T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/9354
Karar No : 2023/333
DAVACI : …'a velayeten
VEKİLİ : Av…
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU :
2011-2012 eğitim-öğretim yılı sonu itibariyle Özel Akşam Liselerinde başarısız olan öğrenciler için 30/09/2012 tarihinde ek ders sınavı yapılacağına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ve işlem ekinde yer alan "Tek Ders Sınav Uygulama Takvimi" ile 30/09/2012 tarihinde yapılan tüm sınav sonucunun iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacılar vekili tarafından, 12/09/2012 tarih ve 22795-2012/38 sayılı "Tek Ders Sınavı" konulu Bakanlık Genelgesi ile “Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği hükümleri gereğince Eylül ayında gerçekleştirilen sorumluluk sınavları ile 08/08/2012 tarihli ve 20078-2012/34 sayılı Genelge doğrultusunda yapılan sınavlardan sonra tek dersten başarısızlığı nedeniyle ortaöğretim kurumlarından mezun olamayan son sınıf öğrencileri, başarısız dersin hangi sınıfa ait olduğuna bakılmaksızın Valiliklerce belirlenecek tarihlerde sınava alınacaktır.” denildiği ve tarih konusunda yetkinin Valiliklere verildiği, bu nedenle konuya ilişkin Valilik işleminin beklendiği, Çukurova İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, 18/09/2012 tarihli elektronik ileti ile davacının okuduğu okula Akşam Liseleri Ek Sınavının 30/09/2012 tarihinde Ankara'da yapılacağının bildirildiği, sınavın Ankara’da yapılacağının sınavdan 9 gün önce bu şekilde duyurulduğu, sınav tarihi ile duyuru arasında çok kısa süre olduğu, sınavın Milli Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği’nin 5. maddesi (m) bendindeki “öğrenci başarısının ölçülmesinde kullanılan ölçme araçları; geçerlilik, güvenilirlik ve kullanışlılık özelliklerini taşır.” ilkesine aykırı olduğu, sınav Ankara’da olduğundan sadece Ankara’daki öğrencilerin sınava girebildiği, sınava 136 öğrencinin katılabildiği, dava konusu ...2 tarih, ... sayılı Özel Akşam Lisesi Ek Sınavı konulu işlemin “İlgi” bölümünde Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih, ... sayılı yazısında belirtilen 2012/38 sayılı Genelge ile 07/12/2011 tarihli Özel Akşam Liseleri Öğrenci Başarısı Değerlendirme Sınavı e-kılavuzu gösterilse de, dayanak unsurunun Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi olması gerektiği ve bu Yönerge'ye göre bir eğitim öğretim döneminde yapılacak sınavların en geç Kasım ayı içinde Merkez Sınav Kurulu tarafından hazırlanmış ve bunun duyurusunun yapılmış olması gerektiği, oysa işlemin Kasım ayında değil 21/09/2012 tarihinde apar topar tesis edildiği, işlemin sebep ve amaç bakımından sakat olduğu, işlemin yetki unsuru bakımından da yok hükmünde olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin “Yıllık sınav uygulama planı” başlıklı 5. maddesinde, Yıllık sınav uygulama planı; bu Yönerge kapsamında yapılacak olan yıllık sınav uygulamalarının, Bakanlık ve diğer kurumların merkezî sistem sınavları ile uyumlu ve planlı olarak yapılması amacıyla Merkez Sınav Kurulu tarafından hazırlanan ve ilgili birimlerle iş birliği yapılarak o yılın Kasım ayı içinde hazırlanır. Bakanlık Onayı ile yürürlüğe konulur ve kamuoyuna duyurulur.” hükmü olduğu, Merkez Sınav Kurulu tarafından hazırlanması gereken işlemin Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü antetli bir belge üzerinde Grup Başkanı tarafından tesis edildiği, yetki gaspı olduğu, 07/12/2011 tarihli Özel Akşam Liseleri Öğrenci Başarısı Değerlendirme Sınavı e-kılavuzunda da kılavuzun yayım tarihinden sonra yapılan değişikliklerin yasama, yürütme ve yargı organları ile Talim ve Terbiye Kurulu kararları gerekli kıldığı takdirde değiştirilebileceğinin belirtildiği, açıkça yetki tecavüzü olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından, sınavların tek elden merkezi sınav sistemi ile yapılmasının eğitimin kalitesi açısından uygun olacağı, sınava giren aday sayısı çok az olduğundan ve maliyet açısından sınavın Ankara'da yapılması zorunluluğunun doğduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 2011-2012 eğitim-öğretim yılı sonu itibariyle Özel Akşam Liselerinde başarısız olan öğrenciler için 30 Eylül 2012 tarihinde Ek Ders Sınavı yapılacağına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 21/09/2012 tarih ve 6451 sayılı işleminin ve işlem ekinde yer alan sınav uygulama takvimi ile 30/09/2012 tarihinde yapılan tüm sınav sonucunun iptali istemiyle Milli Eğitim Bakanlığına karşı açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; … Özel … Akşam Lisesi …. Sınıf öğrencisi …’ya velayeten anne ve babası tarafından 04/10/2012 tarihinde açılan işbu davada; …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… K:… sayılı kararın Danıştay 8. Dairesinin 14/05/2019 tarihli E:2014/10471 K:2019/4559 sayılı kararı ile ilk derece olarak Danıştayda görülecek davalardan olduğu gerekçesiyle görev yönünden bozulması üzerine … İdare Mahkemesinin bozmaya uymak suretiyle verdiği … tarih ve E:… K:… sayılı "görev ret" kararı üzerine Danıştay 8. Dairesine gelmiş olduğu anlaşılmıştır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Eğitim-öğretim ve kurumların yönetimi" başlıklı 6. maddesinde; kurumlarda uygulanacak öğretim programı ve haftalık ders çizelgesinin, resmi kurumlarda uygulanan usul ve esaslar çerçevesinde belirleneceği, Bakanlıkça uygun bulunması durumunda farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin de uygulanabileceği düzenlenmiştir.
Adı “Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” iken, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 22 nci maddesiyle, Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar Ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname şeklinde değiştirilen 652 sayılı KHK'nın dava konusu düzenlenmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 14. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; merkezi sistemle yürütülen resmi ve özel yerleştirme, bitirme, karşılaştırma sınavlarını planlamak, uygulamak ve değerlendirmek, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
17/11/2003 tarihli ve 25292 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Akşam Liseleri Yönetmeliğini yürürlükten kaldıran 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin işlem tarihinde yürürlükte olduğu şekliyle 46. maddesinin 2. fıkrasında;" Akşam liselerinde ise; görsel sanatlar, müzik ve beden eğitimi gibi özel yetenek gerektiren derslerin dışındaki derslerde öğrenci başarısının değerlendirilmesine esas olan sınavlar, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünce merkezî sistemle yapılır." hükmü getirilmiştir.
Yukarıda aktarılan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumlarında okutulan derslere ilişkin olarak ölçme ve değerlendirmenin nasıl yapılacağı hususlarında davalı idarenin düzenleme yapma yetkisi bulunmakta olup, davalı idarece bu yetkiye istinaden, genel liselerle aynı eğitim müfredatına tabi olmakla birlikte kuruluş ve işleyişleri bakımından taşıdıkları farklı özellikler nedeniyle özel akşam liseleri açısından farklı düzenlemeler yapılmış olduğu görülmektedir.
Bu durumda, Özel Akşam Liselerinde tek ders sınavına katılacak öğrenci sayısının azlığı nedeniyle sınavların Ankara'da yapılmasının kararlaştırıldığı ve söz konusu tek ders sınavlarının yalnız Ankara'da yapılmış olmasında ve okulların eğitim ve öğretim yılının başlamış olması nedeniyle sınav tarihinin kısa süreli tutulmasında mevzuat, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediğinden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan; UYAP kayıtlarından, aynı işlemlerin iptali istemiyle bir özel okul tarafından açılan davanın; Danıştay 8. Dairesinin 26/01/2016 tarih ve E:2012/10605, K:2016/283 sayılı kararıyla "reddedildiği" ve kararın 2016 yılı içinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava; 2011-2012 eğitim-öğretim yılı sonu itibariyle Özel Akşam Liselerinde başarısız olan öğrenciler için 30/09/2012 tarihinde ek ders sınavı yapılacağına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 21/09/2012 tarih ve 16451 sayılı işlemi ve işlem ekinde yer alan "Tek Ders Sınav Uygulama Takvimi" ile 30/09/2012 tarihinde yapılan tüm sınav sonucunun iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; … Özel Star Akşam Lisesi .. Sınıf öğrencisi …'ya velayeten anne ve babası tarafından iş bu davanın açıldığı, …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… K:… sayılı kararın Dairemizin 14/05/2019 tarihli E:2014/10471 K:2019/4559 sayılı kararı ile "davanın ilk derece olarak Danıştayda görülecek davalardan olduğu" gerekçesiyle görev yönünden bozulması üzerine … İdare Mahkemesinin bozmaya uymak suretiyle … tarih ve E:… K:… sayılı "görev ret" kararı verdiği ve dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Yöneltme" başlıklı 6. maddesinde; fertlerin, eğitimleri süresince, ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda çeşitli programlara veya okullara yöneltilerek yetiştirilecekleri, yöneltmede ve başarının ölçülmesinde rehberlik hizmetlerinden ve objektif ölçme ve değerlendirme metotlarından yararlanılacağı belirtilmiştir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nun "Eğitim-öğretim ve kurumların yönetimi" başlıklı 6. maddesinde ise; kurumlarda uygulanacak öğretim programı ve haftalık ders çizelgesinin, resmi kurumlarda uygulanan usul ve esaslar çerçevesinde belirleneceği, Bakanlıkça uygun bulunması durumunda farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin de uygulanabileceği düzenlenmiştir.
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin dava konusu düzenlenmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 14. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; merkezi sistemle yürütülen resmi ve özel yerleştirme, bitirme, karşılaştırma sınavlarını planlamak, uygulamak ve değerlendirmek, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
11/08/2011 tarih ve 28022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Akşam Liseleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesi ile uyuşmazlığa konu Özel Akşam Liseleri Yönetmeliği'nin 13. maddesinin birinci fıkrası; "Görsel sanatlar, müzik ve beden eğitimi gibi özel yetenek gerektiren derslerin dışındaki derslerde öğrenci başarısının değerlendirilmesine esas olan sınavlar, Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünce merkezi sistemle yapılır." şeklinde değiştirilmiştir.
Dava Konusu Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 21/09/2012 tarih ve 16451 sayılı işleminin ve işlem ekinde yer alan sınav uygulama takviminin İncelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden; orta öğretim kurumları öğrencilerinin sınıf geçme ve sınav esasları ile ilgili olarak yürürlükte olan Milli Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği hükümleri esas alınmak suretiyle Milli Eğitim Bakanlığınca 2012 yılı için Özel Akşam Liseleri Öğrenci Başarısı Değerlendirme Sınavı e-Kılavuzunun çıkarıldığı, 12/09/2012 tarih ve 22795 sayılı Bakanlık Genelgesi ile 2011-2012 eğitim ve öğretim yılında yapılan sınavlarda az sayıda öğrencinin tek dersten başarısız olduklarından bahisle orta öğretim kurumlarından mezun olamayan son sınıf öğrencilerinin başarısız dersinin hangi sınıfa ait olduğuna bakılmaksızın sınava alınacaklarının duyurulduğu, bu çerçevede Özel Akşam Liselerinde okuyan ve tek dersten başarısız oldukları anlaşılan öğrencilere de tek dersten sınav hakkı tanındığı ve Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünce tüm Valiliklere gönderilen dava konusu 21/09/2012 tarih ve 16451 sayılı yazı ile söz konusu öğrencilerin 30/09/2012 tarihinde saat 14'00'te Ankara'da ek sınav yapılmasının ve öğrencilere gerekli duyurunun yapılmasının istendiği ve yazı ekinde sınav uygulama takviminin gönderildiği, ayrıca, internet ortamında sınav uygulama duyurusunun yayımlandığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumlarında okutulan derslere ilişkin olarak ölçme ve değerlendirmenin nasıl yapılacağı hususlarında davalı idarenin düzenleme yapma yetkisi bulunmakta olup, davalı idarece bu yetkiye istinaden, genel liselerle aynı eğitim müfredatına tabi olmakla birlikte kuruluş ve işleyişleri bakımından taşıdıkları farklı özellikler nedeniyle özel akşam liseleri açısından farklı düzenlemeler yapılmış olduğu görülmektedir.
Davacı tarafından, sınavın sadece Ankara'da ve hazırlık için makul süre verilmeksizin yapılmasının Anayasa ile güvence altına alınan eğitim ve öğretim hakkına ulaşmaya engel teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
Buna karşılık davalı idarece, sınava giren aday sayısı çok az olduğundan ve sınav maliyeti açısından Ankara'da yapılması zorunluluğu doğduğu belirtilmektedir.
Bu durumda, Özel Akşam Liselerinde tek ders sınavına katılacak öğrenci sayısının azlığı nedeniyle sınavların Ankara'da yapılmasının kararlaştırıldığı ve söz konusu tek ders sınavlarının yalnız Ankara'da yapılmış olmasında ve okulların eğitim ve öğretim yılının başlamış olması nedeniyle sınav tarihinin kısa süreli tutulmasında mevzuat, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediğinden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan; UYAP kayıtlarının incelenmesinden, aynı işlemlerin iptali istemiyle bir özel okul tarafından açılan davada; Dairemizin 26/01/2016 tarih ve E:2012/10605, K:2016/283 sayılı kararıyla "davanın reddedildiği" ve anılan kararın taraflarca temyiz edilmeksizin 2016 yılı içinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Dava Konusu 30/09/2012 tarihinde yapılan tüm sınav sonucunun iptali isteminin incelenmesi;
2011-2012 eğitim-öğretim yılı sonu itibariyle Özel Akşam Liselerinde başarısız olan öğrenciler için 30/09/2012 tarihinde ek ders sınavı yapılacağına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 21/09/2012 tarih ve 16451 sayılı işlemi ve işlem ekinde yer alan "Tek Ders Sınav Uygulama Takvimi"nin hukuka uygun olduğu ve yapılan sınavda herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı anlaşıldığından, davacının 30/09/2012 tarihinde yapılan tüm sınav sonucunun iptali talebinin de reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca .. TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
03/02/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.