T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/7672
Karar No : 2023/1084
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği / …
İSTEMİN_KONUSU : Davacı tarafından, ikâmet ettiği Siirt ili, Pervari ilçesi, … köyünden terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığından bahisle, malvarlığına ulaşamaması ve taşınır, taşınmaz mallarının zarara uğradığı iddiasıyla zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 10/04/2018 tarihli ve E:2014/8523, K:2018/3592 sayılı bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, kendisinin ve kardeşleri Mehmet Bilen, Şeyhmus Bilen'in terör olaylarının artması nedeniyle köyü terk ettikleri, tarla, bağ ve bahçelerini kullanamadıkları, teröristler tarafından kendilerinin ve köy halkının hayvanlarının kaçırıldığı, bu hususların resmi yazılarla sabit olduğu ileri sürülerek Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/03/2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Gürzova köyü halkından mahalli bilirkişilerin beyanına istinaden Jandarma tarafından düzenlenen 22/07/2009 ve 22/04/2012 tarihli iki ayrı araştırma tutanağı ile dosyada mevcut diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden; … köyünün ilk kurulu olduğu yerin şu an kurulu olduğu yerden 450-500 metre güneyde olduğu, 1970'li yıllarda nüfusun artması sonucu köy halkının şimdiki yerlerine (450-500 metre kuzeye) taşındığı, ancak davacının ve ailesinin o yıllarda bulunmuş oldukları mevkiden taşınmayarak yerlerinde kaldığı; aynı zamanda geçici köy korucusu olan davacının, 20/10/1993 tarihinde Pervari ilçesinden … köyüne traktörüyle seyir halinde iken terör örgütü tarafından yola döşenen antitank mayına basması sonucu yaralanarak hastanede tedavi gördüğü ve traktörün de hasara uğradığı; kendisi gibi geçici köy korucusu olan kardeşi …'in de 16/01/1994 tarihinde jandarma karakolu tarafından verilen keşif ve gözetleme, emniyet alma görevini ifa ettiği sırada antipersonel mayına basması sonucu sağ dizaltının ampute edildiği; yine 18/08/1994 tarihinde terör örgütü tarafından yapılan baskın ve taciz ateşi sonucu çobanların elinden davacıya ait 50 adet de dahil olmak üzere yaklaşık 1500 adet küçükbaş hayvanın kaçırıldığı, bu olaylar üzerine davacının, bizzat kendisinin ve kardeşinin başına gelen terör olayları ile ana köy yerleşkesinden uzak kalmanın verdiği güvenlik endişesiyle 1994 yılında bulunduğu mevkiden Pervari ilçesine göç ettiği, bu nedenle uyuşmazlığa konu mal varlığına ulaşamama zararının, 5233 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
Her ne kadar, … köyünün ve davacının ikamet ettiği mevkinin tamamen boşaltıldığına yönelik herhangi bir tespit bulunmamakta ve Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen ara kararına cevaben jandarma görevlileri ile ... köyü korucu başı tarafından düzenlenen tutanakta, davacı ile kardeşi …'in yaralanmasına neden olan terör olaylarında şahıslarının hedef alınmadığı, olay yerinde bulunan mayınlara bu kişilerin rast gelmesi sonucu patlamaların meydana geldiği belirtilmiş ise de; terör olaylarına bireysel olarak maruz kalmış kişilerin, bu olaylar nedeniyle bulundukları yerden göç etmeleri sonucu mal varlıklarına ulaşamamalarından doğan zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini için mutlaka köyün tümüyle boşaltılmasının gerekmediği gibi, zarar görmelerine neden olan terör eyleminin bizzat kendilerini hedef alarak düzenlenmesinin de beklenemeyeceği, sonuç itibarıyla terör eylemi nedeniyle bizzat ya da yakınları tarafından uğranılan zararlar sonucu "kendi istekleriyle" değil, haklı ve kabul edilebilir düzeyde duydukları "güvenlik kaygısından dolayı" göç etmek zorunda kaldıklarının kabulü gerektiği açıktır.
Buna göre, haklı ve kabul edilebilir düzeyde duyduğu güvenlik kaygısı nedeniyle yaşadığı yerden göç eden davacının mal varlığına ulaşamamasından kaynaklanan maddi zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Bu itibarla, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.