Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/77 E. , 2021/11407 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/77
Karar No : 2021/11407
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Danıştay Altıncı Dairesince verilen 19/02/2018 tarihli, E:2016/6387, K:2018/1363 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2021/4521 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına yapılan itirazlar üzerine alınan … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla anılan plana eklenen "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." ve "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." şeklindeki 2 adet plan notunun iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası (İstanbul Büyükkent Şubesi) tarafından açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararıyla, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu “ticaret alanı” olarak belirlenen bölgelerin zemin altında kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir” plan notu ilavesiyle getirilecek düzenlemenin bölgeye daha çok özel araç çekeceği ve bölgede yaşanan ulaşım ve trafik sorunlarını artıracağından yerinde olmadığı belirtilmişse de, İstanbul'u yerel ve küresel düzlemde tanıtmak ve çekiciliğini arttırmak açısından ulusal ve uluslararası kültür ve sanat festivallerinin bir fırsat olarak kullanılması amacıyla dava konusu alanın da içinde bulunduğu bölgenin 08.10.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Garı, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planında; fuar, panayır ve festival alanı (Kadıköy Meydanı için getirilen fonksiyon) aktif yeşil alan, TCDD hizmet alanı, turizm, konaklama ve kültürel tesis alanı, kültürel tesis ve dini tesis alanı, gar, kültürel tesis, turizm ve konaklama alanı (Haydarpaşa Garı binası için getirilen fonksiyon) olarak düzenlendiği, planlamayla amaçlanan faaliyetler kapsamında bölgede faaliyete geçecek sektörel faaliyetlerde yer alacak iş merkezlerinde çalışacak kişiler ve bölgeye gelecek ziyaretçilerin araçlarını park edebilecekleri otoparka ihtiyaç olduğu, halihazırda mevcut olan ve gar istasyonunun faaliyet gösterdiği dönemlerde var olan otopark sorununun da çözümü amacıyla söz konusu plana askı ilan süresi içerisinde yapılan itirazlar doğrultusunda eklenen plan notu ile getirilen düzenlemede üstün kamu yararı bulunduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." plan notu yönünden davanın reddine, planlamaya konu alanın deniz hatları ile raylı ulaşım ağlarının kesişim noktasında bulunması ve bu ulaşım ağları arasındaki transferin yapılabilmesi, yolcuların ulaşım vasıtalarına erişilebilirliğinin entegrasyonu kapsamında gereksinim duyulan toplu taşıma peronları yapılmasının zorunluluk arz etmesi ve kamu yararı bulunmasına rağmen, yine kamu yararı kapsamında planlama alanında yeşil alana ayrılan alanın, planlama alanında başka bir başka bir bölgede karşılanmaksızın yeşil alana ayrılan alanı azaltıcı şekilde otobüs peronu olarak planlanmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." plan notunun iptaline karar verildiği, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, anılan mahkeme kararının davanın reddine yönelik bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine, iptale yönelik bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun ise kabulü ile dava konusu planlamaya konu alanın deniz hatları ile raylı ulaşım ağlarının kesişim noktasında bulunması ve bu ulaşım ağları arasındaki transferin yapılabilmesi, yolcuların ulaşım vasıtalarına erişilebilirliğinin entegrasyonu kapsamında gereksinim duyulan toplu taşıma peronları yapılmasının zorunluluk arz ettiği, eklenen plan notunun, taşınmaza getirilen yeşil alan fonksiyonunu güçlendirici nitelikte ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." plan notu yönünden de davanın reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2021 tarihli, E:2021/4527, K:2021/11405 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
… tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına eklenen "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." ve "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." şeklindeki 2 adet plan notu, İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarihli, … sayılı kararıyla uygun bulunduktan sonra ise dava konusu … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla aynen kabul edilmiş, uyuşmazlık bu iki adet plan notundan kaynaklanmıştır.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla eklenen ve hukuka uygun olduğu yukarıda belirtilen yargı kararlarıyla saptanmış olan 2 adet plan notunun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla uygun bulunmasının ardından kabulüne ilişkin dava konusu … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararında da hukuka aykırılık bulunmaması karşısında, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediğinden, kararın düzeltilmesi isteminin kabul edilerek, mahkeme kararının belirtilen gerekçeyle onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü.
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 19/02/2018 tarihli, E:2016/6387, K:2018/1363 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
Dava, … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına yapılan itirazlar üzerine alınan … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla anılan plana eklenen "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." ve "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." şeklindeki 2 adet plan notunun, İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarihli, … sayılı kararıyla uygun bulunmasının ardından kabulüne ilişkin … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Garı, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının kabulüne ilişkin … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada, mahkemenin E:… sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporundaki; "dava konusu planın, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu, yapılaşma koşullarının 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile belirleneceği, dava konusu nazım imar planı ile getirilen plan fonksiyonlarının, plan notlarının ve plan hükümlerinin, Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikle belirlenen sahil şeridi ve kıyı alanlarda uygulanacak yapılanma koşulları ile üst ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planına ve plan açıklama raporunda belirtilen hükümlere uygun nitelikte olduğu" yönündeki tespitler esas alınarak, mahkemenin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, imar planı tadilatlarında düzenlenen alanın, 71,44 hektar büyüklüğünde bir alanı kapsadığı, bu alanın %35'ine karşılık gelen 25,05 hektarlık kısmının aktif yeşil alan olarak ayrıldığı, dava konusu plan notlarındaki, "TCDD alanın doğusunda yer alan ve aktif yeşil olarak belirlenen bölgede, toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." şeklindeki değişikliğin yeşil alan olarak belirlenen alanın çok az bir kısmını oluşturduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2021/4521 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına yapılan itirazlar üzerine alınan … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla anılan plana eklenen "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." ve "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." şeklindeki 2 adet plan notunun iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası (İstanbul Büyükkent Şubesi) tarafından açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararıyla, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu “ticaret alanı” olarak belirlenen bölgelerin zemin altında kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir” plan notu ilavesiyle getirilecek düzenlemenin bölgeye daha çok özel araç çekeceği ve bölgede yaşanan ulaşım ve trafik sorunlarını artıracağından yerinde olmadığı belirtilmişse de, İstanbulu yerel ve küresel düzlemde tanıtmak ve çekiciliğini arttırmak açısından ulusal ve uluslararası kültür ve sanat festivallerinin bir fırsat olarak kullanılması amacıyla dava konusu alanın da içinde bulunduğu bölgenin 08.10.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Garı, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planında; fuar, panayır ve festival alanı (Kadıköy Meydanı için getirilen fonksiyon) aktif yeşil alan, TCDD hizmet alanı, turizm, konaklama ve kültürel tesis alanı, kültürel tesis ve dini tesis alanı, gar, kültürel tesis, turizm ve konaklama alanı (Haydarpaşa Garı binası için getirilen fonksiyon) olarak düzenlendiği, planlamayla amaçlanan faaliyetler kapsamında bölgede faaliyete geçecek sektörel faaliyetlerde yer alacak iş merkezlerinde çalışacak kişiler ve bölgeye gelecek ziyaretçilerin araçlarını park edebilecekleri otoparka ihtiyaç olduğu, halihazırda mevcut olan ve gar istasyonunun faaliyet gösterdiği dönemlerde var olan otopark sorununun da çözümü amacıyla söz konusu plana askı ilan süresi içerisinde yapılan itirazlar doğrultusunda eklenen plan notu ile getirilen düzenlemede üstün kamu yararı bulunduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." plan notu yönünden davanın reddine, planlamaya konu alanın deniz hatları ile raylı ulaşım ağlarının kesişim noktasında bulunması ve bu ulaşım ağları arasındaki transferin yapılabilmesi, yolcuların ulaşım vasıtalarına erişilebilirliğinin entegrasyonu kapsamında gereksinim duyulan toplu taşıma peronları yapılmasının zorunluluk arz etmesi ve kamu yararı bulunmasına rağmen, yine kamu yararı kapsamında planlama alanında yeşil alana ayrılan alanın, planlama alanında başka bir başka bir bölgede karşılanmaksızın yeşil alana ayrılan alanı azaltıcı şekilde otobüs peronu olarak planlanmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." plan notunun iptaline karar verildiği, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, anılan mahkeme kararının davanın reddine yönelik bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine, iptale yönelik bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun ise kabulü ile dava konusu planlamaya konu alanın deniz hatları ile raylı ulaşım ağlarının kesişim noktasında bulunması ve bu ulaşım ağları arasındaki transferin yapılabilmesi, yolcuların ulaşım vasıtalarına erişilebilirliğinin entegrasyonu kapsamında gereksinim duyulan toplu taşıma peronları yapılmasının zorunluluk arz ettiği, eklenen plan notunun, taşınmaza getirilen yeşil alan fonksiyonunu güçlendirici nitelikte ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." plan notu yönünden de davanın reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2021 tarihli, E:2021/4527, K:2021/11405 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
… tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına eklenen "TCDD alanının çevresindeki T rumuzlu "ticaret alanı" olarak belirlenen bölgelerin zemin altına kamu kullanımına yönelik otopark yapılabilir." ve "TCDD alanının doğusunda yer alan aktif yeşil alan olarak belirlenen bölgede toplu taşıma peron alanları düzenlenecektir." şeklindeki 2 adet plan notu, İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarihli, … sayılı kararıyla uygun bulunduktan sonra ise dava konusu … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla aynen kabul edilmiş, uyuşmazlık bu iki adet plan notundan kaynaklanmıştır.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Gar, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planına … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla eklenen ve hukuka uygun olduğu yukarıda belirtilen yargı kararlarıyla saptanmış olan 2 adet plan notunun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla uygun bulunmasının ardından kabulüne ilişkin dava konusu … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararında da hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:… , K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 14/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.