T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9647
Karar No : 2022/4363
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; 8 sigortalının işe giriş bildirgelerinin, 6 sigortalının işten ayrılış bildirgelerinin, 2011/03-2014/07 dönemine ait ek aylık prim ve hizmet belgelerinin, yine aynı döneme ait sosyal güvenlik destek primi belgelerinin ve 2012/4-2014/07 dönemine ait fiili hizmet süresine tabi aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde Kuruma verilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi uyarınca toplam 227.939,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü … Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Müfettişi tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İnceleme Raporu'nun ilgili kısmının ve bu inceleme raporunun onayına ilişkin … tarih ve … sayılı Başkanlık Makamı Olur'unun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması yolundaki kararına uyulmak suretiyle verilen … tarih ve E:…., K:… sayılı kararla; davacı şirkete 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca toplam 227.939,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … Sosyal Güvenlik Müdürlüğü … Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı işleminin iptaline, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Müfettişi tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İnceleme Raporu'nun ilgili kısmı ve bu inceleme raporunun onayına ilişkin … tarih ve … sayılı Başkanlık Makamı Olur'u yönünden 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait … Hastanesinde yapılan denetim neticesinde düzenlenen … tarih ve … sayılı İnceleme Raporunda; Özel Fatih Hastanesinde istihdam edilen şirket ortağı veya muayenehane sahibi hekimlerin 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmaları gerektiğinin ve istihdam edilen doktorlara yapılan ödemelerle, İstanbul ilinde, A sınıfı statüsünde faaliyet gösteren bir özel hastanede, farklı unvanlarda istihdam edilen doktorların, yıllar itibari ile alabileceği "net asgari ücret"lerle ilgili İstanbul Tabip Odası tarafından gönderilen yazıdaki tutarların karşılaştırılması suretiyle davacı şirketin Özel Fatih Hastanesinde çalışan doktorların prime esas kazançlarını kuruma eksik bildirdiğinin tespit edildiğinden bahisle raporda tespit edilen sigortalılar için 01/03/2011-31/07/2014 tarihleri arasındaki ayları kapsayan ek aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediğinden bahisle 78.135,00 TL, yine aynı dönem için sosyal güvenlik destek primi belgesinin verilmediğinden bahisle 78.135,00 TL, 2012/04-2014/07 dönemine ait fiili hizmet süresine tabi aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmediğinden bahisle 56.220,00 TL, 8 sigortalı için işe giriş bildirgesinin verilmediğinden bahisle 14.769,00 TL, 6 sigortalı için işten ayrılış bildirgesinin verilmediğinden bahisle 680,00 TL olmak üzere 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca toplam 227.939,00 TL idari para cezası uygulandığı, davacının itirazının da … tarih ve … sayılı kararla reddi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceği; 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde, idari yargı yerince dava dilekçelerinin "idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olup olmadığı" yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmaması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın 227.939,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin iptali yönünden incelenmesi:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın İdare Mahkemesi kararının dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Müfettişi tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İnceleme Raporu'nun ilgili kısmının ve bu inceleme raporunun onayına ilişkin … tarih ve … sayılı Başkanlık Makamı Olur'unun iptali istemi yönünden incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yukarıda anılan maddelerinde, dava dilekçelerinde iptali istenen işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığının inceleneceği, bu koşulu taşımayan davanın reddedileceği kuralları yer almaktadır.
İdare Mahkemelerinde dava açılabilmesi, ancak idarenin yürütülmesi zorunlu idari işlemlerinin mevcudiyeti halinde mümkündür. İşlemin kesin ve yürütülebilir olması ise; idari işlemin gerekli tüm idari prosedürünün tamamlanmış olması ve başkaca bir idari makamın onay ve iznine tabi olmaksızın hukuk düzeninde değişiklik yapabilmesi, yani idare edilenlerin hukukunu etkileyebilmesi anlamına gelir. Bu çerçevede; “kesin” ve “yürütülebilirlik” kavramlarının “özdeş” olmadıkları, “kesinlik” kavramı bir yönetsel işlemin uygulamaya hazır ve tamam bir işlem olduğunu gösterirken “yürütülebilirlik” kavramının ise yönetsel işlemlerin ayırıcı özelliği olan kamusal gücün, üçüncü kişiler üzerinde ayrıca bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuksal sonuçlar doğurması etkisini göstermesini ifade ettiği açıktır. Bu doğrultuda idarenin bazı iç yazışmaları, hazırlık işlemleri ve tekemmül etmemiş işlemleri idari davaya konu edilememektedir.
Bu durumda; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Müfettişi tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İnceleme Raporu'nun ilgili kısmı ve bu inceleme raporunun onayına ilişkin … tarih ve … sayılı Başkanlık Makamı Olur'u birer hazırlık işlemi niteliğinde olduğundan anılan işlemlerin idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlemler olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, anılan işlemler yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmekte iken ... İdare Mahkemesince davanın söz konusu işlemlere ilişkin kısmının görev yönünden reddi yolunda verilen karara yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin iptaline, … tarih ve … sayılı inceleme raporu ile … tarih ve … sayılı olurun iptali istemi bakımından davanın görev yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının, İdare Mahkemesi kararının davanın görev yönünden reddi yolundaki kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yönünden BOZULMASINA, iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yönünden ONANMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/10/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.