Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/9396 E. , 2021/5129 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9396
Karar No : 2021/5129
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
6- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları …'ın Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gördüğü tedavi nedeniyle 19/04/2011 tarihinde öldüğü, meydana gelen olayın davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığı iddiasıyla, zararlarına karşılık 30.000,00 TL maddi ve 260.000,00 TL manevi tazminatın 25/05/2011 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda; … İdare Mahkemesince, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin vekalet ücretine ilişkin 19/12/2017 tarih ve E:2013/11393, K:2017/7589 sayılı bozma kararına uyularak, reddedilen maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden davalı idare lehine ayrı ayrı maktu vekalet ücretine hükmedilmesi, işbu karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat istemi yönünden belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücreti ile reddedilen manevi tazminat istemi yönünden belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davacılar tarafından davalı idareye ödenmesi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar vekili tarafından, adli yardım talebi kabul edildiğinden müvekkileri aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olacağı, tek bir talep için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
29/12/2012 tarih ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 12. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla,) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Maddi tazminat talebiyle açılan davalarda, kabul edilen tazminat miktarının önemli bir kısmının vekalet ücreti olarak davalı idareye ödenmesi, açılan tazminat davasını davacı açısından anlamsız hale getirmekte, bazı olaylarda ise, davacının dava açılmadan önceki durumundan daha kötü bir duruma girmesine neden olmakta, bu durum, gerek Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirilmektedir. Tümden ret ya da kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlanan maddi tazminat davalarında, taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin, kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden ne şekilde hesaplanacağı konusunda Tarifenin 10. maddesinin 2. ve 3. fıkralarına paralel bir düzenlemeye yer verilmemiş olması nedeniyle, reddedilen maddi tazminatın Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceğine ilişkin Tarife hükmünün ihmal edilmesi, hakkaniyete daha uygun olacaktır.
Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir" düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine yönelik kararının, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 19/12/2017 tarih ve E:2013/11393, K:2017/7589 sayılı kararıyla, vekalet ücretine ilişkin kısmının reddedilen maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden ayrı ayrı ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına, diğer kısımlarının onanmasına karar verildiği; bozma kararına uyularak Mahkemece ilk karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri yerine bozmaya uyularak verilen ikinci karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen maktu vekalet ücretinin davalıya ödenmesine karar verildiği görülmektedir.
Mahkemece; ilk karar tarihinde yürürlükte bulunan 2013 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca reddedilen maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden ayrı ayrı belirlenen 660,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, bozma kararına uyularak verilen ikinci karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca reddedilen maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden ayrı ayrı belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedildiği görülmektedir. Ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.
Bu durumda İdare Mahkemesince verilen gerekçeli kararın hüküm fıkrasında yer alan "işbu karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat istemi yönünden belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücreti ile reddedilen manevi tazminat istemi yönünden belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücretinin" ibaresinin "ilk karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat istemi yönünden belirlenen 660,00 TL maktu vekalet ücreti ile reddedilen manevi tazminat istemi yönünden belirlenen 660,00 TL maktu vekalet ücretinin" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin vekalet ücreti yönünden kabulüne, yargılama giderleri ve diğer temyiz istemleri yönünden reddine,
2. … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının, hüküm fıkrasında yer alan "işbu karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat istemi yönünden belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücreti ile reddedilen manevi tazminat istemi yönünden belirlenen 1.362,00 TL maktu vekalet ücretinin" ibaresinin "ilk karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat istemi yönünden belirlenen 660,00 TL maktu vekalet ücreti ile reddedilen manevi tazminat istemi yönünden belirlenen 660,00 TL maktu vekalet ücretinin" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/10/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.