Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/7390 E. , 2021/4315 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/7390
Karar No : 2021/4315
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLLLERİ : Av. ... , Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu ... Makina Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2012 ve 2013 yılı işlemlerinin incelenmesi sırasında yapılan ilk hesaplamalara göre belirlenen vergi ve cezaların güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesi uyarınca alınan ... tarih ve ... sayılı ihtiyati haciz kararı ile aynı Kanun'un 9.maddesi gereğince teminat istenilmesine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mahkemelerinin 21/06/2018 tarihli ara kararı ile davalı idareden ihtiyati haciz işlemlerinin yasal dayanağının ne olduğu ve davacı açısından ne şekilde gerçekleştiğinin sorulması üzerine cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden, davacı hakkında ihtiyati haciz kararının gerekçesi olarak gösterilen 6183 sayılı Kanun'un 13.maddesinin 1.bendi ile 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip haller ile 3.bendindeki borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimallerinin varlığına ilişkin somut delillerin ortaya konulmadığı görüldüğünden yasal şartları gerçekleşmediği anlaşılan ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacıdan teminat istenmediği, davacı tarafından da teminat istenildiğine dair herhangi bir belge sunulmadığından teminata ilişkin davanın esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararı kaldırılmış, teminat istenilmesine ilişkin işlemin iptali yönünden ise dava incelenmeksizin reddedilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: Esas kamu borçlusu tüzel kişilik yanında, tüzel kişi şirketi temsil ve ilzama yetkili olan yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri ve müdürleri adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceği açık olduğundan, asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi davacı hakkında alınan ihtiyati haciz kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının ihtiyati hacze ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra dava bu kısım yönünden reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 6183 sayılı Kanun'daki teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkukun kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu kamu alacağının güvence altına alınmasına yönelik işlemler olduğu, bu nedenle asıl muhatabı kamu borçlusu olan bu sözü edilen önlemlerin şirketin kanuni temsilcileri, yönetimi, icra kurulu üyeleri ve ortakları hakkında uygulanamayacağı, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu tutulamayacağı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Dava Dairesi kararının temyize konu hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu ... Makina Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2012 ve 2013 yılı işlemlerinin incelenmesi sırasında yapılan ilk hesaplamalara göre salınması önerilen cezalı vergilerin güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesi gereğince alınan ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektirir haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairesince teminat istenebileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 13. maddesinde, 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip hallerin varlığı halinde, alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla ihtiyati haciz tatbik edilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde de; tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6183 sayılı Kanun'un "Amme Alacaklarının Korunması" başlıklı ikinci bölümünde yer alan teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk işlemleri, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu kamu alacağının tehlikeye girmesini engellemeye yönelik işlemlerdir. Kamu alacağının cebren tahsil ve takibiyle ilgili olmayıp korunmasına yönelik bu işlemlerin asıl muhatabı ise kamu alacağının gerçek borçlusu, diğer bir ifade ile verginin mükellefi veya sorumlularıdır.
Bu nedenle, esas kamu borçlusu olmayan tüzel kişiliğin kanuni temsilcileri adına teminat isteme, ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz gibi kamu alacağının korunmasına yönelik tedbirlerin uygulanması söz konusu olmayacaktır.
Tüzel kişilerin kanuni temsilcilerinin ancak kesinleşen ve tüzel kişiliğin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu borçlarından dolayı sorumlu tutulabilecekleri ve haklarında şirket borçlarıyla ilgili olarak ancak bu aşamada ihtiyati haciz gibi kamu alacağının korunmasına ilişkin bir işlemin uygulanabileceği dikkate alındığında, davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu şirket tüzel kişiliğinin vergi borçları nedeniyle alınan ihtiyati haciz kararında hukuka uygunluk görülmediğinden, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile bu kısma yönelik davanın reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının sözü edilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyize konu hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 07/10/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla Daire Kararı'na katılmıyoruz.