın; Bakanlar Kurulu Kararının Ek 2. maddesinin on sekizinci fıkrasında, sınavın esas ve usullerinin belirlenmesi yerine, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce belirlenecek usul ve esaslara göre yazılı ve/veya sözlü sınav yapılacağı kuralı getirilmiş; davalı idareye, Kanun'la Bakanlar Kuruluna verilen yetkinin, Genel Müdürlükçe kullanılması konusunda yetki verilmiştir.
Oysa, Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması; kanun hükmü, bir konunun Bakanlar Kurulunca düzenlenmesini öngörüyorsa düzenlemenin Bakanlar Kurulunca yapılması; ayrıca, alt düzenlemelerle Bakanlar Kurulu kararlarının aşılmaması zorunludur.
Bu itibarla, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi hükmü uyarınca, sözleşmeli personel alımında esas olan sınavın usul ve esaslarını belirleme yetkisinin doğrudan Bakanlar Kurulunca kullanılması gerekirken, bu usul ve esasların belirlenmesi konusunda bir kamu kurumuna düzenleme yapma yetkisi veren düzenlemede ve bu düzenleme esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemenin ve işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 25-28 Eylül 2018 tarihleri arasında yapılan sözleşmeli iş ve meslek danışmanlığı sözlü sınavına katılarak başarısız sayılan davacı tarafından, 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinin, 21/06/2018 tarihli ilanın, "Ortak Hükümler" başlıklı 4/3. maddesindeki adaylara sözlü sınav öncesi tercihte bulunma zorunluluğu getiren, "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen, "soru havuzundan çekilen sorular ile verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı" yönündeki düzenlemenin, dava konusu alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin, kamuda 4/B'li olarak çalışanların, bu ilan neticesinde atanamayacakları duyurulmuş olmasına rağmen, bu kişilerin ilana aykırı olarak asil ya da yedek olarak kabul edilmelerine ilişkin işlemlerin, Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanlığı Sözlü Sınavında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı tarafından, ileri sürülen usule ilişkin itirazı yerinde değerlendirilmemiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, dava konusu 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının yayınlandığı tarih itibarıyla yürürlükteki halinde, "Yeniden Hizmete Alınma" başlıklı Ek 1. maddesinde; (Ek:22/11/2010-2010/1169) Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) (Değişik: 14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,
tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmü,
Aynı maddenin, dava konusu 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının yayınlandığı tarihten önceki yürürlükteki halinde ise, "(Ek:22/11/2010-2010/1169) Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) Ek 4 üncü madde çerçevesinde unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,
tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmü düzenlenmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, "Sınav şartı" başlıklı Ek 2. maddesinde; ... "(Ek: 14/05/2018-2018/11809) Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde bu Esaslar kapsamında istihdam edilmek üzere alınacak iş ve meslek danışmanı unvanlı sözleşmeli personel, yukarıdaki hükümlere bağlı olmaksızın KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılır." hükmü, "Unvan değişikliği" başlıklı Ek 4. maddesinde; "Sözleşmeli personelin, unvan değişikliği suretiyle atamasının yapılacağı pozisyon için öngörülen ilk defa hizmete alınma prosedürüne riayet edilmesi kaydıyla, unvan değişikliği mümkündür." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, "Sınav şartı" başlıklı Ek 2. maddesinde; Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde istihdam edilmek üzere alınacak iş ve meslek danışmanı unvanlı sözleşmeli personel, KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılacağı belirtilmiştir. Davalı idare tarafından, söz konusu madde uyarınca Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslar mevzuata uygun olarak düzenlenmiştir. Bu usul ve esaslara göre ise de sözleşmeli iş ve meslek danışmanın, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, Ek 2. maddesinde belirtildiği üzere yazılı ve/veya sözlü sınavlarla alma yetkisi davalı idareye tanındığından davalı idare tarafından, sözlü sınav yapıldığı ve sonuçlandırıldığı, sınavın usul ve esasları ile sınav komisyonu üyeleri belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu ilanın 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinde kamu yararı, hizmet gerekleri ve üst hukuk normlarına aykırık görülmemiştir.
Dava, 21/06/2018 tarihli ilanın, "Ortak Hükümler" başlıklı 4/3. maddesindeki adaylara sözlü sınav öncesi tercihte bulunma zorunluluğu getiren, "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin, iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Söz konusu ilanın, "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı maddesinin "B)İş ve Meslek Danışmanı(İMD)" başlıklı alt bendinin (5) numaralı maddesinde; "Puanlarına ve tercih sıralarına göre birim bazında ilan edilen pozisyon sayısının üç katı aday sözlü sınava tabi tutulacaktır. Son sıradaki aday ile puanı eşit olan adaylarda sözlü sınava katılmaya hak kazanacaktır." hükmü, (11) numaralı maddesinde ise; "Sözlü sınavda en az 70 puan alan aday sayısı ilan edilen edilen pozisyon sayısından fazla ise, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere birim bazında ilan edilen pozisyon sayısı kadar asıl ve bir o kadar da yedek aday tespit edilecektir." hükmü almaktadır.
Davalı idare tarafından, ilan edilen yerlerin kurumun ihtiyaç ve hizmet gerekleri doğrultusunda belirlendiği ve söz konusu madde uyarınca, adayların KPSS puanlarına göre 10 birim için tercihte bulunduğu, adayların sözlü sınava katılmak üzere tercihlerinden sistem tarafından belirlenen birim için mülakata katıldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, adaylardan daha kalıcı olmaları ve hizmetin aksamadan daha etkin yürütülmesini teminen mülakat öncesi tercih alındığı, aksi halde hizmetlerin aksamasına neden olduğu değerlendirilmektedir.
Söz konusu ilanının "B-5" ve "B-11" inci maddelerinde sözlü sınavın birim bazında yapılacağı asil ve yedek sıralamasının yine birim bazında yapılacağı da belirtilmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 2. maddesinin 18. fıkrası hükmü gereği kurum tarafından personel alımında adayların önce tercih yaparak KPSS puanlarına göre mülakata gireceği birimin belirlenmesi gerektiği ve bu doğrultuda tercihlerine göre mülakat sınavlarına gireceği birim belirlendiği anlaşılmaktadır. Davacının 10 birim tercihinin de dikkate alındığı, tercih edilen birimlere puanlara göre yerleştirme yapıldığı ve mülakata girilecek birimler belirlendiği görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu ilandaki "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Dava, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen, "soru havuzundan çekilen sorular ile verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı" yönündeki düzenlemenin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Sözlü sınavın görüntülü ve sesli kayıt gibi teknolojik araçlarla kayıt altına alınmasını zorunlu kılan bir yasal düzenleme bulunmadığından idarenin sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirilmesi konusunda zorlanmasına ve sorumlu tutulmasına imkan bulunmamaktadır. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamında sınav komisyonunca belirlenen sınav usul ve esasları gereğince tutulması gereken tüm tutanaklar kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 2. maddesinin 18. fıkrası uyarınca KPSS puanı olarak belirlenen 70 puan ve üzeri adayların başvuruları alınarak sıralamanın yapıldığı ve davalı idare tarafından belirlenen usul ve esaslara göre sözlü sınavın mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığından söz konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına uygun olduğu görülmüştür.
Dava, dava konusu alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin, iptali istemi yönünden incelendiğinde;
İdarelerin kendilerine tanınan düzenleme yetkisini Anayasa ve kanunlarla belirlenen sınırlar içinde kullanması gerektiği açıktır. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, "Sınav şartı" başlıklı Ek 2. maddesinde; Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde istihdam edilmek üzere alınacak iş ve meslek danışmanı unvanlı sözleşmeli personel, KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılacağı belirtilmiştir. Davalı idare tarafından, söz konusu Esasların uygulanmasını sağlamak üzere hazırlanan dava konusu usul ve esaslarda sınavın sözlü sınav şeklinde yapılacağı belirlenmiş ve sınava ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Söz konusu düzenlemenin; idare tarafından üst hukuk normlarına uygun olarak hazırlandığı ve davalı idare bünyesinde çalışacak personelin seçiminde objektif kriterlerin esas alındığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, sözlü sınavın mevzuata uygun olarak yapıldığı kanaatine varıldığından, sözlü sınav sonuçlarında ve bu doğrultuda yapılan atamalarda da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, kamuda 4/B'li olarak çalışanların, bu ilan neticesinde atanamayacakları duyurulmuş olmasına rağmen, bu kişilerin ilana aykırı olarak asil ya da yedek olarak kabul edilmelerine ilişkin işlemlerin, iptali istemi yönünden incelendiğinde;
21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Ortak Hükümler" başlıklı bölümünün 2. maddesinde; Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken son bir yıl içerisinde hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle herhangi bir kurumca sözleşmeleri feshedilenlerin veya sözleşme dönemi içerisinde 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmelerini tek taraflı feshedenlerin, fesih tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olmak" hükmü yer almaktadır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, dava konusu 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının yayınlandığı tarih itibarıyla yürürlükteki halinde, "Yeniden Hizmete Alınma" başlıklı Ek 1. maddesinde; Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceği,
Sözleşmesini; öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebileceği düzenlenmiştir.
Aynı maddenin, dava konusu 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının yayınlandığı tarihten önceki yürürlükteki halinde ise, Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceği,
Sözleşmesini; Ek 4 üncü madde çerçevesinde unvan değişikliği yapanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebileceği düzenlenmiştir.
Bu itibarla, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinde yapılan değişiklik ile dava konusu alım ilanının Resmi Gazete'de aynı tarihte (21/06/2018) yayınlandığı anlaşılmaktadır.
Davalı idare tarafından, söz konusu değişikliğin uygulanıp uygulanmayacağının Devlet Personel Başkanlığı'na görüş olarak sorulduğu, Devlet Personel Başkanlığı'nın 11/06/2019 tarih ve E.3508 sayılı yazısı ile; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinde yapılan değişikliğin, Resmi Gazete'de 21/06/2018 tarihinde yayınlandığı aynı gün ilana çıkılan söz konusu personel alımı için, uygulanmamasının mümkün bulunduğunu değerlendirildiğini bildirildiği görülmekte olup, davalı idarece adayların mağdur olmaması için adayların lehine değişiklik öncesi madde metnini uygulamaya devam edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, söz konusu düzenlemede eşitlik ilkesine ve üst hukuk normlara aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanlığı Sözlü Sınavında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine dair işlemin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/11/2013 tarih ve E:2010/2194, K:2013/4094 sayılı kararı da bu yöndedir.
Davalı idarenin savunması ekinde gönderilen, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden sözlü sınavın nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının girdiği sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 21/06/2018 tarihli Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Büro Personeli ile Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Alım ilanının "Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3/B-(10) maddesindeki "Başarı sırasının belirlenmesinde, sözlü sınav puanı esas alınacaktır." cümlesinin, 21/06/2018 tarihli ilanın, "Ortak Hükümler" başlıklı 4/3. maddesindeki adaylara sözlü sınav öncesi tercihte bulunma zorunluluğu getiren, "10 birim tercih etme" yönündeki düzenlemenin, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanı (İMD) Sözlü Sınavına İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen, "soru havuzundan çekilen sorular ile verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı" yönündeki düzenlemenin, dava konusu alım ilanına dayanılarak yapılan atama işlemlerinin, kamuda 4/B'li olarak çalışanların, bu ilan neticesinde atanamayacakları duyurulmuş olmasına rağmen, bu kişilerin ilana aykırı olarak asil ya da yedek olarak kabul edilmelerine ilişkin işlemlerin, Sözleşmeli İş ve Meslek Danışmanlığı Sözlü Sınavında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine dair işlemin iptali istemleri yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …- TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.