T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/773
Karar No : 2022/4620
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği, faturaların bir kısmını komisyon karşılığı düzenlediği ve gayrimenkul satışlarından elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki saptamaları içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre 2011 yılının Nisan, Haziran, Ekim ila Aralık dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile Nisan ve Haziran dönemleri için bir kat; Ekim dönemi için üç kat; Kasım ve Aralık dönemleri için bir ve üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan saptamalardan, gerçek bir emtia teslimine dayanmayan fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği sonucuna varılamayacağı, aynı vergi tekniği raporuyla, … (…), … ve …'a gerçekleştirilen gayrimenkul satışlarına ilişkin katma değer vergisi hariç 139.956,37-TL tutarında fatura düzenlenmediğinin somut olarak saptandığı, diğer gayrimenkullerin ise belgesiz satıldığı sonucuna varılmakla birlikte belgesiz satış tutarını ortaya koyacak somut tespit bulunmaksızın sadece … Umum Emlak Komsiyoncuları ve Müşavirleri Derneği'nin belirttiği tutarlar esas alınarak satış hasılatı belirlendiği, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … İzolasyon Metal Elektrik İnşaat Nakliyat Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin, düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiği, … Tekstil İplik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin ise davacıya düzenlenen faturaların, gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmayan taklit faturalar olduğunu somut olarak ortaya koyduğu, … Dış Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin, davacıya düzenlediği tekstil makinaları faturalarının gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını ispatlamaya yeterli olmadığı gerekçesiyle dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının, sahte fatura düzenleme ve … Dış Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin … (…), … ve … dışındaki kişilere gerçekleştirilen gayrimenkul satışlarından kaynaklanan kısmı kaldırılmış, kalan kısım yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının, sahte fatura düzenlemek amacıyla ... Tekstil unvanıyla şube açtığı, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği ve satmış olduğu gayrimenkuller için belge düzenlemediği hususunun somut olarak saptandığı, gayrimenkullerin satışa konu değerlerinin tespiti amacıyla … Umum Emlak Komsiyoncuları ve Müşavirleri Derneği'nin belirttiği tutarların esas alınmasının hukuka aykırı olmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen kararın; tarhiyatın, … Dış Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Dava konusu tarhiyatın, komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme ve . (...), … ve … dışındaki kişilere yapılan gayrimenkul satışlarından elde edilen hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakılmasından kaynaklanan kısmının ilgili olduğu, 2011 yılı için yapılan gelir vergisi tarhiyatının kaldırılmasına ilişkin … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmekle tarhiyatın, dayanağı kalmayan değinilen kısmının Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf talebinin reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, … Dış Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın, komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme ve … (…), … ve … dışındaki kişilere yapılan gayrimenkul satışlarından elde edilen hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 17/11/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği, düzenlediği faturaların bir kısmının komisyon karşılığı sahte faturalar olduğu ve gayrimenkul satışlarından elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, faturaları kayıtlara alınan mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyoruz.