T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9605
Karar No : 2023/1899
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Birliği Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Birliklerinde çalıştığı tespit edilen kişiye ait işe giriş bildirgesinin, 2014/1 ila 2016/3 aylarına ait ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin ve işten ayrılış bildirgesinin yasal süresi içerisinde Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca, 102.188,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin ve iş yerine ait defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz kullanılmış olduğundan ve ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunun, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendine uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle 65.151,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile inceleme raporunun birlikte değerlendirilmesinden; H.Ö. isimli personelin sulama birliği ile yaptığı iş sözleşmesiyle işe başladığı, bir süre sonra bildirimlerinin taşeron firmalar nezdinde yapıldığı, ancak personelin bu durumdan habersiz olarak Birlik yönetiminin emir ve talimatları altında ücret mukabilinde çalışmaya devam ettiği, ayrıca istihdam edilen kişi ile Birlik arasındaki iş ilişkisinin 6172 sayılı Kanun ile Birlik Ana Statüsü hükümlerine aykırı olarak İş-Kur aracılığı ile kurulmamış olmasının iş sözleşmesinin geçerliliğini etkilemeyeceği ve H.Ö. isimli personelin işe giriş, aylık prim ve hizmet belgesi ile işten ayrılış bildirgelerinin istihdam eden sıfatına sahip davacı Sulama Birliği tarafından verilmesi gerektiği anlaşıldığından bu yükümlülüğün yerine getirilmediği; öte yandan, Sulama Birliğinin 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu'nda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabi olduğunun kural altına alındığı, ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre Birliğin yevmiye defteri tutmakla yükümlü olduğu, Kanunda ve Birlik Ana Statüsünde defter tasdikine ilişkin hüküm bulunmadığı, ancak yukarıda yer verilen özel hukuk kurallarına yapılan atıf ve yönetmelikte tutulacak defterler arasında yevmiye defterinin yer alması ve bu defterin de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda tasdike tabi defterler arasında sayıldığı dikkate alındığında davacı Sulama Birliğinin yevmiye defterinin de tasdike tabi defterlerden olduğu ve bu tasdikin de yaptırılmadığı, ayrıca ücret bordrolarının usulüne uygun düzenlenmediği, bazı aylarda bildirimi yapılan işler için ücret bordrosu hazırlanmadığı anlaşıldığından davacının dava konusu idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; söz konusu kişinin ilgili dönemde yüklenici firmalardan Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı yoluyla istihdam edildiği,
şahsın da bu konu hakkında bilgi sahibi olduğu ve bu durumu kabul ettiği, taşeron firmalar tarafından primlerin düzenlenip ödenmesi nedeniyle herhangi bir Kurum zararının oluşmadığı, 6172 sayılı Kanun ve Birlik Ana Statüsünde üye kayıt defterinin haricinde defter tasdikine ilişkin bir hükmün olmadığı, Vergi Usul Kanununda tasdike tabi defterlerin ve bu defterlerin hangi kurumlarca düzenlendiğinin yer aldığı, ancak Birliklerinin bunlar arasında sayılmadığı, idari para cezalarının hukuka aykırı olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Mahkeme kararının ücret tediye bordroları ile ilgili olarak 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin 5 numaralı alt bendindeki yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden bozulması diğer kısımlar yönünden ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı Birlikte yapılan fiili denetim ve Kurum kayıtlarında yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor dikkate alınarak giriş bildirgesinin, ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin ve işten ayrılış bildirgesinin yasal süresi içerisinde davalı Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 102.188,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlem ile iş yerine ait defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz kullanılmış olduğundan ve ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunun, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendine uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle 65.151,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin 5 numaralı alt bendinde, işverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında, idari para cezası uygulanır. İbraz süresi geçirildikten sonra incelemeye sunulan ve tümünün veya bir bölümünün geçersiz olduğu tespit edilen defter ve belgeler yönünden, ayrıca geçersizlik fiilleri için idari para cezası uygulanmaz, sadece tutulan defter türü dikkate alınarak bu bendin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine göre idari para cezası uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının, işe giriş bildirgesi ile işten ayrılış bildirgesinin ve 2014/01-2016/03 dönemi ek aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlem ile … tarih ve E… sayılı işlemin iş yerine ait defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz kullanılmış olduğundan bahisle idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmına davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının … tarih ve E… sayılı işlemin, ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunun, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendindeki yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmına davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin dayanağı araştırma ve inceleme raporunda, ibraz edilen bazı bordrolarda iş yeri sicil numarası ile sigortalıların ücret gün sayısının bulunmadığı ve davacı Sulama Birliği adına tescil edilmiş … sicil numaralı iş yeri dosyasından bildirimi bulunan sigortalılar için ayrıca ücret bordrosu düzenlenmemesi, inceleme konusu işyeri dosyasından bildirimi bulunan sigortalılar ile aynı ücret bordrosuna kaydedilmesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin 5 numaralı alt bendine istinaden idari para cezası uygulanması gerektiğinin belirtildiği, Aydın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Yedieylül Sosyal Güvenlik Merkezi'nin … tarih ve E… sayılı işlemiyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin 5 numaralı alt bendi uyarınca idari para cezası uygulandığı, bu cezaya yapılan itirazın ise … tarih ve … sayılı İtiraz Komisyonu kararı ile reddedildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket aleyhine, 2014/1 ila 2016/3 aylarına ait ek aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca idari para cezası uygulandığı, aynı sebepten kaynaklanan ve aynı dönemi ilişkin ücret ödeme bordrolarının usulüne uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasının mükerrer ceza olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu … tarih ve E… sayılı işlemin ibraz edilen ücret tediye bordrosunun 5510 sayılı Kanun'a uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmının yukarıda aktarılan gerekçe ile iptali gerekirken, bu kısım yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının; … tarih ve E… sayılı işlemin, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendindeki yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahisle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA, dava konusu … tarih ve E… sayılı işlem ile … tarih ve E… sayılı işlemin iş yerine ait defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz kullanılmış olmasından bahisle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/04/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.