Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/8901 E. , 2021/6307 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/8901
Karar No : 2021/6307
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- … 3- … 4- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Valiliği …
İSTEMLERİN_KONUSU : Davacılar murisinin, ikamet ettiği Tunceli ili, Pülümür ilçesi, …köyünden, meydana gelen terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığından bahisle uğradığı iddia olunun zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yaptığı başvurunun 18.806,01 TL ödenmesi suretiyle kısmen kabulüne ilişkin Tunceli Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonu'nun …tarih ve …sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, …İdare Mahkemesince Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 22/06/2017 tarih ve E:2017/7493, K:2017/4158 sayılı bozma kararına uyularak, davanın reddi yolunda verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, Mahkemenin iptal kararı üzerine davalı idare ile sulhname imzalandığı, Mahkemenin bu hususu gözetmeyerek verdiği kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.
Temyiz istemine konu yapılan kararın Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 22/06/2017 tarih ve E:2017/7493, K:2017/4158 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyize konu karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın reddi yolundaki …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/12/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dosyanın incelenmesinden; davacılar murisinin, ikamet ettiği Tunceli ili, Pülümür ilçesi, …köyünden, meydana gelen terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığından bahisle uğradığı zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yaptığı başvuru sonucunda 14.804,41 TL ödenmesine karar verildiği, davacılar murisince bu tutar kabul edilmeyerek uyuşmazlık tutanağı imzalanarak, Tunceli Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonunun …tarih ve …sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, …İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile, araziye ilişkin birim fiyatının düşük hesaplandığı, mal varlığına ulaşılamayan sürenin hesaplanmasına ilişkin değerlendirmenin hangi kriterlere göre yapıldığı hususunun komisyon kararında açık bir şekilde ortaya konulmadığı, buna göre eksik ve yanlış araştırma ve hesaplama sonuçlarına dayanan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın davacılar tarafından temyiz edilmediği, davalı idarece yapılan temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği ve Mahkeme kararının kesinleştiği, Mahkeme kararı üzerine başvurunun yeniden değerlendirmeye alındığı ve bu kez Tunceli Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tepit Komisyonu'nun …tarih ve …sayılı işlemiyle 18.806,01 TL ödenmesine karar verildiği, bu tutarın da davacılar murisi tarafından kabul edilmeyerek, uyuşmazlık tutanağı imzalandığı, söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
... İdare Mahkemesince; Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ilk kararı, anılan komisyon kararı üzerine Mahkemece verilen iptal kararı birlikte ele alındığında, arazi birim fiyatının belirlenmesi ve zararın hesabı hususunda mahkeme kararının uygulandığı, buna mukabil ciddi bir arazi varlığı bulunmasına rağmen idarece ilk mahkeme kararı öncesi yapılan tespitte herhangi bir ağaç varlığına yer verilmediği, bu işlemin iptaline ilişkin kararda gerekirse keşif yapılarak mal varlığı unsurlarının netleştirilmesinin genel bir ilke olarak kabul edildiği, halihazırda ise davacıların ciddi oranda ağaç varlığı bulunduğunu iddia ettiği, ancak idarece mahkeme kararı sonrası bu iddialar araştırılmaksızın başlangıçtaki tespitlere göre karar alındığı, bu nedenle davacı iddialarının karşılanarak yerinde usulüne uygun keşif yapılarak kurumuş ve kurumamış ağaç varlığının tespit edilmesi, sonucunda da işlem tesis edilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 22/06/2017 tarih ve E:2017/7493, K:2017/4158 sayılı bozma kararı ile …İdare Mahkemesi kararının tam olarak uygulandığı, yapılarla (ev-ahır) ilgili zarar hesaplamasında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca her yıl yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ hükümleri esas alınmak suretiyle binaların niteliğine ve yapımında kullanılan malzemeye göre bir ayrıma tabi tutularak birim maliyetlerinin objektif ve hakkaniyete uygun olarak hesaplandığı, tarımsal arazilerin ürününden faydalanamama şeklindeki zararın hesaplanmasında ise, İçişleri Bakanlığı'nca hazırlanan standardizasyon tablolarında yer alan değer aralıkları içinde kalmak koşuluyla, Tunceli ilinin coğrafi, iklim ve toprak yapısı ile yörede yoğun olarak yetiştirilen ürün çeşidi (Tunceli İl Tarım Müdürlüğünün İlçe bazında hazırlamış olduğu münavebe sistemi) göz önüne alınarak hesaplama yoluna gidildiği görüldüğünden, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine … (Yetkili Mahkemenin değişmesi ile) İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.
Davacılar tarafından temyiz dilekçesinde, taraflar arasında sulhname imzalandığının belirtilmesi üzerine Dairemizin ara kararı ile dosyaya getirilen bilgi ve belgelere göre; …İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine Komisyonca yeniden yapılan değerlendirmede Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun …tarih ve …sayılı kararı ile davacılar murisinin …zararın ödenmesine karar verildiği, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin bozma kararından önce taraflar arasında sulhname imzalandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda taraflarca imzalanan sulhnameye dayanak Komisyon kararının İdare Mahkemesi tarafından verilen iptal kararı üzerine alındığı, davalı idarece davacılar murisinin zararının …TL olarak hesaplanarak, ödeme yapıldığı dikkate alındığında hukukun genel ilkelerinden olan yargı kararlarında istikrar ilkesi ve hukuki güvenlik ilkesi gereğince Mahkeme kararı üzerine verilen Komisyon kararı sebebiyle davacıların haklı beklentilerinin oluştuğu ve bu beklentinin korunması gerektiğinden bakılan davada İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 4. fıkrasının uygulanmasının mümkün olmadığı, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.