T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/946
Karar No : 2022/4361
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Granit Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilen "kullanılmamış granit" cinsi eşya için gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden karara bağlanan para cezası kararına vaki itirazın düzeltilerek reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; gümrük idaresinin teftişi sonucunda düzenlenen cevaplı raporda; davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ekinde bulunan iki fatura muhteviyatı eşyanın göndericileri, özellikleri, kalitesi ve kıymeti farklı olmasına karşın tek kalemde beyan edildiği, bu şekilde birim kıymeti yüksek ve düşük eşya birlikte beyan edilerek ortalama kıymetin yükseltilmesi suretiyle gözetim uygulamasının etkisiz hale getirildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca para cezası kararı alınmışsa da; olayda, davacı şirket tarafından ithalat esnasında beyanname muhteviyatı eşyaların faturalarının davalı gümrük idaresine sunulduğu, faturalarda açık olarak ithal edilmek istenen granit cinsi eşyaların cinsi, özelliği ve kıymetinin yer aldığı, davacının eşyanın gözetim belgesine tabi olup olmadığına ilişkin bir beyanının bulunmadığı, diğer yandan para cezası kararının alınmasını gerektirecek şekilde eşyanın ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde Kanun hükmünde aranan cezayı gerektiren fiillerin davacı şirket yönünden somut olayda gerçekleşmediği ve davalı idare tarafından bu yönde herhangi bir tespitin de bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının ithale konu eşyayı iki ayrı kalemde beyan etmesi gerekirken kıymeti farklı eşyayı tek kalemde beyan ederek kıymet kriterli gözetim uygulamasını etkisiz kıldığı, bu durumun gümrük ve ticaret müfettişleri tarafından düzenlenen cevaplı rapor ile somut olarak ortaya konulduğu, bu şekilde aynı eşyayı ithal eden diğer firmalar ve yerli üreticiler üzerinde haksız bir rekabet avantajı sağlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Eşyanın gözetim kıymet belgesi sunulmaksızın ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca davalı idarece para cezası kararı alınmış ise de, Gözetim Tebliği'nde getirilen düzenleme ile eşyanın ithalinin sınırlandırılmasının veya şartlı olarak ithaline izin verilmesinin değil, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesinin amaçlandığı, eşyanın ithalinde ibraz edilmesi gereken gözetim belgesi ise anılan maddede sayılan belgeler arasında yer almadığından, söz konusu belgenin ibraz edilmemesi nedeniyle tesis edilen davaya konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1…. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 4. maddesi: “gümrük idareleri ile muhatap olan kişiler bu kanun ve kanuna dayanılarak çıkarılan tüzük, kararneme ve yönetmelik ve kararnemelerde yazılı hükümlere göre yapacağı gözetim ve kontrollere tabi olmak.....kanun tüzük kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak gümrük idarelerinin gerek bu kanunda gerek diğer kanun tüzük kararname ve yönetmelik hükümlerinin zorunlu kıldığı her tür işlemleri yerine getirmekle sorumludurlar." Kanun'un, 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi: "İthali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin 2 katı para cezası verileceği" düzenlemesini haizdir.
Gözetim Belgesi, Ortak Ticaret Politikası araçlarına uyum kapsamında, AB'nin Konsey Yönetmelikleri ve Dünya Ticaret Örgütü'nün Koruma Tedbirleri Anlaşması ile belirli üçüncü ülkeler menşeili ürünlerin ithali için zorunlu olan ve bir malın ithal eğiliminin yakından izlenmesi, bu eğilimin yerli üreticiler üzerinde zarar tehdidi oluşturup oluşturmadığı noktasındaki tespitler için gerekli olan ithalattan önce Dış Ticaret Müsteşarlığı'na yapılacak başvuruyla alınması gereken belgedir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 4. maddesi kapsamında sorumluluğu bulunan davacının Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi düzenlemesi gereği, ithalatı gözetim belgesi alınma şartına bağlı olduğu halde, gözetim belgesine tabi değilmiş gibi farklı fatura kıymetine haiz eşyayı (kıymeti yüksek eşya ile kıymeti düşük eşya) tek kalemde beyan etmek suretiyle gözetim belgesi almak zorunluluğundan kurtulmayı amaçlamak suretiyle idareyi yanıltarak ithalatın yapıldığı, anılan düzenlemede belirtilen belgelerin ise ismen belirtilmeyerek genel olarak; lisans, şart, izin, kısıntı, uygunluk ve yeterlilik belgesi gibi üst başlıklar halinde yer aldığı görüldüğünden, bu belgeler arasında sayılmadığı da gerekçe olamayacağından temyiz talebinin kabul edilerek kararın bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.