T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/8544
Karar No : 2022/6746
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU :
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ile 10. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları yönünden; Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 1. maddesinde; “Bu Kanunun amacı, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamaktır.” Hükmünün yer aldığı, düzenleme ile getirilen nüfus kriterinin 4054 sayılı Kanun’a açıkça aykırı olduğu, bu kota ile serbest ve rekabetçi piyasa önüne geçildiği, düzenleme ile vatandaşın tekelci işletmelere mecbur bırakıldığı, bu durumun eğitim öğretimin kalitesini düşüreceği; Yönetmeliğin 10. maddesi yönünden ise; düzenleme ile eğitim personelinin niteliklerinin düşürüldüğü, düzenlemenin arz talep dengesini bozacağı iddia edilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları yönünden; eğitim hizmetinin en temel kamu hizmeti olduğu, bu alanda faaliyet göstermek isteyen gerçek ve tüzel kişilerce kurulacak işletmelerin, kar amacı güden diğer işletmelerden farklı olduğu, yapılan düzenlemenin esasen 5580 sayılı Kanun’un 12. maddesinde yer alan; “Kurumlar, faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için düzenleyemezler. Ancak, Türk Milli Eğitiminin amaçları doğrultusunda eğitimin kalitesini yükseltmek, gelişmelerine fırsat ve imkan verecek yatırımlar ve hizmetler yapmak üzere gelir sağlayabilirler.” hükmünün uygulanmasını sağlamaya yönelik olduğu, düzenlemenin hizmetin kalitesini artıracağı, düzenlemenin rekabeti bozucu nitelikte olmadığı, aksine eğitimlerin daha profesyonel kişi ve kurumlarca yapılmasının temini amacıyla bu eğitimlerin alnında kendini ispatlamış tecrübeli kurumlarca yapılmasının sağlanacağı, bu eğitimlerle alakası olmayan kişilerin sadece kar amaçlı sektöre girmesinin engellenmesi için düzenlemenin yapıldığı, mevcut kurumların haklarını engelleyen bir hüküm içermediği, her ilçede en az iki sürücü kursu açılması imkanı sağlayan düzenleme ile kurslar arasında rekabeti engellemediği, ayrıca Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğinde de kota uygulamasına gidildiği, anılan düzenlemeye karşı açılan davada, Danıştay Onbeşinci Dairesi kararıyla düzenlemenin yürütmesinin durdurulduğu, Bakanlıkça yapılan itiraz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 02/07/2018 tarih ve YD İtiraz No: 2018/80 sayılı kararıyla anılan yürütmenin durdurulması kararının kaldırıldığı, Yönetmeliğin 10. maddesi yönünden ise; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde usta öğretici tanımında; “Usta öğretici: En az ortaöğretimden mezun olmak şartıyla görevlendirileceği alanda öğrenim gördüğünü belgelendiren veya görevlendirileceği alanda Bakanlıkça düzenlenmiş sertifikaya sahip” ibaresine yer verildiği, anılan Yönetmelik ile uyumlu hale getirmek ve duyulan ihtiyaca binaen personel teminini ağlamak amacıyla eğitim personelinin eğitim seviyesi ile ilgili düzenleme yapıldığı, bu durumun istihdama katkı sağlayacağı ileri savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : 12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ile 10. maddesinin iptali istenilmektedir.
Dava konusu yönetmelikteki değişikliklerin, sürücü eğitimlerinin daha profesyonel kişi ve kurumlarca ve eğitim kalitesinin de artırılması amacıyla yapıldığı, sürücü hatalarının en aza indirilmesi ve ölümlü kazaların azaltılmasının hedeflendiği, rekabeti önleyici hükümler içermediği gibi hakkın geri alınması gibi bir durumun da söz konusu olmadığı, yerleşim yerlerinin nüfusunun artması ile kurs sayısının da artabileceği bu nedenle tekelleşme iddiasının doğru olmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4.maddesinde Usta Öğreticinin açıklanmasında en az Ortaöğretim mezunu olmuş ifadesi yer aldığı için bu değişiklik ile normlar arasındaki farklılığın da giderildiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ile 10. Maddesinin iptali istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası ile 123. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, davalı idarece dava konusu düzenlemeler yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün aranmasının yasal bir zorunluluk olduğu görülmektedir.
Bu çerçevede, Dairemizin 24/06/2022 tarih ve E:2019/8544 sayılı Ara Kararı ile, 12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin dava konusu düzenlemeleri yönünden düzenleme yapılırken, İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınıp alınmadığı hususunun sorulmasına, alındı ise, buna ilişkin bilgi ve belgenin onaylı okunaklı bir nüshasının gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup; Ara Kararı gereği davalı idarece dosyaya sunulan bilgi belgelerden, kanunen alınması zorunlu olan görüşün alındığı anlaşılarak dava konusu düzenlemelerin esasına yönelik inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinde, sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği; 123. maddesinin; 1. fıkrasında, motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak üzere kamu kurumları ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre sürücü kursları açma izni verileceği, 2. fıkrasında; sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavları İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkartılan yönetmelikle belirleneceği hükmü yer almaktadır.
5580 sayılı Özel öğretim Kurumları Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak mali destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." kuralı yer almakta olup; "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinde; kurum; "okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, (...) motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, (...) özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sosyal etkinlik merkezleri, mesleki eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumları"; aynı maddenin (i) bendinde; motorlu taşıt sürücüleri kursu; "Motorlu taşıt sürücüsü yetiştirerek sınav sonucu sertifika veren ve trafikle ilgili eğitim-öğretim yaptıran özel öğretim kurumları" olarak tanımlanmıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen; "Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü" başlıklı 310. maddesinde, 08/02/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunuyla Bakanlığa verilen görevleri yerine getirmek, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
29/05/2013 tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin“Kursların açılması” başlıklı 8. maddesinde; "(1) Özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarına, üniversitelerin makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı, ulaştırma ve trafik bölümü ve benzeri lisans veya ön lisans programlarından mezun olan veya yükseköğrenim mezunu olmak kaydıyla herhangi bir motorlu taşıt sürücü kursunda en az üç yıl eğitim personeli olarak çalışan gerçek kişi kurucu veya tüzel kişi ise kurucu temsilcisi adına, 5580 sayılı Kanun ve 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda ve illerin nüfusuna göre “B” sınıfı sertifika öğretim programı zorunlu olmak şartıyla Bakanlıkça kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenir.
(2) Açılacak kurs sayısı belirlenirken merkez ilçe ve diğer ilçelerin Türkiye İstatistik Kurumunca her yıl tespit edilen nüfusu esas alınır. Nüfusu;
a) 10.000 - 25.000 olan ilçelerde iki,
b) Sonraki her 25.000 nüfus için bir
kurs açılmasına izin verilir. Toplam nüfusu 10.000’in altında olan ilçelerde ise kurs açılamaz.
(3) Nüfusu azalan ilçelerde, mevcut kurslar faaliyetlerine devam eder. Ancak bu ilçelerdeki kursların herhangi bir nedenle kapatılması hâlinde yeni kurs açılmasında ikinci fıkra hükümleri esas alınır.
(4) Bakanlıkça her yıl ikinci fıkra hükümlerine göre il ve ilçe kurs sayıları kontrol edilerek kurs açılacak il/ilçeler belirlenir ve Genel Müdürlüğün internet sayfasında ilan edilir. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası ile Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde belirtilen kurucu veya kurucu temsilcisine ait şartları taşıyanlardan kurs açmak isteyenler, ilan tarihinden itibaren yedi gün içerisinde;
a) Kurs açmak istediği il ve ilçeyi, kurucu gerçek kişi ise kurucunun, kurucu tüzel kişi ise kurucu temsilcisinin kimlik bilgilerini ve adresini,
b) O yıl için belirlenen brüt asgari ücret tutarındaki başvuru ücretinin başvuru yaptığı ilin döner sermaye işletmesi tarafından bankada açılan hesaba yatırıldığına dair banka dekont numarasını,
c) Öğrenim durumu bilgilerini
Bakanlığın internet sayfasında yer alan başvuru ekranından girerek müracaat eder.
…" hükmü; "Eğitim personelinde aranacak şartlar" başlıklı 27. maddesinde; "(1) Eğitim personelinin görevlendirilmesinde direksiyon eğitimi dersi için en az ortaöğretim, diğer dersler için en az yüksekokul mezunu olmak üzere aşağıdaki şartlar aranır:
a) (Değişik bend: 07.03.2017 - 30000 s. R.G. Yön./15. md.) İlk yardım dersi için İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında alınmış ilk yardım eğitmeni sertifikası veya ilk yardım kurs bitirme belgesi ile birlikte eğiticilerin eğitimi kurs bitirme belgesi sahibi olmak,
b) Trafik ve çevre dersi ile trafik adabı dersi için en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olmak şartıyla,
1) Üniversitelerin trafik ve çevre bilgisi ile ilgili alanlarından mezun olmak,
2) Bakanlık veya milli eğitim müdürlüklerince verilmiş “Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi” sahibi olmak,
gerekir.
c) Araç tekniği dersi için;
1) Üniversitelerin otomotiv bölümleri lisans veya ön lisans mezunu olmak,
2) Bakanlık veya milli eğitim müdürlüklerince verilmiş “Araç Tekniği Öğreticiliği Belgesi” veya “Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi” sahibi olmak,
gerekir.
ç) Direksiyon eğitimi dersi için;
1) Üniversitelerin direksiyon eğitimi ile ilgili alanlarından ön lisans veya lisans mezunu olup öğreticilik yapacağı sınıftan sürücü belgesi sahibi olmak,
2) En az ortaöğretim mezunu olup öğreticilik yapacağı sınıftan en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olmaları koşuluyla Bakanlık veya milli eğitim müdürlüklerince verilmiş “Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi”ne sahip bulunmak (Herhangi bir sınıftan “Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi” bulunanlar başka bir sınıf sürücü belgesi aldığında bir yıl sonra yeni sertifika grubunda eğitim verebilir.)
gerekir.
(2) (Değişik fıkra: 05.12.2015 - 29553 s. R.G. Yön./17. md.) İşitme engelli bireylerin alabilecekleri sertifika sınıflarının eğitiminde işitme ve konuşma engellilerle iletişim kurma alanında belgesi bulunan personel geçici görevlendirilir.
(3) Türkçe bilmeyen yabancı uyruklular ve öğrenimini yurt dışında tamamlayanlardan Türkçe bilmeyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı için tercümanlık yapabileceğine dair belgesi bulunan personel geçici görevlendirilir." hükmü; "Kurs açma işlemine başlamış olanlar" başlıklı Geçici 14. maddesinde; "(Ek madde: 12.09.2019 - 30886 s. R.G. Yön./15. Md.) (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte özel motorlu taşıt sürücüleri kursu açmak için Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (l) veya (m) bentlerindeki belgelerden herhangi birini almak üzere altı ay öncesine kadar başvuru yaptığını belgelendirenler veya millî eğitim müdürlüklerinde kurs açma başvurusu bulunanlar hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkra hükümleri uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları yönünden yapılan inceleme:
Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. ve 123. maddesi gereğince sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esaslarını belirleme hususunda davalı idarenin takdir yetkisini haiz olduğu açıktır.
Bir kamu hizmeti olan trafik hizmetlerinin işleyişinde önemli yere sahip olan ve bu nedenle de kamusal niteliği de içinde barındıran özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarının faaliyetleri üzerinde denetim ve gözetim yükümlülüğü bulunan ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile düzenlenen özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarının işleyişi ve denetimi ile ilgili konularda yetkili ve görevli olan davalı idarece, 29/05/2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği çıkarılmıştır.
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin dava konusu 3. maddesi ile "Kursların açılması" başlıklı 8. maddesinde değişiklik yapılmış ve izin usulü ile kurs açılması yerine il ve ilçelerin nüfusuna göre o yerlerde açılacak kurs sayılarının belirlenmesi kriteri getirilmiş ve bu kurslar açılırken uygulanacak kurallar düzenlenmiştir.
Yapılan düzenleme aktarılan Karayolu Trafik Mevzuatı ve 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca, kamu hizmeti olan trafik hizmetleri gereğince kamu yararını gözetmek ve kamu düzenini korumakla görevli idare tarafından, kurs sonrasında sürücü belgesi edinen kişilerin trafik kurallarını bilen, uygulayan ve araç sürme becerisi kazanmış kişiler olmaları; diğer yandan özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarının faaliyetinin bir ticari iş olmaktan ziyade "bir kamu hizmeti" olduğunu anlamaları ve böylelikle de verilen eğitimin kalitesinin artırılması hedeflenerek getirilen düzenlemeyle, direksiyon eğitimi kalitesinin artmasının, kursların açılışının il/ilçe nüfuslarına bağlanması ile eğitimlerin niteliğinin artmasının, kursların denetimlerin de arttırılarak suistimallerin önlenmesinin ve bu hususun da toplumsal kaynakların daha etkin kullanılmasının ve trafik kazalarının azalmasının sağlanması amaçlanmaktadır.
Öte yandan, anılan Yönetmeliğin Geçici 14. maddesi ile de; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte özel motorlu taşıt sürücüleri kursu açmak için Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (l) veya (m) bentlerindeki belgelerden herhangi birini almak üzere altı ay öncesine kadar başvuru yaptığını belgelendirenler veya millî eğitim müdürlüklerinde kurs açma başvurusu bulunanlar hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkra hükümleri uygulanmaz." kuralı getirilerek Yönetmeliğin 8. maddesinde nüfus bazında kurs sayısı sınırlamasına ilişkin değişikliğin yürürlüğe girdiği 12/09/2019 tarihinden önce idareye başvuran kişilerin ve halihazırda açılmış olan kursların hakları korunmaya çalışılmıştır.
Bu durumda yapılan dava konusu düzenlemede kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Nitekim; benzer olarak Danıştay Onbeşinci Dairesinin 27/06/2018 tarih ve E:2017/1648; K:2018/6079 sayılı ret kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 11/12/2019 tarih ve E:2018/3607; K:20196361 sayılı kararı ile onanmıştır.
12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 10. maddesi yönünden yapılan inceleme:
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmet etkinliğinin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.
İdareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği izahtan varestedir. Takdir yetkisinin yargısal denetimi, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine ve kamu yararına uygun olup olmadığı ile sınırlıdır.
Bir başka deyişle; idarelerin işlem tesis ederken Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açık ise de, bu takdir hakkı, serbestçe ve keyfi şekilde kullanılanabilecek bir durumu ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.
Dava konusu düzenlemeyle Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci fıkrasına “Eğitim personelinin görevlendirilmesinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “direksiyon eğitimi dersi için en az ortaöğretim, diğer dersler için” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın (ç) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “Yüksekokul” ibaresi “En az ortaöğretim” şeklinde değiştirilmiştir.
Buna göre; eğitim personelinin görevlendirilmesinde direksiyon eğitimi dersi için en az ortaöğretim, diğer dersler için en az yüksekokul mezunu olmak kuralı getirilerek; en az ortaöğretim mezunu olup öğreticilik yapacağı sınıftan en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olmak koşuluyla Bakanlık veya milli eğitim müdürlüklerince verilmiş “Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi”ne sahip kişiler, direksiyon eğitimi usta öğreticisi olarak görevlendirilebilecektir.
Yine, Yönetmelikte ilk yardım dersi için, İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında alınmış ilk yardım eğitmeni sertifikası veya ilk yardım kurs bitirme belgesi ile birlikte eğiticilerin eğitimi kurs bitirme belgesi sahibi olanlar; trafik ve çevre dersi ile trafik adabı dersi için en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olup, üniversitelerin trafik ve çevre bilgisi ile ilgili alanlarından mezun olan veya Bakanlık veya milli eğitim müdürlüklerince verilmiş “Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi” sahibi olanlar; araç tekniği dersi için; üniversitelerin otomotiv bölümleri lisans veya ön lisans mezunu olanlar görevlendirilecektir.
Görüldüğü üzere; motorlu taşıt sürücü kursunda eğitim personeli olarak görevlendirileceklerde aranacak şartların, kurslarda verilen derslere göre farklılık arz ettiği, her bir ders için; dersin içeriği ve dersten beklenen kazanımlar göz önünde bulundurularak; ortaöğretim, önlisans ve lisans mezunu kişilerin görevlendirileceği kurala bağlanmıştır.
Öte yandan; 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, eğitim personelinin, kurumda görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve benzeri personel olduğu belirtilmiş olup; anılan Yönetmeliğe göre; en az ortaöğretimden mezun olmak şartıyla görevlendirileceği alanda öğrenim gördüğünü belgelendiren veya görevlendirileceği alanda Bakanlıkça düzenlenmiş sertifikaya sahip olanlar; yabancı dil alanında ise en az ortaöğretimden mezun olmak şartıyla 4/1/2013 tarihli ve 28518 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik doğrultusunda en az C düzeyinde ya da Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince Hazırlanan Yabancı Dil Sınavlarının Eşdeğerliklerini Belirleme Yönergesi ve Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri tablosuna göre en az C düzeyinde yabancı dil bilgisine sahip olduğunu belgelendirenler öğreticiler usta öğretici olarak tanımlanmıştır.
Her ne kadar; davacı tarafından yapılan değişiklikle eğitim personelinin niteliklerinin düşürüldüğü, düzenlemenin arz talep dengesini bozacağı iddia edilmekte ise de; anılan düzenlemenin sadece direksiyon eğitimi usta öğreticilerine yönelik olduğu görülmekte olup; davalı idarece dersin niteliği de göz önünde bulundurularak eğitici personele yönelik asgari şartların belirlenmesinde idarenin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Kaldı ki; Yönetmelikte belirlenen kriterin asgari şart olduğu da dikkate alındığında, kurumlarda önlisans veya lisans mezunu olup direksiyon usta öğretici olmak isteyen kişilerin görevlendirilmesi de mümkündür.
Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; 12/09/2019 tarih ve 30886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 10. maddesinin hukuka ve mevzuata uygun olduğu görülmektedir.
Bu itibarla; davanın bu kısmı yönünden reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
22/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.