T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/9506
Karar No : 2023/5157
DAVACI : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1. …
VEKİLİ : Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü …
2. … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Üsküdar Üniversitesi Mütevelli Heyetinin 03.04.2019 tarihli kararı uyarınca 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7. maddelerine göre Prof. Dr. …'ın rektör olarak yeniden atanması istemli … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine işlemin iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI :
Rektör atamasının süreç gerektiren bir işlem olmasına rağmen, daha önceki atamalar dikkate alındığında, ilk atama olmadığı ve atama yapılmamasını gerektirir bir sebebin bulunmadığı; idarenin süresinde cevap vermemesi ve bu süre içerinde …’ın rektörlük yaş haddi olan 67 yaşını doldurması nedeniyle hak kaybına sebebiyet verildiği, yaş haddini doldurmadan tekrar atananların, görev süreleri bitinceye kadar rektörlüğe devam edebileceği, davalı idarenin zımni ret işleminin belirsizliğe neden olduğu, üniversitenin iş akışını olumsuz etkilediği, kurucu rektörün yeniden atanmasının üniversite açısından önemli teşkil ettiği, atanmanın uygun görülmemesi veya şartlar taşınmaması durumunda bunun bildirilmesi gerekirken, bildirilmemesinin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, somut ve geçerli bir sebep olmaması durumunda atamanın tamamlanması yönünde haklı beklenti oluştuğu, vakıf üniversitelerinde öğretim üyesi olabilmek için öngörülen yaş haddi ile rektör olabilmek için öngörülen yaş haddinin eşitsizliğe yol açtığı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
…nın Savunması: Usul bakımından, idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceğinden, dava konusu istemin 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesine aykırı olduğu, davanın istemin mahiyeti yönünden reddi gerektiği; esas bakımından, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesinin verdiği takdir yetkisinin yanında Cumhurbaşkanının atama işlemini yapıp yapmama konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, şartları taşıyan kişinin atanması konusunda zorunluluk olmadığı, takdire dayanan konularda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı, takdir yetkisini kaldıracak yargı kararı talep edilemeyeceği, idari işlemlerin amacının kamu yararı olduğu, yaş haddine ulaşılmasından hareketle bu sınırın bertaraf edilmesi amacıyla işlem tesis edilemeyeceği, rektör atamasının yerindelik meselesi olduğu, kazanılmış hak oluşturmayacağı, atanmak istenen kişinin dava tarihi itibarıyla yaş haddine ulaştığı, atamamanın üniversitenin iş akışını olumsuz etkilediği iddiasının mesnetsiz olduğu, rektörün yeni atama yapılıncaya kadar görevini ifa ettiği, öğretim üyeleri bakımından esas düzenlemenin 67 yaş olduğu, 75 yaşa ilişkin düzenlemenin istisnai nitelik taşıdığı savunulmaktadır.
… Başkanlığının Savunması: Usul bakımından; dava konusu işlemin zincir işlem olduğu, birden fazla idarenin katılımı ile tesis edildiği, bölünebilir nitelikte olmadığı, davacının işlemin tesisinde katılımcı olması nedeniyle dava açma ehliyetinin bulunmadığı; esas bakımından, mevzuat gereği rektör atama sürecinin belirli aşamalardan geçmeyi zorunlu kılan bir süreç olduğu, sürecin zaman alacağı, Yükseköğretim Kurulunun araştırma yaparak bir rapor hazırlayacağı, davacının başvurusunun 04.04.2019 tarihinde Yükseköğretim Kuruluna geldiği, 02.05.2019 tarihinde Cumhurbaşkanlığına arz edildiği, Yükseköğretim Kurulunda bekleme süresinin makul olduğu, 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesinde 703 sayılı KHK ile yapılan değişiklikle ‘’Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör ataması, mütevelli heyetinin teklifi üzerine yapılır.’’ düzenlemesi getirilerek, Cumhurbaşkanlığının tek yetkili irade olarak belirlendiği, davacının iddia ettiği gibi mütevelli heyetin teklifinin atanma için gerek ve yeter koşul olduğu kabul edilmesi durumunda Cumhurbaşkanının atama merci olmaktan çıkacağı, sadece ilan merci konumuna dönüşeceği, Rektör atamasında yaş haddinin 67 olduğu, bunun istisnasının görevde olma koşuluna bağlandığı dikkate alındığında, yasa koyucunun asıl iradesinin 67 yaşını dolduran kişinin rektör olarak atanmaması olmasına karşın, davacının isteminin bu iradeye aykırı işlem tesis edilmesine yönelik olduğu, atamasının yapılması istenilen kişinin, dava tarihinde yaş haddi nedeniyle atanma imkanı kalmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Üsküdar Üniversitesi tarafından, 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7. maddeleri uyarınca Prof. Dr. …'ın üniversiteye yeniden rektör olarak atanmasına ilişkin üniversite mütevelli heyetinin … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Cumhurbaşkanlığı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına karşı açılmıştır.
Davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiştir.
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun "Rektör" başlıklı 13. maddesinin (a) fıkrasında, "a) (Değişik paragraf : 2/7/2018 – KHK-703/135 md.) Devlet ve vakıf üniversitelerine rektör, Cumhurbaşkanınca atanır. Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör ataması, mütevelli heyetinin teklifi üzerine yapılır. Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzel kişiliğini temsil eder.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz..."; 30. Maddesinde, "Öğretim üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir.
(Ek fıkra: 18/6/2017-7033/14 md.) Geçici 55 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvurmuş olup sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen bölüm ve programlarda görevlerinde kalmalarında fayda görülenler, yükseköğretim kurumunun teklifi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar birer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler...."; Geçici 55. Maddesinin (Ek: 18/6/2008-5772/8 md.) ikinci fıkrasında, "30 uncu maddede öğretim üyeleri için öngörülen emeklilik yaşı, 1/3/2006 tarihli ve 5467 sayılı, 17/5/2007 tarihli ve 5662 sayılı, 22/5/2008 tarihli ve 5765 sayılı kanunlarla kurulan Devlet üniversiteleri ile Kafkas Üniversitesi ve Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesinde görev almaları şartıyla yetmişbeş yaşın doldurulduğu tarihtir. Bu uygulama, 31 Aralık 2025 tarihine kadar devam eder. " hükmü getirilmiştir.
10/7/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri İle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usüllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. Maddesinin 5. fıkrasında "(Ek: RG-15/7/2018-30479 - CK-4/800 md.) Rektörler, (…)[3] profesörlük yapanlar arasından atanır."; 4. Maddesinde, "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alanların görev süresi, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Cumhurbaşkanının görevi sona erdiğinde, bunların görevi de sona erer. Ancak bunlar, yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine devam eder. Görev süreleri sona erenler, yeniden atanabilir. Bunlar, görev süreleri sona ermeden de Cumhurbaşkanınca görevden alınabilir." hükmü getirilmiş ve ekli (I) sayılı cetvelde rektörlerin görev süresinin 4 yıl olduğu belirtilmiştir.
02.10.2018 tarih ve 30553 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4. Maddesinde, "(1) Rektörlük görev süresi dolmadan en geç 30 gün önce, rektörlük görevinin süresi dolmadan herhangi bir sebeple sona ermesi veya adaylık sürecinin yenilenmesi hâlinde ise 5 gün içinde Yükseköğretim Kurulunca rektör adaylığı için duyuru yapılır. Rektör adayı olmak isteyenlerin yapılan duyuruda belirlenen tarih aralığında başvuruda bulunmaları gerekir.
(2) Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde belirlenen şartları taşıyanlar rektör adaylığına başvurabilir.
(3)...
(4) Vakıf üniversitesi rektör adayları, adaylık şartlarını taşıdıklarını gösterir belge ve özgeçmişlerini ekledikleri bir dilekçe ile mütevelli heyetine başvurur. Mütevelli heyeti, teklif ettiği rektör adayını/adaylarını gösterir bilgi ve belgeleri Cumhurbaşkanlığına sunmak üzere Yükseköğretim Kuruluna gönderir.
(5) Yükseköğretim Kurulu, devlet üniversitesi ve yüksek teknoloji enstitüsü rektör adayları ile vakıf üniversitesi mütevelli heyetinin teklif ettiği rektör adayının/adaylarının tamamını; şartları taşıyıp taşımadığı, lisans, lisansüstü eğitim mezuniyetleri, akademik unvanlarını aldığı tarihler ve atamaları, bulundukları idari görev ve deneyimleri, sicil ve disiplin dosyaları yönlerinden bir raporlama yaparak Cumhurbaşkanlığına sunar. Ayrıca yeniden atanmak isteyen rektörlerin Yükseköğretim Kurulunca belirlenen kriterlere göre oluşturulacak performans raporları da Cumhurbaşkanlığına sunulur."; 5. Maddesinde,"Cumhurbaşkanı, Yükseköğretim Kurulu tarafından sunulan devlet üniversitesi ve yüksek teknoloji enstitüsü rektör adayları arasından birini, vakıf üniversitelerinde mütevelli heyetinin teklif ettiği rektör adayını veya adaylarından birini rektör olarak atar veya başvuru sürecinin yenilenmesini ister." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümler gereği, Cumhurbaşkanı'nın atama işlemiyle sonuçlanan Rektör atama sürecinin, öncesindeki işlem ile sıkı bir hukuki bağlılık içinde bulunmasına karşın bu işlerin aynı zamanda, birbirlerinden ayrılabilir nitelik taşıdıkları ve her birinin bağımsız birer idari işlem oluşturdukları açık olup; söz konusu işlemlerin nihai işlem beklenilmeksizin tek başlarına veya/nihai işlemden sonra idari davaya konu edilebilmeleri mümkün bulunmaktadır.
Dava dosyasında bahse konu mütevelli heyetinin kararı bulunmasa da; dava dilekçesi ve davalı idarelerin savunmasından; 2011 yılında kurulan davacı … Üniversitesinin kurucu rektörü olan Prof. Dr. …'ın 4 yılık görev süresi bitiminde 2015 yılı Eylül ayında yeniden Rektör olarak atandığı; bu defa 2019 yılında görev süresinin dolacak olması nedeniyle davacı üniversite mütevelli heyetince yeniden atanması istemiyle 04.04.2019 tarihinde YÖK'e başvuru yapıldığı ve 60 günlük zımni ret süresinin dolduğundan bahisle 05.09.2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı; YÖK tarafından belirtildiğine göre, mevzuat gereği yapılan çalışma sonucunun Cumhurbaşkanlığına 02.05.2019 tarihinde gönderildiği, bahse konu mevcut rektörün görev süresinin yenilenmeme sebebinin; Prof. Dr. …'ın 07.07.1952 doğumlu olup 07.07.2019 tarihi itibariyle resen emeklilik yaşı olan 67 yaşını doldurması olduğu anlaşılmaktadır.
2547 Sayılı Kanunun 13. Maddesindeki "Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz." hükmünün kamu hizmetinin devamlılığını sağlamak amacıyla getirildiği, başka bir deyişle; kısa bir süre sonra yaş haddini dolduracak kişinin atamasını sağlamak amacıyla getirilmediği sonucuna ulaşılmakta olup; dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ VE MADDİ OLAY :
Üsküdar Üniversitesi Rektörü olan …'ın, 09.09.2019 tarihinde görev süresi sona erdiğinden bahisle 67 olan yaş haddini 07.07.2019 tarihinde doldurmadan, yeniden rektör olarak atanması hususu, Üniversite Mütevelli Heyetinin … tarih ve … sayılı toplantısında görüşülerek, 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesi ve 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7. maddelerine göre rektör olarak yeniden atanması teklifinin Yükseköğretim Kuruluna arzedilmesine karar verilmiştir. Üniversite Mütevelli Heyet Başkanlığının … tarih ve …sayılı kararıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına iletilen teklif, aynı tarihte Yükseköğretim Kurulu kayıtlarına girmiştir. Üniversite Mütevelli Heyetinin, …'ın yeniden rektör atanması teklifi, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, … hakkında düzenlenen disiplin soruşturması bulunmadığına ilişkin işlem ve rektör adayı bilgi formu, … tarih ve …sayılı sayılı işleme eklenmek suretiyle 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesi, 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca Cumhurbaşkanlığına arz edilmiştir. Atama süreci devam ederken, rektör olarak ataması teklif edilen …'ın 07.07.2019 tarihinde 67 yaşını doldurması üzerine, rektör ataması için kanun koyucu tarafından zorunlu olarak öngörülen yaş şartını kaybetmesi nedeniyle atama işleminin tekemmül etmediği anlaşılmıştır.
Dava; Üsküdar Üniversitesi Mütevelli Heyetinin 03.04.2019 tarihli kararı uyarınca 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7. maddelerine göre Prof. Dr. …'ın rektör olarak yeniden atanması istemli … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı İdarelerin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT
Anayasa'nın 104. maddesinin 9. fıkrasında; ‘’Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.’’ kuralı; 130. maddesinin 6. fıkrasında; ‘’Kanunun belirlediği usul ve esaslara göre; rektörler Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilir ve atanır.'' kuralı; aynı maddenin 9. fıkrasında; ''Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.'' kuralı; aynı maddenin 10. fıkrasında; ''Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir.’’ kuralı yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ''Rektör'' başlığını taşıyan 13. maddesinin (a) bendinde; ''Devlet ve vakıf üniversitelerine rektör, Cumhurbaşkanınca atanır. Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör ataması, mütevelli heyetinin teklifi üzerine yapılır. Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzel kişiliğini temsil eder.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz. (...)'' kuralı yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ''Rektör'' başlığını taşıyan 13. maddesinde; ''a) (Değişik paragraf : 2/7/2018 – KHK-703/135 md.) Devlet ve vakıf üniversitelerine rektör, Cumhurbaşkanınca atanır. Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör ataması, mütevelli heyetinin teklifi üzerine yapılır. Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzel kişiliğini temsil eder.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz. (...)'' kuralına yer verilmiştir.
10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ''Atama usulü'' başlığını taşıyan 2. maddesinde; ''(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.
(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir.
(3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir.'' kuralı yer almıştır. Aynı Kararname'nin ''Atama şartları'' başlığını taşıyan 3. maddesinin 1. fıkrasında; ''(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere atanacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartları taşımak.
b) En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.
c) Kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az beş yıl çalışmış olmak.'' aynı maddenin 5. fıkrasında; rektörlerin, profesörlük yapanlar arasından atanacağı düzenlenmiş; (I) sayılı cetvelde ''Rektörler'' yer almıştır.
02.10.2018 tarih ve 30553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01.10.2018 tarih ve 141 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilen Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar'ın ''Başvuru'' başlığını taşıyan 4. maddesinde; ''(1) Rektörlük görev süresi dolmadan en geç 30 gün önce, rektörlük görevinin süresi dolmadan herhangi bir sebeple sona ermesi veya adaylık sürecinin yenilenmesi hâlinde ise 5 gün içinde Yükseköğretim Kurulunca rektör adaylığı için duyuru yapılır. Rektör adayı olmak isteyenlerin yapılan duyuruda belirlenen tarih aralığında başvuruda bulunmaları gerekir.
(2) Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde belirlenen şartları taşıyanlar rektör adaylığına başvurabilir.
(3) Devlet üniversitesi veya yüksek teknoloji enstitüsü rektör adayları, adaylık şartlarını taşıdıklarını gösterir belge ve özgeçmişlerini ekledikleri bir dilekçe ile Yükseköğretim Kuruluna başvurur.
(4) Vakıf üniversitesi rektör adayları, adaylık şartlarını taşıdıklarını gösterir belge ve özgeçmişlerini ekledikleri bir dilekçe ile mütevelli heyetine başvurur. Mütevelli heyeti, teklif ettiği rektör adayını/adaylarını gösterir bilgi ve belgeleri Cumhurbaşkanlığına sunmak üzere Yükseköğretim Kuruluna gönderir.
(5) Yükseköğretim Kurulu, devlet üniversitesi ve yüksek teknoloji enstitüsü rektör adayları ile vakıf üniversitesi mütevelli heyetinin teklif ettiği rektör adayının/adaylarının tamamını; şartları taşıyıp taşımadığı, lisans, lisansüstü eğitim mezuniyetleri, akademik unvanlarını aldığı tarihler ve atamaları, bulundukları idari görev ve deneyimleri, sicil ve disiplin dosyaları yönlerinden bir raporlama yaparak Cumhurbaşkanlığına sunar. Ayrıca yeniden atanmak isteyen rektörlerin Yükseköğretim Kurulunca belirlenen kriterlere göre oluşturulacak performans raporları da Cumhurbaşkanlığına sunulur.'' kuralı; ''Atama'' başlığını taşıyan 5. maddesinde; ''Cumhurbaşkanı, Yükseköğretim Kurulu tarafından sunulan devlet üniversitesi ve yüksek teknoloji enstitüsü rektör adayları arasından birini, vakıf üniversitelerinde mütevelli heyetinin teklif ettiği rektör adayını veya adaylarından birini rektör olarak atar veya başvuru sürecinin yenilenmesini ister.'' kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mevzuat hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13. maddesinin (a) bendi uyarınca, vakıf üniversitelerine rektör atama yetkisinin, vakıf üniversitesi mütevelli heyetinin teklifi üzerine Cumhurbaşkanı'nda olduğu; rektör olabilmek için kural olarak 67 yaş haddinin arandığı, istisnai olarak rektör olarak atanmış olmak kaydıyla görev süresi bitinceye kadar yaş haddi aranmadığı anlaşılmıştır. 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ekli (I) sayılı cetvelde yer alan rektörlerin, Kararname'nin 2. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla atanacağı düzenlenmiş olup; aynı Kararname'nin 3. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen atama şartlarını taşımaları ve aynı maddenin 5. fıkrası gereği, profesörlük yapanlar arasından atanmaları gerekmektedir. Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4. maddesinde, vakıf üniversitesi rektör adaylarının, adaylık şartlarını taşıdıklarını gösterir belge ve özgeçmişlerini ekledikleri bir dilekçe ile mütevelli heyetine başvuracakları; mütevelli heyetinin, teklif ettiği rektör adayını/adaylarını gösterir bilgi ve belgeleri Cumhurbaşkanlığına sunmak üzere Yükseköğretim Kuruluna göndereceği; devam eden süreçte Yükseköğretim Kurulunca, rektör aday ya da adayları hakkında bir raporlama yapılarak Cumhurbaşkanlığına sunulacağı öngörülmüştür. Nitekim; anılan Usul ve Esasların 5. maddesi gereği, Cumhurbaşkanı'nın vakıf üniversiteleri bakımından, mütevelli heyetinin teklif ettiği rektör adayını rektör olarak atamasının mümkün olduğu gibi başvuru sürecinin yenilenmesini istemesi de mümkündür.
Kanun koyucu tarafından 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesinde rektör olabilmek için kural olarak 67 yaş haddinin arandığı, istisnai olarak rektör olarak atanmış olmak kaydıyla görev süresi bitinceye kadar yaş haddi aranmadığı öngörülmüştür. Bu bakımdan; yaş haddinin istisnai olarak aranmaması, görevi devam eden rektörün yaş haddinin dolacak olması nedeniyle yeniden atanmasının mümkün kılınmasına yönelik olmayıp, atandıktan sonra yaş haddinin dolmuş olması durumunda görev süresi bitinceye kadar görevine devam etmesinin sağlanmasına yöneliktir.
Davacı tarafından, …'ın rektör olarak atama teklifinin, ilk atama teklifi olmadığı, yeniden atama teklifi olduğu, atamasının yapılmamasını gerektiren bir sebebin bulunmadığı; idarenin süresinde cevap vermemesi nedeniyle …’ın 67 yaşını doldurduğu, hak kaybına sebebiyet verildiği öne sürülmüşse de, Üniversite Mütevelli Heyetinin … tarih ve …. sayılı kararı üzerine, …'ın yeniden rektör atanması teklifi konusunda, Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde sürecin işletilmeye başlandığı, Yükseköğretim Kurulu tarafından teklifin bir raporlama yapılarak, Cumhurbaşkanlığı'na arzedildiği ancak …'ın, 07.07.2019 tarihinde 67 yaşını doldurduğu ve 2547 sayılı Kanun'un 13. maddesinde öngörülen yaş şartını kaybettiği anlaşıldığından, bu iddia yerinde görülmemiştir. Nitekim; Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesi gereği rektörlük görev süresi dolmadan en geç 30 gün önce rektörlük başvuru sürecinin başlatılması gerektiği dikkate alındığında, …'ın görev süresi 09.09.2019 tarihinde dolmadan en geç 30 gün önce başlatılması gereken rektörlük başvuru sürecinin başlatıldığı konusunda da tereddüt bulunmadığı açıktır.
Bu bağlamda; Üsküdar Üniversitesi Rektörü olan ...'ın 09.09.2019 tarihinde görev süresi sona erdiğinden bahisle 67 olan yaş haddini 07.07.2019 tarihinde doldurmadan, yeniden rektör atanması hususunun, Üniversite Mütevelli Heyetinin … tarih ve … sayılı toplantısında görüşülerek, yeniden atanması teklifi, Üniversite Mütevelli Heyet Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına iletilmişse de, Yükseköğretim Kurulunca, Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslarda rektör ataması için öngörülen sürecin yürütülerek, Cumhurbaşkanlığı Makamına arzedildiği ancak …'ın 07.07.2019 tarihinde 67 yaşını doldurması üzerine rektör ataması için kanun koyucu tarafından zorunlu olarak öngörülen yaş şartını kaybetmesi nedeniyle atama işleminin tekemmül etmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Prof. Dr. …'ın rektör olarak yeniden atanması istemli … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine işlemin iptali istemiyle açılan DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda dökümü yapılan … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
3. Harçtan muaf olan davacı vakıf üniversitesi tarafından yatırılan … TL harcın ve posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 26/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.