T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7639
Karar No : 2023/5238
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Sakarya ili, Geyve ilçesi, ...Ortaokulunda aday öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosya kapsamında yer alan 06/04/2017 tarihli soruşturma raporu ile ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:…, … Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dava dosyaları birlikte değerlendirildiğinde; aday öğretmen olan davacının, aralarında gönül ilişkisi içinde bulunduğu İ.K. tarafından kaçırıldığı iddiasıyla kamu görevlilerini yanılttığından bahsedilemese dahi, davacının "cinsel saldırı" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçlarından isnatta bulunduğu şahsın bu suçlardan beraatine karar verildiği, kararın "benimle evlenmek içinde 150 milyar …'ye yardım yapacan tm ismail bekçiyim" "adam san alma ailen ölür resil olursun burda benim abim kaçak dağda bi telime bakar herşey tm mı" " seni şikayet ederim yatırmazsan parayı zorla yaptı derim bana inanırlar rezil olursun ticaretle ugraşıyon bak unutma yatır en geç cuma oğlun ölür Bizde dagda adam çok abimde" "ölür ölür Savcıda ölür, Git şikayet et orda kes sesini" "tecavüz etti derim bende, olsun bana inanırlar sana deyil" "… ölür, sen bnm sin bnm" mesajların davacı tarafından atıldığı ve zorla alıkonulmadan ziyade davacının rızası dahilinde olayların gerçekleştiği oluş ve kabulüne dayandığı, yine 06/04/2017 tarihli soruşturma raporu kapsamında anılan mesajların, davacının kaçırıldığını iddia ettiği 17/02/2017 tarihinin öncesinde gönderildiğinin tespit edildiği, aday öğretmen olarak görev yapan davacının; dava dışı üçüncü kişiye gönderdiği suça konu tehdit ve şantaj içerikli mesajların, yine mesajlarda yer alan "ben burada pis veletlerin ağız kokusunu çekiyorum" ifadelerinin aday öğretmen olan davacının kamu görevlisi niteliğini kaybettirecek nitelikte ve adaylık süresi içerisinde memuriyetle bağdaşmayacak nitelikte hal ve hareketler kapsamında kaldığı anlaşıldığından, davacının 657 sayılı Devlet Memuları Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hakkında dava konusu işlem öncesinde soruşturma başlatıldığı; ancak soruşturma sonucunda herhangi bir ceza tayinine gidilmediği, bir soruşturma raporu düzenlenip düzenlenmediği hususunda bilgisinin olmadığı ve kendisinin savunmasının da alınmadığı, kendisinin mağdur ve müşteki olduğu adli soruşturma dayanak alınarak cezalandırıldığı, işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Sakarya ili, Geyve ilçesi, ...Ortaokulunda aday matematik öğretmeni olarak görev yapan davacının, adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumlar tespit edildiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa’nın “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasında, “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz" hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Kanun'un "Adaylık devresi içinde göreve son verme" başlıklı 56. maddesinde, "Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı hakkında, ilişki yaşadığı ev sahibi İ.K.'den "oğlun ölür" şeklinde mesaj yoluyla tehdit ederek ve şantaj yaparak para talep ettiği, ayrıca abisi A.B. aracılığıyla da aynı kişiden ... adına para talep ettiği, vermemesi durumunda dağda adamları olduğunu söylediği, İ.K.'ye çeşitli harcamalar yaptırdığı, "ben burada pis veletlerin ağız kokusunu çekiyorum nedeni ise az kaldı kadromu alayım buradan gideceğiz, sen de benimle geleceksin" şeklinde İ.K.'ye mesaj attığı, kaçırıldığı gerekçesiyle kamu görevlilerini yanılttığı iddialarıyla soruşturma yürütüldüğü, soruşturma sonunda davacının "bir öğretmene yakışmayacak şekilde ilişki yaşadığı, bu ilişkiyle ilgili yalan beyanda bulunarak mesleğe başladığı ilk andan itibaren talep ettiği memleketine tayin isteğine bahane ettiği, kamu görevlilerini yanıltmaya çalıştığı, mesaj yoluyla tehdit ve şantaj yapmaya çalıştığı"ndan bahisle 657 sayılı Kanun'un 56. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmesinin teklif edilmesi üzerine 15/06/2017 tarihli işlemle davacının görevine son verildiği anlaşılmaktadır.
Soruşturma raporu içeriği ve tanık ifadelerinden davacının, ev sahibi olan İ.K. ile gönül ilişkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte, dava konusu işleme dayanak alınan diğer olaylar ile ilgili olarak dosya kapsamı ve UYAP Sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacı hakkında şantaj suçundan Geyve Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası yürütüldüğü, yapılan yargılama sonucunda, davacı hakkında verilen mahkumiyet kararının, … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "..cep telefonunda kayıtlı kısa mesaj içeriklerinin değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olması, sanığın olay tarihinde kullandığı cep telefonunun halen ele geçirilememesi ve suçun oluşup oluşmadığı yönünde tek delilin katılanın cep telefonunda kayıtlı mesaj içerikleri olması; ayrıca katılan tarafından ibraz edilen kısa mesajlarda 15/02/2017 tarihinden önceki mesajlarla, 15/02/2017 ve 16/02/2017 tarihinde gönderilen mesajlar arasında ciddi bir konu tutarsızlığı ve yazım dili arasında ciddi fark ve tutarsızlık bulunması; yine ibraz edilen kısa mesaj ve HTS kaydı içeriklerinden, katılan tarafından şikayetçiye gönderildiği anlaşılan kısa mesajların bir kısmının silindiğinin anlaşılması karşısında; katılanın cep telefonunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak, sanık tarafından gönderildiği iddia edilen kısa mesaj içeriklerinde değişiklik yapılıp yapılmadığının kesin olarak tespiti ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulduğu.." gerekçelerine yer verilmek suretiyle bozularak dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderildiği, yargılamasına devam edilen dosyada, … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davacının beraatine ilişkin kararın, … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmek suretiyle 23/06/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davacıya atfedilerek soruşturma raporuna ve dava konusu işleme konu edilen şantaj ve buna bağlı eylemlerle ilgili olarak davalı idarece sunulmuş somut bilgi ve belge bulunmadığı gibi, anılan eylemlerle ilgili olarak verilen kesinleşmiş beraat kararı nedeniyle bu eylemlerin, davacı tarafından gerçekleştirildiğinin kabulü mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacıya atfedilen bu eylemler yönünden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Anayasa’nın 20. maddesinde, herkesin özel hayatına saygı gösterilmesi hakkına sahip olduğu ve özel hayatın gizliliğine dokunulamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir. "Özel hayat", gerek özel hukukta ve gerekse kamu hukukunda, kişinin girilmesine ya da müdahale edilmesine açık veya zımni rızasının olup olmadığı yönünden hukuki denetime tabi olup, özellikle, kişinin bire bir özel (sır) yaşam alanı, gizli tutmak istediği, bir başka kişi ya da kişilerin bilmesini istemediği konuları içermektedir. Bu itibarla, hukuken çok sıkı biçimde korunan, dokunulamayan bu alana idari makamlarca doğrudan müdahale edilmesi veya bu alanı sınırlayıcı idari yaptırım kararlarının uygulanması imkanı bulunmamaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işleme konu edilen, "bir öğretmene yakışmayacak şekilde ilişki yaşamak" şeklindeki eylemin değerlendirilmesinde ise, davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturma konusu olan ev sahibi olan İ.K. ile gönül ilişkisi yaşamak şeklindeki eyleminin davacının özel hayatına ilişkin olduğu, dava konusu işlemin, davacının bu davranışının mesleğinin onuruna ve gereklerine aykırı olduğu değerlendirmesiyle tesis edildiği dikkate alındığında; bu hususun, davacının yürütmekte olduğu kamu göreviyle, bir başka ifadeyle mesleki faaliyetiyle ilgisinin olmadığı, bunun kamu hizmetine etkisinin de davalı idarece somut olarak ortaya konulmadığı, davacıya yöneltilen iddiaların, görevinin ifasıyla değil, daha çok mahremiyet alanında gerçekleşen özel yaşam eylemleri ile ilgili olduğu anlaşıldığından, Anayasa hükmüyle getirilen "özel hayata saygı" ilkesinin ihlal edilerek tesis edilen dava konusu işlemde, bu eylem açısından da hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 24/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.