T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/8788
Karar No : 2023/578
DAVACI: …
DAVALILAR:
1- … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
DAVANIN KONUSU:
Milli Savunma Üniversitesine bağlı Hava Harp Okulu'nda endüstri mühendisliği bölümünde öğrenci olan davacının,
1- 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim öğretim yıllarında derslerinde başarısız olarak iki kez sınıf tekrarı yaptığından bahisle süresinde okulunu bitiremeyeceği değerlendirilerek ilgili kanun ve Harp Okulları Yönetmeliğinin 62. maddesi gereğince okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı işlemi ile,
2- Harp Okulları Yönetmeliğinin 53. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi hükmünün iptali istemidir.
DAVACININ İDDİALARI:
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde makine mühendisliği bölümünün 2. yılında yatay geçişle 669 sayılı KHK çerçevesinde Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Mühendislik Fakültesine geçtiği, 2. sınıf olarak geçmesine rağmen 1. sınıf derslerinin tamamı ve 2. sınıf derslerinden 4 tanesini aldığı, aldığı 19 dersin 3'ünden başarısız olduğu, bu yüzden sınıf tekrarı yaptığı, ikinci kez sınıf tekrarı yapmasına ve okuldan ilişiğinin kesilmesine neden olan dava konusu Yönetmelik maddesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
DAVALI … BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Davacının 2017-2018 öğrenim yılı içerisinde Matematik 1, Matematik 2 ve Olasılık Teorisi derslerinden başarısız olduğu ve bütünleme sınavından da başarısız olduğundan dolayı sınıf tekrarı yaptığı, takip eden yılda davacının lehine olacak şekilde Matematik 1 ve Matematik 2 derslerinden sorumlu tutulmadığı, bu kez de Diferansiyel Denklemler dersinden başarısız bulunması nedeniyle bütünleme ve tek dersten de başarısız olması nedeniyle yeniden sınıf tekrarı yapmak zorunda olduğu, Harp Okulları Kanunu gereğince 5 yılda bitirilmesi gereken eğitimin süresinde bitirilemeyeceği anlaşıldığından Yönetim Kurulu kararı ile ilişiğinin kesildiği, davacının iptalini istediği Yönetmelik maddesindeki amacının alttan ders alarak süresinde okulu tamamlamak olduğu anlaşılmakla birlikte, askeri okullarda; akademik dersler ile fiili eğitimin bir bütün oluşturduğu, üst sınıf derslerinin alt sınıfta elde edilebilecek bilgiler doğrultusunda ancak anlaşılabileceği, eğitimlerin devre ve kısım şeklinde gerçekleştirildiği, akademik ve fiziki eğitimlerin çakışabileceği gerekçesiyle mümkün olmadığı, iptali istenen Yönetmelik hükmünün üst normlara uygun olduğu savunulmaktadır.
DAVALI … BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Dava konusu Yönetmeliğin yayınlandığı tarihte Jandarma Genel Komutanlığı bir yandan Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir parçası, diğer yandan emniyet ve asayiş işleri ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığına bağlı bulunduğundan anılan tarihte Yönetmeliği yürütme bakımından Milli Savunma Bakanlığı ile birlikte sorumlu oldukları, 2803 sayılı Kanunda yapılan değişikliklerle Jandarma Genel Komutanlığının ikili yapısının ortadan kalktığı ve İçişleri Bakanlığına bağlandığından artık dava konusu Yönetmelikle herhangi bir ilgililerinin bulunmadığından hasım konumundan çıkarılmaları gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava, Milli Savunma Üniversitesine bağlı Hava Harp Okulu'nda endüstri mühendisliği bölümünde öğrenci olan davacının, 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim öğretim yıllarında derslerinde başarısız olarak iki kez sınıf tekrarı yapması nedeniyle 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu 37/a ve 38/c maddeleri ile Harp Okulları Yönetmeliğinin 62/c maddesi gereğince okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Yönetim Kurulu'nun … günlü, … sayılı işleminin ve Harp Okulları Yönetmeliğinin 53. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun 37. maddesinin birinci fırkasının (a) bendinde "a) Harp okullarında lisans eğitimi ve öğretim süresi dört yıldır. Ancak, ihtiyaç halinde, Milli Savunma Bakanlığının onayı ile, harp okullarında bir yıl süreli hazırlık sınıfı açılabilir.Harp okulu öğrencileri hazırlık sınıfını bir yılda ve lisans eğitim ve öğrenimini ise sağlık nedenleri hariç beş yılda, sağlık nedenleri dahil azami altı yılda tamamlamak zorundadırlar. (Ek cümle : 15/8/2017-KHK-694/109 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/105 md.) Hazırlık sınıfında başarısız olanlar Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından üniversite sınavına girdikleri yıl aldıkları puanlarına uygun bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilirler. Harp okullarında öğrenciler askeri eğitim, beden eğitimi gibi tatbiki dersler dahil bütün derslere devam etmek zorundadır. Öğrencilerin hangi şartlarda o eğitim ve öğretim yılını kaybetmiş sayılacakları yönetmelikte belirtilir..." hükmü yer almaktadır.
Anılan Yasanın 38. maddesinin, harp okullarında eğitim ve öğrenim gören öğrencilerin hangi hallerde okuldan çıkarılacaklarının sayıldığı ikinci fıkrasının (c) bendinde " Bu Kanunun 37 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen süreler içerisinde eğitim ve öğrenimlerini tamamlayamayanlar" hükmüne, yasanın geçici 5. maddesinde de "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak temin faaliyeti ile harp okullarının birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarına üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğrenci alınabilir. Harp okullarına geçişe ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu tarafından müştereken belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu 27/09/2001 günlü, 24536 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Harp Okulları Yönetmeliği'nin 23/03/2021 günlü, 31432 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmakta ise de; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hukuki değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Harp Okulları Yönetmeliğinin 52. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, akademik yılda ve tatbikî eğitim döneminde okutulan kredili ve katsayılı derslerin hiç birinden "F" başarı harfi olmayan ve kredili derslere ait akademik yıl sonu kredi ortalaması 2.00 ve üzerinde olan öğrencilerin, başarılı olarak bir üst sınıfa geçecekleri, 53. maddesinin birinci fıkrasında, akademik yıl sonunda sınıf geçme koşullarını gerçekleştiremeyen ve doğrudan sınıfta kalmayan öğrencilerin, bütünleme veya not yükseltme sınavlarına katılabilecekleri düzenlenmiş, fıkranın iptali istenilen (d) bendinde "Tek ders ve ek not yükseltme sınavları, bütünleme ve not yükseltme sınavlarının bitiminden sonra en erken üçüncü gün başlatılabilir. Tek ders ve ek not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getirenler, bir üst sınıfa geçmeye hak kazanırlar; getiremeyenler, sınıfta kalır." hükmü yer almıştır.
Yönetmeliğin "Mahkeme kararı, sağlık ve başarısızlık nedeniyle okuldan çıkarılma" başlıklı 62. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde de başarısızlık nedeniyle çıkarılma düzenlenerek "Eğitim öğretimlerini sağlık nedenleri dışında 5 yıllık, sağlık nedenleri dahil toplam 6 yıllık süre içinde tamamlayamayanların veya bu sürelerde tamamlayamayacağı kesinleşenlerin eğitim ve öğretim yüksek kurulu kararıyla okulla ilişkileri kesilir. Eğitim ve öğretim yüksek kurulunun bu konudaki kararı, ilgili Kuvvet komutanının onayı ile kesinleşir." hükmüne, geçici 4. maddesinde "Harp Okullarına sadece yatay geçişle alınan öğrenciler için geçerli olmak üzere, bu öğrencilerin hangi sınıftan itibaren ve hangi eğitim sistemine (sınıf geçme veya ders geçme) göre eğitim alacağının belirlenmesi, uygulanacak eğitim ve öğretime ilişkin hususların tespit edilmesi ile yatay geçişe ilişkin hususlarda kararlar alınması konusunda 4/11/1991 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili alt mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla Harp Okulları bünyesinde teşkil edilen Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulları yetkilidir. Kurul kararları Millî Savunma Üniversitesi onayı ile yürürlüğe girer." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde Makine Mühendisliği bölümünün 2. yılında yatay geçişle Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Mühendislik Fakültesine geçtiği, 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim öğretim yıllarında derslerinde başarısız olarak iki kez sınıf tekrarı yapması nedeniyle dava konusu işlemle okuldan ilişiğinin kesildiği anlaşıldığından, davanın düşünceye bağlanabilmesi için Harp Okulları Kanunu uyarınca belirlenen Harp Okullarına geçişe ilişkin usul ve esaslar ile yatay geçişe ilişkin Harp Okulları Yönetmeliği'nin geçici 4. maddesi uyarınca alınan kararların davalı idareden istenilmesine gerek görülmesi üzerine yazılan 18/03/2021 ve 07/04/2021 tarihli istem yazılarına verilen yanıtların ekinde gönderilen belgelerin incelenmesinden, Harp Okulları Yönetmeliği gereğince Hava Harp Okulu Komutanlığı Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu tarafından 20/01/2017 tarihinde yapılan (2017-1) toplantıda, 671 sayılı KHK kapsamında Hava Harp Okuluna yatay geçiş ile kabul edilen öğrencilerin, eğitim-öğretim süresi kapsamında Hava Harp Okulları muadilleri ile eğitime başlamış sayılmalarına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Hava Harp Okulu Komutanlığı Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulunun anılan kararı uyarınca davacının 2017-2018 eğitim öğretim yılında yatay geçiş yaptığı Hava Harp Okulu Mühendislik Fakültesinde 2016-2017 yılında eğitim öğretime başladığı kabul edilmiş ve bu kapsamda Harp Okulu Yönetmeliğinin sınıf geçme düzenlemelerine tabi olmuştur.
Davacı tarafından, okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı olarak Harp Okulları Yönetmeliğinin 53. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin iptali istenilmişse de, işlem Yönetmeliğin 62/c maddesi gereğince tesis edilmiştir. Davacının sınıf tekrarı sonrası tek dersten kalması üzerine yeniden sınıf tekrarı yapmasına ve dava konusu işlemin tesisine neden olduğunu belirttiği 53. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi hükmünün, bu nedenle işlemin dayanağı olarak kabul edilmesi mümkün olmakla birlikte, anılan hükümle sınıf geçmeye ilişkin şartları sağlamayanlardan, tek ders ve not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getirenlerin, bir üst sınıfa geçmeye hak kazanacakları, getiremeyenlerin, sınıfta kalacaklarına yönelik düzenleme getirildiği, düzenlemenin harp okullarının önemi, eğitim ve öğretiminin niteliğine uygun olduğu, madde hükmünde Harp Okulları Kanunu'nun 37. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan, harp okulu öğrencilerinin hazırlık sınıfını bir yılda ve lisans eğitim ve öğrenimini ise sağlık nedenleri hariç beş yılda, sağlık nedenleri dahil azami altı yılda tamamlamak zorunda oldukları yolundaki hükme aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Yönetim Kurulu'nun … günlü, … sayılı işleme gelince; Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde Makine Mühendisliği bölümünden, Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulunun 2. sınıfına Ekim 2017 tarihinde yatay geçişle kabulü yapılan davacının 1. ve 2. sınıfa ait derslerden sorumlu tutulduğu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında üç dersten başarısız sayıldığı, Harp Okulları Yönetmeliği uyarınca sınıf geçme sistemi uygulanması nedeniyle sınıf tekrarı yaptığı, 2018-2019 eğitim öğretim yılında bir dersten başarısız olduğu, bütünleme ve ek ders sınavlarında da gerekli notu alamaması nedeniyle sınıf tekrarı yapmasının gerektiği, ancak Harp Okulları Kanunu uyarınca 5 yılda öğrenimi tamamlama koşulunu yerine getirememesi nedeniyle dava konusu işlemle okuldan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, yatay geçiş öncesi aldığı derslerden muaf tutulmadığı, 1. ve 2. sınıf derslerin tamamından sorumlu olduğu, bu nedenle sınıf tekrarı yaptığı öne sürülmektedir.
Hava Harp Okulu Komutanlığı Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu tarafından 20/01/2017 tarihinde yapılan (2017-1) toplantıda yatay geçişle ilgili olarak alınan kararlar uyarınca, yatay geçişle kabul edilen öğrencilerin, eğitim-öğretim süresi kapsamında Hava Harp Okulları muadilleri ile eğitime başlamış sayılmalarına karar verilmiş olduğundan ve sınıf geçme sistemi konusunda da farklı bir uygulama kabul edilmediğinden, dava konusu işlemin Harp Okulu Yönetmeliği hükümlerine uygunluğunun irdelenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, Hava Harp Okulu Komutanlığı Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulunun 2017-1. Toplantısında alınan kararlar uyarınca 2017-2018 eğitim öğretim yılında 2. sınıfa yatay geçişi yapılan davacının, 2016-2017 yılında eğitime başladığının kabul edilerek 1. ve 2. sınıf derslerden sorumlu tutulduğu, ilk senesinde başarısız olduğu dersler nedeniyle yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince sınıf tekrarı yaptığı, sınıf tekrarı sonrası aldığı derslerin birinden başarısız olduğu, bütünleme ve tek ders sınav haklarından da geçerli puanı alamadığından yeniden sınıf tekrarı yapmak zorunda kaldığı, Harp Okulları Kanunu ve dava konusu yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca öğretimini en fazla 5 yıl içerisinde bitiremeyeceğinin anlaşılması nedeniyle, davacının okuldan ilişiğinin kesilmesi yolundaki dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava konusu Harp Okulları Yönetmeliği, 11/05/2000 tarihli ve 4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 41. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun "Lisans düzeyinde öğretim" başlıklı 37. maddesinde "Harp okullarındaki eğitim ve öğretim parasız yatılı olarak yapılır. Öğrencilerin yönetmelikte tespit edilecek ihtiyaçları Devletçe karşılanır. Harp okullarındaki yükseköğretim, bu Kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir: a) Harp okullarında lisans eğitimi ve öğretim süresi dört yıldır. Ancak, ihtiyaç halinde, Milli Savunma Bakanlığının onayı ile, harp okullarında bir yıl süreli hazırlık sınıfı açılabilir. Harp okulu öğrencileri hazırlık sınıfını bir yılda ve lisans eğitim ve öğrenimini ise sağlık nedenleri hariç beş yılda, sağlık nedenleri dahil azami altı yılda tamamlamak zorundadırlar. (Ek cümle: 15/8/2017-KHK-694/109 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/105 md.) Hazırlık sınıfında başarısız olanlar Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından üniversite sınavına girdikleri yıl aldıkları puanlarına uygun bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilirler. Harp okullarında öğrenciler askeri eğitim, beden eğitimi gibi tatbiki dersler dahil bütün derslere devam etmek zorundadır. Öğrencilerin hangi şartlarda o eğitim ve öğretim yılını kaybetmiş sayılacakları yönetmelikte belirtilir. Savaş ve olağanüstü hallerde Milli Savunma Bakanlığınca eğitim ve öğretime ara verilebilir veya eğitim ve öğretimin süresi kısaltılabilir. Eksik öğretim görenlere daha sonra uygulanacak eğitimin ilke ve esasları Rektörlük tarafından belirlenir. b) Harp okullarındaki sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esasları çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.", "Disiplin ve okuldan çıkarılma" başlıklı 38. maddesinde "Harp okullarına alınan her öğrenciye disiplin notu verilir. Hangi cezalar için disiplin notundan ne miktarda düşüleceği yönetmelikte belirtilir. Harp okullarında eğitim ve öğrenim gören öğrenciler aşağıdaki hallerde okuldan çıkarılırlar; ... c) Bu Kanunun 37 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen süreler içerisinde eğitim ve öğrenimlerini tamamlayamayanlar,...", "Yönetmelik" başlıklı 41. maddesinde "Bu Kanunda esasları belirtilen ve aşağıda yazılı diğer hususlar, Millî Savunma Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir...g) Harp okullarındaki sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esasları ve harp okullarının kuruluş yapısına ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilecek lisans diplomaları ile ilgili esaslar, ...", geçici 4. maddesinde "(Ek: 15/8/2016-KHK-671/15 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6757/13 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak temin faaliyeti ile Hava Harp Okulunun birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarına pilotaj eğitimi veren üniversiteler öncelikli olmak üzere üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğrenci alınabilir. Bu öğrencilerin Hava Harp Okuluna geçişine ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu tarafından müştereken belirlenir.", geçici 5. maddesinde "(Ek: 3/10/2016-KHK-676/67 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/53 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak temin faaliyeti ile harp okullarının birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarına üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğrenci alınabilir. Harp okullarına geçişe ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu tarafından müştereken belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Harp Okulları Kanununa dayanılarak hazırlanan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Harp Okulları Yönetmeliğinin "Yarı Yıl Sonu ve Yıl Sonu Başarı Notu Hesabı" başlıklı 52. maddesinde "Harp okullarında yarı yıl sonu ve yıl sonu başarı notlarının hesabı aşağıdaki esaslara göre yapılır... c) Eğitim Öğretim Yılı Sonu Başarı Değerlendirmesi : Akademik yılda ve tatbiki eğitim döneminde okutulan kredili ve katsayılı derslerin hiç birinden "F" başarı harfi olmayan ve kredili derslere ait akademik yıl sonu kredi ortalaması 2.00 ve üzerinde olan öğrenciler, başarılı olarak bir üst sınıfa geçerler.", "Bütünleme, Not Yükseltme, Tek Ders Sınavları" başlıklı 53. maddesinde "Akademik yıl sonunda sınıf geçme koşullarını gerçekleştiremeyen ve doğrudan sınıfta kalmayan öğrenciler, bütünleme veya not yükseltme sınavlarına katılabilirler. Bütünleme ve not yükseltme sınavları, diğer yaz dönemi faaliyetleri dikkate alınarak müştereken veya önce bütünleme, sonra not yükseltme olmak üzere farklı dönemlerde yapılabilir...d) Tek ders ve ek not yükseltme sınavları, bütünleme ve not yükseltme sınavlarının bitiminden sonra en erken üçüncü gün başlatılabilir. Tek ders ve ek not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getirenler, bir üst sınıfa geçmeye hak kazanırlar; getiremeyenler, sınıfta kalır...", "Mahkeme Kararı, Sağlık ve Başarısızlık Nedeniyle Okuldan Çıkarılma" başlıklı 62. maddesinde " c) Başarısızlık nedeniyle çıkarılma: Eğitim öğretimlerini sağlık nedenleri dışında 5 yıllık, sağlık nedenleri dahil toplam 6 yıllık süre içinde tamamlayamayanların veya bu sürelerde tamamlayamayacağı kesinleşenlerin eğitim ve öğretim yüksek kurulu kararıyla okulla ilişkileri kesilir. Eğitim ve öğretim yüksek kurulunun bu konudaki kararı, ilgili Kuvvet komutanının onayı ile kesinleşir.", "Yürütme" başlıklı 114. maddesinde "Bu Yönetmelik hükümlerini Milli Savunma ve İçişleri Bakanları yürütür." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava konusu Harp Okulları Yönetmeliğini yürürlükten kaldıran Millî Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliğinin "Yılsonu başarı değerlendirmesi" başlıklı 45. maddesinde "(1) Bir eğitim ve öğretim yılında, kredili ve kredisiz dersler ile katsayılı derslerin (disiplin durumu ile liderlik ve komutanlık değerlendirmeleri hariç) hiçbirinden “FF” başarı harfi olmayan ve SANO değeri 2,00 ve üzerinde olan öğrenciler, başarılı olarak bir üst sınıfa geçerler." hükmü yer almaktadır.
Harp Okulları Yönetmeliğinin 53. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin incelenmesi:
Dava konusu Harp Okulları Yönetmeliğinin 23/03/2021 tarihli ve 31432 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmakta ise de; uyuşmazlığın çözümü için dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hukuki değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin dayanağı olarak Harp Okulları Kanununun 37/a ve 38/c maddeleri ile Harp Okulları Yönetmeliğinin 62/c maddesi gösterilmişse de, davacının sınıf tekrarı sonrası tek dersten kalması üzerine yeniden sınıf tekrarı yapmasına ve dava konusu işlemin tesisine neden olduğunu belirttiği 53. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi hükmü, bu nedenle işlemin dayanağı olarak kabul edilerek işin esasına geçilmiştir.
Hukuk düzenimizde var olan normlar Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, tüzük, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler belli bir sıralamaya ve hiyerarşiye, yani astlık-üstlük ilişkisine tabi tutularak düzenlenmiştir. Bu hiyerarşi gereği, her norm kendisinden bir üstteki norma uygun olarak düzenlenmek ve bu normlara aykırı hükümler taşımamak; başka bir anlatımla, üst normun kendisine verdiği hukuksal sınırın içinde kalmak zorunda olup, kendisinden üst bir norma aykırı veya bu normu değiştirici nitelikte bir hüküm içermesi durumunda hukuka aykırı olacağı tabiidir.
Kanun koyucu tarafından idareye tanınan düzenleme yetkisinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup; bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 41. maddesinde sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esaslarının Yönetmelikle belirlenmesinin düzenlendiği, bu düzenleme kapsamında dava konusu Yönetmeliğin hazırlandığı görülmekte olup, dava konusu Yönetmelik hükmü ile tek ders ve ek not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getirenlerin, bir üst sınıfa geçmeye hak kazanacağı, getiremeyenlerin ise sınıfta kalacağı düzenlenmiştir.
Anılan düzenleme uyarınca bir üst sınıfa geçmek için sınıf geçme koşullarının yerine getirilme şartı bulunmakta olup, askerlik mesleğinin önemi, özelliği ve askeri personel arasındaki aslık üstlük durumu gibi hususlar dikkate alındığında, dava konusu yapılan düzenlemede kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işleminin incelenmesi;
Davacının Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde makine mühendisliği bölümünün 2. yılında yatay geçişle 669 sayılı KHK çerçevesinde Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Mühendislik Fakültesine geçtiği, 2017/2018 eğitim öğretim yılı içerisinde Matematik 1, Matematik 2 ve Olasılık teorisi derslerinden başarısız olduğu ve bütünleme sınavından da başarısız olduğundan dolayı sınıf tekrarı yaptığı, takip eden yılda davacının lehine olacak şekilde Matematik 1 ve Matematik 2 derslerinden sorumlu tutulmadığını, bu kez de diferansiyel denklemler dersinden başarısız bulunması nedeniyle bütünleme ve tek dersten de başarısız olması nedeniyle yeniden sınıf tekrarı yapmak zorunda olduğu, Harp Okulları Kanunu gereğince eğitimin süresinde bitirilemeyeceği anlaşıldığından Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Yönetim Kurulu'nun 05/08/2019 tarih ve 2019/20-01 sayılı işlemi ile okuldan ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davacının Eğitim Öğretim Yüksek Kurulunun 2017-1 sayılı toplantısında alınan karar gereği 2016/2017 eğitim öğretim yılında okula başladığının kabul edildiği, 2017/2018 yılı 1. yarıyılında bir ders, 2. yarıyılında iki dersten başarısız olması üzerine sınıf tekrarı yaptığı, 2018/2019 yılı 1. yarıyılda bir dersten başarısız olduğu, akabinde bütünleme ve tek ders sınavlarında geçerli notu alamadığından dolayı sınıf tekrarı yapmak zorunda olduğu, Harp Okulları Kanununda lisans eğitiminin süresinin 4 yıl olduğu ve en geç 5 yılda okulun bitirilmesi gerektiği görülmekte olup, sınıf tekrarı yapmak zorunda kalan davacının süresinde anılan Kanunda belirtilen sürede okulu bitiremeyeceğinin anlaşılmasından dolayı ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden dava açılırken alınmayan ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/02/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.