T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/801
Karar No : 2023/5091
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: 28/01/2013 tarihinde yapılan 2013 yılı Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavı'nda başarılı olarak sözlü sınava katılmaya hak kazanan davacının, 23/12/2013 tarihinde katıldığı sözlü sınavda 40 puanla başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; davalı idarece, davacının katılmış olduğu ve başarısız sayıldığı 16-27/12/2013 tarihleri arasında yapılan mülakat sınavında, sınav komisyonunun usulüne uygun olarak teşkil edildiği, komisyon üyeleri tarafından sırası ile sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi için 40, 40, 40, 40, 40; bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü için 40, 40, 40, 40, 40; liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerin mesleğe uygunluğu için 40, 40, 40, 40, 40; özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı için 40, 40, 40, 40, 40; genel yetenek ve genel kültürü için 40, 40, 40, 40, 40; bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı için 40, 40, 40, 40, 40 puan takdir edildiği; sözlü sınav ortalamasının 40 olduğu ve sınavın ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Müfettiş yardımcılığı sınavının yazılı bölümünde 100 üzerinden 100 tam puan aldığı, sözlü sınavda başarısız olmasının söz konusu olamayacağı, keyfi ve subjektif bir değerlendirme yapıldığı ve sınavın kayıt altına alınmayarak hukuki denetim dışına çıkarıldığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacının katılmış olduğu sözlü sınavın Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapıldığı, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay İkinci Dairesinin 03/12/2018 tarih ve E:2016/11896, K:2018/6760 sayılı kararıyla Dairemize gönderilen dosyada,Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
28/01/2013 tarihinde yapılan 2013 yılı Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavı'nda 100 puanla başarılı olan ve sözlü sınava katılmaya hak kazanan davacı, 23/12/2013 tarihinde katıldığı sözlü sınavda 40 puan alarak başarısız sayılmıştır.
Davacı tarafından sınav sonucuna itiraz edilmiş olup, itirazının … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine de temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari yargı yetkisinin idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, idare mahkemelerinin yerindelik denetimi yapamayacakları hükme bağlanmıştır.
178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nda Atama, Yükselme ve Yer Değiştirme" başlıklı ek 29. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Vergi Müfettişleri, en az dört yıllık yükseköğretim veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yükseköğretim kurumlarından mezun olup, sınavın yapıldığı tarih itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olan ve yapılacak özel yarışma sınavını kazananlar arasından, Bakan onayı ile mesleğe Vergi Müfettiş Yardımcısı olarak atanır."; "Sözlü Sınavı" başlıklı ek 33. maddesinde ise, "43 üncü madde, ek 29 uncu madde ve 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesi uyarınca yapılacak giriş sınavlarının sözlü aşaması ile 42 nci maddenin (c) fıkrası uyarınca yapılacak sınavların sözlü aşaması, adayın;
a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,
b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,
ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,
d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, değerlendirilmesi suretiyle yapılır. Sınav komisyonu, adaylar hakkında yukarıda yazılı özelliklerin her biri için değerlendirme yapar. Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir. Bunun haricinde sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin "Sözlü Sınavın Yapılması ve Değerlendirilmesi" başlıklı 17. maddesinde ise yukarıda anılan Kanun Hükmünde Kararnameye paralel düzenlemeler yapılarak; "1) Sözlü sınav, yazılı sınav sonucunun duyurulmasından en az 15 gün sonra (Mülga ibare:RG-27/3/2013-28600) (…) yapılır.
(2) Sözlü sınavlar, adayın;
a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,
b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,
ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,
d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,
değerlendirilmesi suretiyle yapılır.
(3) Adayların ikinci fıkrada yazılı özelliklerinin her biri, Sınav Kurulu Başkan ve üyelerince (Ek ibare:RG-2/10/2013-28783) (sözlü sınavın birden fazla komisyon tarafından yapılması halinde ise en az beş Sınav Kurulu üyesince) 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir. Bu puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder.
(4) Sözlü sınavda başarılı sayılmak için sözlü sınav puanının 65’den az olmaması gerekir.
(5) Sınav Kurulu sözlü sınav sonuçlarını bir tutanakla tespit eder.
(6) Sözlü sınav ile ilgili olarak, bu maddede yer alan hususlar dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının 23/12/2013 tarihinde katıldığı Vergi Müfettiş Yardımcılığı sözlü sınavında, sınav komisyonu tarafından sözlü sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmadığı, sınav esnasında davacıya sorulan soruların neler olduğunun tutanağa bağlanmamış olduğu, sözlü sınav komisyon üyeleri tarafından imza altına alınan ve verilen puanları gösteren Sözlü Sınav Tutanağında komisyon üyelerinin her biri tarafından Yönetmeliğin 17.maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) bentleri yönünden değerlendirme yapılarak puan verildiği, verilen puanların toplamının aritmetik ortalaması alınıp, nihai sonuç olarak 40,00 puanla davacının başarısız sayıldığı görülmüştür.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetiminin diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Bu durumda, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmaması ve sınav komisyonu tarafından sınav esnasında davacıya sorulan soruların tutanağa bağlanmamış olması nedenleriyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,18/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.