T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/7543
Karar No : 2022/5324
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Makina Metal Mühendislik Müşavirlik İnşaat İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına resen tarh edilen 2016 yılı vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile 2016/4-6 ve 10-12 dönemleri vergi ziyaı cezalı geçici vergilerin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporları uyarınca dava konusu tarhiyatlara ilişkin vergi ceza ihbarnamelerinin düzenlendiği, davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarının davalı idareye tebliğinden önce Ankara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı şirketin söz konusu vergi inceleme raporları gereği şirket adına tarh edilecek vergi ve cezalara ilişkin olarak yaptığı uzlaşma talebinin uygun ve süresinde olduğu, ancak 7143 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında yararlanabileceğinin bildirildiği, işbu yazının 11/07/2018 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, söz konusu vergi inceleme raporlarının 12/07/2018 tarihinde Kahramankazan Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne gönderildiği, vergi dairesince de aynı gün vergi/ceza ihbarnamelerinin düzenlendiği ve 13/07/2018 tarihinde vergi dairesinde şirket yetkilisi imzasına tebliğ edildiği, davacı şirketin de 16/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Kanun'un 5/1-a,c maddesi gereği 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin kurumlar vergisine yönelik matrah artırımında bulunduğu, söz konusu matrah artırımında dava konusu edilen ihbarname içeriği vergi/cezaların dahil edilmediği, davacı tarafından vergi incelemesi tamamlanarak idareye intikalinden ve ihbarnameler davacıya tebliğ edildikten sonra 7143 sayılı Kanun'un 5. maddesinden yararlanma talebinde bulunulduğu, dolayısıyla anılan yasanın ilgili maddesinden matrah artırımında bulunularak istifade edilebilme imkanı kaybedildikten sonra başvuruda bulunulduğu açık olduğundan, matrah artırımına ilişkin başvurunun tarhiyat yönünden dikkate alınmamasında yasal isabetsizlik bulunmadığı, ancak uzlaşma kapsamında olduğu Ankara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nın 09/07/2018 tarih ve 17482 sayılı yazısında da belirtilen vergi/cezalar nedeniyle, ayrıca 7143 sayılı Kanun gereği yapılan matrah artırımına söz konusu vergi/cezalar dahil edilmemişken, davacının tarhiyat öncesi uzlaşma talebi bulunduğu hususunun sabit olması karşısında, bu başvuru dikkate alınmaksızın doğrudan tarhiyat yapılamayacağı, davacı şirketin uzlaşma teklifi değerlendirilmeden yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı kurum adına yapılan tarhiyatların yürürlükte olan kanun ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği, davacı ile davalı idare arasında uzlaşmanın gerçekleşmiş olduğu ileri sürülmektedir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararının Üye ...in karşı oyu ve oyçokluğu ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 03/10/2022 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler" başlıklı 4. maddesinin (1). bendinde, bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanıldığı hâlde, tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine bu Kanunun matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla devam edileceği, (4). bendinde bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak bu Kanunun yayımı tarihinden önce tamamlandığı hâlde, bu tarihte ya da bu tarihten sonra vergi dairesi kayıtlarına intikal eden takdir komisyonu kararları ve vergi inceleme raporları üzerine gerekli tarh ve tebliğ işlemleri yapılacağı, yapılan tarhiyat üzerine bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen şekilde belirlenen tutarın, birinci fıkrada belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, (5). bendinde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla, 213 sayılı Kanunun tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerine göre uzlaşma talebinde bulunulmuş, ancak uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış olmakla birlikte vergi ve ceza ihbarnameleri mükellefe tebliğ edilmemiş alacaklar için de bu madde hükmü uygulanacağı, (6). bendinde de bu Kanunun 3 üncü maddesi ile bu madde hükmünden yararlananlar, ayrıca 213 sayılı Kanunun uzlaşma, tarhiyat öncesi uzlaşma ve vergi cezalarında indirim, 4458 sayılı Kanunun uzlaşma ve 5326 sayılı Kanunun peşin ödeme indirimi hükümlerinden yararlanamayacakları hususlarının düzenlendiği, "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin (7). bendinde " Bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulması, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmez. Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ve üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihini izleyen ayın başından itibaren iki ay içerisinde sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmez. Bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma talepleri dikkate alınmaz. İnceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkı tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan fark, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirilir. İnceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksat, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesidir." hükmünü ihtiva etmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında düzenlenen.... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporunda; mükellef kurumun ticari bilanço karının hesaplanmasında dikkate alınmayan 105.000,00.-TL bakım ve onarım faaliyetlerinden elde edilen kazanç ile kurum kazancına dahil edilmeyen toplam 1.500.000,00.-TL tutarındaki tahsilatın dikkate alınarak vergi inceleme raporlarının düzenleneceğinin belirtildiği, bunun üzerine kurumlar ve kurum geçici vergilerine ilişkin olarak vergi inceleme raporlarının düzenlenerek ilgili dönemler için ayrı ayrı matrah takdir edildiği, davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarının davalı idareye tebliğinden önce Ankara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nın davacıya muhatap ... tarih ve E... sayılı yazısı ile davacı şirketin söz konusu vergi inceleme raporları gereği şirket adına tarh edilecek vergi ve cezalara ilişkin olarak yaptığı uzlaşma talebinin uygun ve süresinde olduğu, ancak 7143 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında yararlanabileceğinin bildirildiği, iş bu yazının 11/07/2018 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, söz konusu vergi inceleme raporlarının 12/07/2018 tarihinde Kahramankazan Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne gönderildiği, vergi dairesince de aynı gün vergi/ceza ihbarnamelerinin düzenlendiği ve 13/07/2018 tarihinde vergi dairesinde şirket yetkilisi imzasına tebliğ edildiği, davacı şirketin de 16/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Kanun'un 5/1-a,c maddesi gereği 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin kurumlar vergisine yönelik matrah artırımında bulunduğu anlaşılmıştır.
Vergi Mahkemesince verilen kararda, davacı tarafından vergi incelemesi tamamlanarak idareye intikalinden ve ihbarnameler davacıya tebliğ edildikten sonra 7143 sayılı Kanun'un 5. maddesinden yararlanma talebinde bulunulduğu, dolayısıyla anılan yasanın ilgili maddesinden matrah artırımında bulunularak istifade edilebilme imkanı kaybedildikten sonra başvuruda bulunulduğu açık olduğundan, matrah artırımına ilişkin başvurunun tarhiyat yönünden dikkate alınmamasında yasal isabetsizlik bulunmadığı, ancak davacının uzlaşma başvurusu dikkate alınmaksızın doğrudan tarhiyat yapılamayacağı sonucuna ulaşıldığından, davacı şirketin uzlaşma teklifi değerlendirilmeden yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de esasen Ankara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nın davacıya muhatap ... tarih ve E... sayılı yazısı ile davacının 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerinde yer alan ödeme kolaylıklarından faydalanabileceği belirtilmiş olup, matrah artırımında bulunması halinde tarhiyat yapılmayacağına dair bir ifade bulunmamaktadır. Zira yasanın ilgili maddesinde de vergi inceleme raporları üzerine gerekli tarh ve tebliğ işlemlerinin yapılacağı, yapılan tarhiyat üzerine bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen şekilde belirlenen tutarın, birinci fıkrada belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı düzenlenmiştir.
Kaldı ki; 7143 sayılı Kanunda, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki ay içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma taleplerinin dikkate alınmayacağı hususu açıkça düzenlenmiş olup, Kanunun yürürlük tarihinin 11/05/2018 olduğu, vergi inceleme raporunun ise 27/06/2018 tarihli olduğu dikkate alındığında, davalı idarenin uzlaşma talebini dikkate almaması yasa hükmü gereğidir.
Diğer taraftan, davacının temyize cevap dilekçesi ekinde, davalı idare ile dava konusu tarhiyatlar hususunda uzlaşmaya (tarhiyat sonrası) varıldığına dair 11/06/2019 tarihli uzlaşma tutanağını dosyaya sunduğu görülmüş ancak söz konusu uzlaşma tutanağındaki vergi dönemlerinin, vergi/ceza miktarlarının ve vergi inceleme rapor numaralarının dava konusu ile uyuşmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının tarhiyat sonrası uzlaşma imkanının bulunduğu; 7143 sayılı Kanun gereği davacının uzlaşma talebinin dikkate alınmadan tarhiyat yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.