T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/8906
Karar No : 2023/6382
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Eğitim Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ….
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, kendisine ait … plakalı aracın izinsiz olarak ticari taşımacılık yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Ankara Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı araç trafikten men tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; olayda, tespit tutanağında yapılan taşımacılığın ticari nitelikte ücret karşılığı yapıldığına ilişkin herhangi bir tespit olmaması ve dosya içeriğinde taşımacılığın ticari mahiyette olduğunu ispatlar başkaca delilin de bulunmaması karşısında; davacıya ait araçla ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın yapıldığı iddia edilen öğrenci taşımacılığı faaliyetinin, ticari mahiyette olduğu açık ve kesin delillerle ortaya konulamadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesince; … plakalı Ticari-Okul servisi olarak davacı şirket adına kayıtlı araca ait bilgi ve belgelerde ilgili belediyeden yolcu taşımacılığı yapılabileceğine ilişkin yetki belgesinin bulunmadığı ve araçla Yükselen Koleji öğrencilerinin taşındığının da açık olması karşısında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapmak şeklindeki eylemi sabit olan davacıya 2918 sayılı Kanunun Ek 2 maddesinin 3/A fıkrası uyarınca tesis edilen trafikten men kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, bu halde yapılan taşımacılığın ticari mahiyette bulunmadığı nedeniyle dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, Ankara 7. İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, davanın reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde ticari işler, 20. ve devamı maddelerinde tacir olmanın hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre, tüm ticaret şirketleri ve şahıs şirketleri tacir sıfatına haiz olup tacirleri ilgilendiren tüm muamele, fiil ve işlemlerin ticari olması esastır. Bu nedenle iştigal konusunda taşımacılık faaliyeti olmayan ticaret şirketlerinin kendi personelini kendi aracı ile taşıma işi de dahil yaptığı tüm taşımacılık işlerinin, işletmesini ilgilendiren ticari bir iş olduğu, dava konusu işlemin bu ticari faaliyetin dava konusu araç yönünden engellenmesine yol açacağından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları, hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, esas faaliyet konusu ticari yolcu taşımacılığı olmayan davacı şirket adına kayıtlı araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın öğrenci servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin herhangi bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varılmakta olup temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın istemi halinde ilgili tarafa iadesine,
3- Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, kesin olarak, 24/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.