T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7668
Karar No : 2022/3200
TEMYİZ EDEN TARAFLAR :
1-DAVACI : … 'i temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
2-DAVALI : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacı tarafından, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ...arasında imzalanan ve davalı idarede çalışanları da kapsayan, Sosyal Denge Sözleşmesi'nden yararlanma şartı olarak getirilen dayanışma aidatı kesilmesi uygulamasının iptal edilerek, yapılan kesintilerin iadesi istemiyle 14/03/2018 tarihine yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E.… sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 4. maddesinin "Yararlanma Koşulları" başlıklı (B) fıkrasının (a) bendinin iptali ve bu işlem nedeniyle yosun kaldığı tüm parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla; mevzuatta sosyal denge tazminatı alan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı kesilmesine imkan sağlayan bir düzenlemeye yer verilmediği, bu bakımdan kamu görevlilerinden herhangi bir dayanışma aidat kesintisi yapılamayacağı; nitekim, ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği, anılan yetkiye dayalı olarak sosyal denge sözleşmesiyle, sözleşmeye taraf sendikaya dayanışma aidatı ödenmesine yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendi ile Sosyal Denge Sözleşmesi'nden yararlanma şartı olarak getirilen dayanışma aidatı uygulamasının iptal edilerek bu güne kadar maaştan dayanışma aidatı adı altında kesinti yapılması ve dayanışma aidatı kesintilerinin ise ödenmesi talebiyle yapılan başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin ve başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulü ile davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin dava tarihi olan 30/05/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun; dava konusu işlemin, Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin "Bu sosyal denge sözleşmesinden ...üyeleri faydalanır." şeklindeki birinci cümlesi ile ikinci cümlesinin "üye olmayanlardan %6" ibaresinin iptali ve işlem nedeniyle uğranılan maddi kayıpların yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünden kısmen reddine; Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesinde, "üyelerden %2" ibaresi yer almakta olup, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda yer verilen "Ortak hak ve menfaatlerin izlenmesi" ifadesi kapsamında değerlendirilmesi olanağı bulunmayan, üyesi davacı adına bakılan davayı açan Sendikanın üyesi olmayan ...üyelerinden yapılması öngörülen kesintiye yönelik sözleşme hükmünün iptali istemi yönünden, davacının menfaati bulunmadığından, davanın bu kısmının ehliyet yönünden reddine hükmedilmesi gerekirken, esasına girilerek hüküm kurulmasında usule uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, "üye olmayanlardan %6" ibaresi dışındaki kısımları yönünden kısmen kabulüne, idare mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmının 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI : Davacı tarafından; Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin "üye olmayanlardan %6" ibaresi dışındaki kısımlar yönünden de ortak hak ve menfaatlerinin bulunduğu, ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; usul açısından, maddi kayıpların, başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük ilk uygulama tarihinden itibaren hesaplanarak ödenmesine, bu tarihten önceki dönem için süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği; esas açısından, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39. maddesinde dayanışma aidatının düzenlendiği, dolayısıyla dayanışma aidatının yasal dayanağının olduğu, 6356 sayılı Kanun'u uygulamak zorunda oldukları ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın esasa ve kısmen ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Mahkeme kararının, davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin dava tarihi olan 30/05/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmına gelince:
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ...arasında 2010 yılında imzalanan ve 01/01/2010-31/12/2015 tarihleri arasını kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi'nin uygulanması, iki yılda bir yapılan ek protokollerle 31/12/2019 tarihine kadar uzatılmış olup; 4688 sayılı Kanun'un 28. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Toplu sözleşme hükümlerinin, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerli olduğu" hükmü ve 32. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Sözleşmenin toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanacağı" hükmü ile 4. Dönem Toplu Sözleşme'nin 2018-2019 yıllarını kapsadığı dikkate alındığında, davacının yoksun kaldığı parasal hakların 4. Dönem Toplu Sözleşme ile sınırlı kalacağı kuşkusuzdur.
Bu nedenle, davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin, 15/01/2018 tarihinden itibaren hesaplanması gerekmektedir
Öte yandan, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi"nin, idareye başvuru tarihi olan 14/03/2018 tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; söz konusu parasal hakların; dava açma tarihi olan "30/05/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, mahkeme kararının, "dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların, idarelye başvuru tarihi olan 14/03/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin ve başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi isteminin kabulü ile davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin dava tarihi olan 30/05/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun; dava konusu işlemin, Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin "Bu sosyal denge sözleşmesinden ...üyeleri faydalanır." şeklindeki birinci cümlesi ile ikinci cümlesinin "üye olmayanlardan %6" ibaresinin iptali ile işlem sebebiyle uğranılan maddi kayıpların yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünden kısmen reddi, Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesinin "üye olmayanlardan %6" ibaresi dışındaki kısımları yönünden kısmen kabulü, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılması, davanın bu kısmının 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca ehliyet yönünden reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, "dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların, başvuru tarihi olan 14/03/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 01/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.