Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/7735 E. , 2020/7161 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/7735
Karar No : 2020/7161
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
… İl Müdürlüğü
… Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … Mahallesinde bulunan … ada … parsel sayılı 114.894,00 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı tarafından 5.800,00 m²sinin, üzerinde kafe, çocuk oyun alanı, yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 26/04/2011-25/04/2016 tarihleri arası dönem için 640.814,81 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine 3.550,00 m² üzerinde lunapark, masa-sandalye, armut tipi koltuklar, tente ve kafeterya yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 26/04/2011-01/09/2015 tarihleri arası dönem için 318.011,13 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin davacıya tebliğini izleyen günden itibaren başlayan 60 günlük dava açma süresi içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında işleme itiraz edilmiş ise de, 11. maddede belirtildiği şekilde 60 gün içinde bir cevap verilmez ise isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı hüküm altına alındığından, 09/11/2017 tarihinde yapılan itiraz üzerine dava açma süresinin durduğu, 08/01/2018 tarihinde zımnî reddin oluştuğu, 09/01/2018 tarihinden itibaren işlemeye başlayan ve kalan 32 günlük dava açma süresinin son günü olan 09/02/2018 tarihinden sonra 25/05/2018 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usûle uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, zımni ret kararından sonra gelen açık yanıt üzerine dava açma süresinin bu yanıta göre hesaplanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, tetkik hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, …Mahallesinde bulunan … ada … parsel sayılı 114.894,00 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı tarafından 5.800,00 m²sinin, üzerinde kafe, çocuk oyun alanı, yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 26/04/2011-25/04/2016 tarihleri arası dönem için 640.814,81 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine 3.550,00 m² üzerinde lunapark, masa-sandalye, armut tipi koltuklar, tente ve kafeterya yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 26/04/2011-01/09/2015 tarihleri arası dönem için 318.011,13 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin davacıya tebliği üzerine 09/11/2017 tarihli dilekçe ile itiraz edilmiş, itirazın … tarih ve … sayılı yazı ile reddi sonucunda 75805 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerlendirme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin;
"Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 85. maddesinde; "(2) (Değişik:RG-10/4/2011-27901) Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir...
(5) Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükümleri;
"Ecrimisil ihbarnamesinin tebliği ve itiraz" başlıklı 86. maddesinde ise; "(1)“Takdir edilen ecrimisiller, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenler diğer usullere göre tebliğ edilir. (Ek cümle:RG-10/4/2011-27901) Ecrimisil işleminde İdarece maddi, kişide, işgal edilen alanda veya yüzölçümde ya da benzer şekilde hata olduğunun belirlenmesi halinde, bu hata İdarece hangi aşamada olursa olsun resen düzeltilir ve yeniden ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek ilgililerine tebliğ edilir.
(2) Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir. (Ek cümle: RG-10/4/2011-27901) Bu süre içerisinde ecrimisil işlemine karşı düzeltme talebinde bulunulmak suretiyle itiraz edilmemesi veya itiraz edilmesine rağmen aynı süre içerisinde bu itirazdan kayıtsız ve şartsız olarak vazgeçilmesi ya da yine bu süre içerisinde dava açılmış ise aynı süre içerisinde davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi halinde yüzde yirmi indirim uygulanır.
(3) Düzeltme talepleri, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanır ve sonucu karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesi (Ek-10) ile ilgilisine tebliğ edilir. (Ek cümle:RG-10/4/2011-27901) Ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz veya açılan dava ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesine açılan dava İdarece yapılan ve resen düzeltilmesi gereken hatalara ilişkin ve bu hata İdarece düzeltilir ise; bu durumda da açılan davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi halinde yüzde yirmi indirim uygulanır." hükümleri bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacının ecrimisil ihbarnamesine itiraz etmesi üzerine davalı idarece dosyasında ve mahallinde yapılan tespitler üzerine işgal alanının 5.800,00 m² den 3.550,00 m²'ye düşürüldüğü, işgal şeklinin ise Kafe ve çocuk oyun alanı iken lunapark, masa-sandalye, armut tipi koltuklar, tente ve kafeterya olarak düzeltildiği, işgalin sona erdiği tarihin ise 25/04/2016 tarihi yerine 01/09/2015 tarihi olarak değiştirildiği ve ecrimisil bedelinin 640.814,81 TL'den 318.011,13 TL'ye düşürüldüğü, davacı tarafından da davaya konu ecrimisil düzeltme ihbarnamesine 09/11/2017 tarihli dilekçe ile itiraz edildiği, itirazın … tarih ve … sayılı yazı ile reddedildiği, davanın ise 25/05/2018 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta davalı idare tarafından, ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine gerçekleştirilen inceleme ve tespit sonucunda işgal edilen alanda işgal şeklinde ve işgal döneminde değişiklik yapıldığından ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin artık yeni bir işlem olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, davacının bu yeni ecrimisil ihbarnamesine karşı 30 gün içerisinde itiraz etme hakkı ve itiraza idarenin cevap verme yökümlülüğünün bulunduğu da kuşkusuzdur.
Bu durumda; davaya konu 75805 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesine yapılan itirazın reddi yolundaki kararın tebliğinden itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde dava açıldığından davanın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, süreaşımı nedeniyle davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2020 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.