Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/7589 E. , 2022/948 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/7589
Karar No : 2022/948
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Vergi Dairesi Müdürlüğü/..
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, … Nakliyat İnşaat Gıda Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2008 ila 2014 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu … tarih ve …, … ile … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emri içeriği 2012 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Haziran ve Ağustos dönemlerine ait özel usulsüzlük cezaları ile 2013 yılının Mart dönemine ait katma değer vergisi ve … takip numaralı ödeme emri içeriği 2013 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ile Ekim-Aralık ve Aralık dönemlerine ait verilen beyannameler için tahakkuk eden bir kısım vergi ve fer'ilerine yönelik asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerine ait tebliğ alındıları dosyaya sunulmadığından davacının ortak sıfatıyla sorumlu tutulabilmesi için gerekli koşulların oluştuğunun davalı idare tarafından ortaya konulamadığı, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2012 yılının Haziran ve Ağustos dönemlerine ait katma değer vergisi ve fer'ileri ile 2013 yılının Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ait gelir (stopaj) vergisi ve fer'ileri için asıl borçlu şirket adına düzenlenen … tarih ve … ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emirlerinin sırasıyla … ve … tarihlerinde, … takip numaralı ödeme emri içeriği 2014 yılının muhtelif dönemlerine ait vergilerin tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen … tarih ve … ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emirlerinin ise sırasıyla 14/01/2015 ve 05/08/2015 tarihlerinde usule uygun bir şekilde tebliğ edilmesine karşın bu borçların itiraz konusu yapılmadığı ve içeriği borçlar ödenmediği, ayrıca yapılan araştırma neticesinde şirketin borcu karşılayacak mal varlığının bulunmadığı tespit edildiğinden, ortak sıfatıyla ödeme emri düzenlenebileceği ancak davacının şirkete % 95 oranında ortak olduğu görüldüğünden … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği değinilen kamu alacaklarından bu orana tekabül eden kısmından sorumlu olacağı gerekçesiyle dava konusu … ve … takip numaralı ödeme emirleri iptal edilmiş, … takip numaralı ödeme emri, 2012 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Haziran ve Ağustos dönemlerine ait özel usulsüzlük cezaları ile 2013 yılının Mart dönemine ait katma değer vergisi yönünden, … takip numaralı ödeme emri, 2013 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ile Ekim-Aralık ve Aralık dönemlerine ait verilen beyannameler için tahakkuk eden bir kısım vergi ve fer'ileri yönünden iptal edilmiş, … takip numaralı ödeme emri içeriği 2012 yılının Haziran ve Ağustos dönemlerine ait katma değer vergisi ve fer'ileri ile 2013 yılının Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ait gelir (stopaj) vergisi ve fer'ileri ile … takip numaralı ödeme emri içeriği 2014 yılının muhtelif dönemlerine ait vergilerin % 95'ine isabet eden kısmı yönünden dava reddedilmiş, fazlaya ilişkin kısmı yönünden ise değinilen ödeme emirleri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gerekçeli karar ilkesinin ihlal edildiği, ödeme emrinin dayanağı vergi ve cezaların usule uygun bir şekilde tebliğ edilmediği, söz konusu vergi ve cezaların zaman aşımına uğradığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin, şirket adına düzenlenen … takip numaralı ödeme emrinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, … Nakliyat İnşaat Gıda Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil edilemeyen 2008 ilâ 2014 yıllarına ilişkin muhtelif vergi, ceza ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği, …takip numaralı ödeme emri içeriği 2014 yılının Ocak ilâ Mart ve Ocak-Mart dönemlerine ait vergilere yönelik asıl borçlu şirket adına düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 14/01/2015 tarihinde davacının ikamet adresinde amcasına tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 93 ilâ 109. maddelerinde; tebliğ esasları, tebliğin muhatapları, posta ve ilan yoluyla tebliğler ile memur eliyle tebliğ ve tebliğ yerine geçen işlemler düzenlenmiş, tebligatın nerede, nasıl ve kimlere yapılacağı belirlenmiştir.
Kanun'un 93. maddesinde, tahakkuk fişinden gayri vergilendirme ile ilgili olup hüküm ifade eden bilumum vesikalar ve yazıların, adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak tebliğ edileceği, şu kadar ki ilgilinin kabul etmesi şartiyle tebliğin daire veya komisyonda yapılmasının mümkün olduğu kurala bağlanmıştır.
“Tebliğ yapılacak kimseler” başlıklı 94. maddenin 1.fıkrasında, tebliğin, mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılacağı; ikinci fıkrasında, tüzel kişilere yapılacak tebliğin, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine; tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde idare edenlere veya temsilcilerine yapılacağı, tüzel kişilerin müteaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılmasının yeterli olacağı, 2365 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen üçüncü fıkrasında ise kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde tebliğin, ikametgah adresinde bulunanlardan veya iş yerlerindeki memur ya da müstahdemlerden birine yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; … tarih ve … takip numaralı ödeme emri içeriği 2012 yılının Haziran ve Ağustos dönemlerine ait katma değer vergisi ve fer'ileri ile 2013 yılının Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ait gelir (stopaj) vergisi ve fer'ileri ile … takip numaralı ödeme emrinin, şirket adına düzenlenen … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Tebliğ, hukuki bir işlemden ilgili kimsenin haber almasını sağlamak için, yetkili makamın kanuni şekilde yazı veya ilan ile yapacağı belgelendirme işlemi olup amaç, ilgilinin yasal haklarını kullanabilmesine imkan tanımaktır. Bu nedenle, 2365 sayılı Kanun'la 3. fıkra eklenmeden önceki 94. madde düzenlemesinde, sadece dava açabilecek kişiler, adına tebligat yapılacak kişiler kapsamında sayılmıştır. Değişiklik öncesi 94. madde hükmü genel bir düzenleme gibi görünmekle beraber, muhatabın kendisine ya da onun adına dava açma konusunda yetkili ve görevli kimselere yer veren birinci fıkra hükmünün gerçek kişilere yönelik olduğu; ikinci fıkranın ise tüzel kişiler adına dava açabilecek dolayısıyla tebligat yapılabilecek kimseleri düzenlediği anlaşılmaktadır.
Kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde, tebliğin kimlere yapılacağı, 2365 sayılı Kanun'la eklenen 3.fıkrada belirlenmiştir. Düzenleme; muhatabın bulunmaması halinde, ikametgah adresinde bulunanlara veya işyerinde bulunan memur ve müstahdemlere tebligat yapılacağı ancak, tebligat yapılacak kişinin on sekiz yaşından büyük görünmesi ve açık bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerektiği şeklindedir.
Madde; aile fertlerine tebliğ yapılması halinde, tebliğ muhatabının haberdar olma ihtimalinin, ilanen tebligata göre daha fazla olacağı gerekçesine dayandırılmış, Bütçe Plan Komisyonunda maddeye “veya işyerinde memur ya da müstahdemlerinden birine yapılır.” ifadesi eklenmiş, böylece fıkra hem gerçek hem de tüzel kişiler için uygulanır duruma gelmiştir.
“İkamet adresinde yapılacak tebliğ” ifadesi, 1. fıkranın da işaret ettiği gerçek kişilere tebligat yapılamaması halini düzenlemektedir. Tüzel kişiler yönünden ise “işyerinde”, “tebliğ yapılacak kimsenin bulunmaması”, “memur veya müstahdem” kriterlerinin esas alınması gerekmekte olup, düzenlemeden; tüzel kişilerle ilgili tebliğin, tüzel kişilerin temsilcilerinin ikamet adreslerinde yapılabileceği gibi bir sonuç çıkarılması mümkün değildir.
Buna göre tüzel kişilerde asıl muhatap, yasal temsilcilerdir. Bu temsilciler mutad iş saatlerinde "işyerinde" bulunamadıkları veya tebligatı bizzat alamayacak durumda oldukları takdirde "orada hazır bulunan" "memur veya müstahdemlere" tebliğ yapılması, bu şekilde işyerinde tebligat mümkün olmaması halinde ilan yoluyla tebliğ yoluna gidilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, asıl borçlu adına düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin şirketin bilinen adresi dışında davacının ikamet adresinde 14/01/2015 tarihinde amcası imzasına tebliğ edilmesinin 213 sayılı Kanun'un 94.maddesindeki usule uygun olduğundan ve kamu alacağının kesinleştiğinden söz edilemeyeceği dikkate alındığında, dava konusu … tarih ve …takip numaralı ödeme emrinin şirket adına düzenlenen ... takip numaralı ödeme emrinden kaynaklanan kısmı yönünden davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararının ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu kararın; … tarih ve … takip numaralı ödeme emri içeriği 2012 yılının Haziran ve Ağustos dönemlerine ait katma değer vergisi ve fer'ileri ile 2013 yılının Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ait gelir (stopaj) vergisi ve fer'ileri ile … takip numaralı ödeme emrinin şirket adına düzenlenen … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin şirket adına düzenlenen …takip numaralı ödeme emrinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca …-TL maktu harç alınmasına, 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.