Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/9883 E. , 2021/1702 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/9883
Karar No : 2021/1702
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacılar) : 1- … Sağlıklı Yaşam Hizmetleri Ltd. Şti
2- …
Vekilleri : Av. …
Karşı Taraf (Davalı) : … Valiliği
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : 08/06/2011 tarih ve 27958 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik Ve Spor Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Görevler" başlıklı 2. maddesinin (d) bendinde; spor faaliyetlerinin plan ve program dâhilinde ve mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesini gözetmek, gelişmesini ve yaygınlaşmasını teşvik edici tedbirler almak Bakanlığın görevleri ararsında sayılmıştır.
28/05/1986 tarih ve 19120 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun "Bağımsız spor federasyonları" başlıklı Ek 9. maddesinde; "Spor dalı ile ilgili faaliyetleri ulusal ve uluslararası kurallara göre yürütmek, gelişmesini sağlamak, sporcu sağlığı ile ilgili konularda gerekli önlemleri almak, teşkilatlandırmak, federasyonu uluslararası faaliyetlerde temsil etmek ve Tahkim Kurulu kararlarını uygulamakla görevli ve yetkili, özel hukuk hükümlerine tabi bağımsız spor federasyonları kurulur. Federasyonlar, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve kararın Resmi Gazetede yayımlanması ile tüzel kişilik kazanır..." hükmü yer almaktadır.
19/07/2012 tarih ve 28358 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, bağımsız spor federasyonlarının teşkilatı, görev ve yetkileri, genel kurullarının toplanmasına ilişkin usul ve esaslarla, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğü ve Tahkim Kuruluyla olan ilişkilerini düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. Maddesinde; "Bu Yönetmelik; bağımsız spor federasyonlarının görev ve yetkilerini, kurullarını, başkan adaylarında aranacak şartları, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğü ve Tahkim Kuruluyla olan ilişkilerini kapsar." düzenlemeleri yer almaktadır.
Adı geçen Yönetmeliğin, "Federasyonun görev ve yetkileri" başlıklı 6. maddesi uyarınca spor kulüplerinin ilgili spor dalına katılım işlemlerini, sporcu, antrenör ve hakemlerin tescil veya vize işlemlerini yapmak, spor dalının altyapısı ve eğitimine ilişkin projeler hazırlamak ve uygulamak, Genel Müdürlük ile uluslararası federasyonların belirlediği eğitim kriterlerine uygun olarak işbirliği içerisinde antrenör, hakem ve benzeri diğer spor elemanlarını yetiştirmek, spor dalı ile ilgili faaliyetlerin düzenlenmesi için talimatlar hazırlamak ve uygulamak Federasyonun görev ve yetkileri arasındadır.
01/10/2014 tarih ve 29136 sayılı Resmî Gazete'de (Mükerrer) yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu Ana Statüsü'nün "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; bu Ana Statü'nün amacının, Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonunun teşkilatı, genel kurul ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarının oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemek olduğu; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde ise; bu Ana Statü'nün, Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu'nun genel kurulu ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarını, bu spor dallarında faaliyet gösteren spor kulüplerini, ilgili diğer kuruluşları, sporcu, antrenör, teknik direktör, hakem, menajer, gözlemci, yönetici, temsilci ve benzeri spor elemanları ile bunların katıldığı yurt içi ve yurt dışı tüm faaliyetlerini kapsadığı belirtilmiştir.
Yine aynı Ana Statü'nün, "Federasyonun görevleri" başlıklı 6. maddesi uyarınca; spor, sağlık, halkı bilinçlendirme ve hobi amaçlı herkes için spor animatörü, herkes için spor lideri, wellness, yoga ve rekreatif ve spor sağlık amacı güden branşlarda antrenörler yetiştirmek için eğitim programları düzenlemek ve spor, sağlık ve hobi amaçlı herkes için spor, sağlık için egzersiz, wellness, yoga eğitimi veren özel kurs ve eğitim programlarının standartlarını belirlemek, onaylamak ve izin vermek Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu'nun görevleri arasındadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket hakkında düzenlenen 25/11/2013 tarih ve 527 sayılı inceleme ve soruşturma raporu ile 5580 sayılı Kanun kapsamında yetkili makamlardan kurum açma ve öğretime başlama izni alınmaksızın eğitim faaliyeti yürüttüğünün tespiti üzerine kurumun faaliyetlerinin sonlandırılması ve kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Burada, uyuşmazlığın çözümü için; ruh, beden, zihin sağlığı, kişisel gelişim ile ilgili bilgi alış verişinde bulunmak, konferans ve gezi düzenlemek, grup çalışması yapmak, ruh-beden ve zihin terapileri ile ilgili danışmanlık hizmeti sunmak amacıyla hizmet veren yoga kurslarının, 5580 sayılı Kanun'a tabii olup olmadığının tespiti gerekmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; spor, sağlık, halkı bilinçlendirme ve hobi amaçlı herkes için spor animatörü, herkes için spor lideri, wellness, yoga ve rekreatif ve spor sağlık amacı güden branşlarda antrenörler yetiştirmek için eğitim programları düzenlemek ve spor, sağlık ve hobi amaçlı herkes için spor, sağlık için egzersiz, wellness, yoga eğitimi veren özel kurs ve eğitim programlarının standartlarını belirlemek, onaylamak ve izin vermek Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu'nun görevleri arasında yer almakta olup; yoga eğitimi verilen kurum/kuruluş ve kursların denetim ve gözetiminin Milli Eğitim Bakanlığı'nın yetkisinde olmadığı görülmektedir.
Nitekim, Şişli Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü İzleme ve Denetleme Kurulu'nun 26/12/2016 tarihli Tespit Tutanağında; İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Caddesi, … Apartmanı, No:… adresinde bulunan … isimli işletmeye gidildiği, yapılan tetkik sonucu söz konusu adreste yoga faaliyeti yapıldığı, yapılan bu faaliyetin eğitim içerikli olmadığı belirtilmiş olup; Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminde de; adı geçen işletme ile ilgili İl Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü Yeterlilik Belgesinin olduğu ve işletmenin Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kurumlar kapsamında olmadığı ifade edilmiştir.
Bu durumda, yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; davacı şirketin işlettiği yoga kursunun, 5580 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Kanunu ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında faaliyet ruhsatı alması gerekli kurumlar arasında bulunmadığı görüldüğünden, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/03/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY (X) :
(X) Dava, İstanbul, Şişli İlçesi, … Caddesi, … Apartmanı, No:… adresinde bulunan … isimli kurumun, yetkili makamlardan kurum açma ve öğretime başlama izni alınmaksızın eğitim faaliyeti yürüttüğü gerekçesiyle kapatılmasına yönelik … tarih ve … sayılı idari işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacı şirketin işlettiği yoga kursunun, 5580 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Kanunu ve Yönetmeliği kapsamında faaliyet ruhsatı alması gerekli yerler arasında bulunmadığı, dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığı'ndan faaliyet ruhsatı alınmadığı gerekçesiyle tesis edilen işyeri kapatma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Mahkeme kararının hukuki denetimine yönelik yapılan temyiz incelemesinde, Dairemizin 10/02/2016 tarih ve E:2015/5074, K:2016/885 sayılı kararıyla; şirketin kuruluş amacının ruh, beden, zihin sağlığı, kişisel gelişim ile ilgili bilgi alış verişinde bulunmak, konferans ve gezi düzenlemek, grup çalışması yapmak, ruh-beden ve zihin terapileri ile ilgili danışmanlık hizmeti sunmak olduğu dikkate alındığında; bahsi geçen faaliyetlerin 5580 sayılı Kanun'da belirtilen "kişilerin serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla yapılan sosyal faaliyetler " kapsamında olduğu, dolayısıyla davacı şirkete ait kurumun faaliyetlerinin de, 5580 sayılı Kanun kapsamında olduğu, yetkili makamlardan kurum açma ve öğretime başlama izni almaksızın eğitim faaliyeti yürüttüğü gerekçesiyle kurumun kapatılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek söz konusu Mahkeme kararı bozulmuş olup; Dairemizin 30/01/2019 tarih ve E:2017/1923, K:2019/588 sayılı kararıyla davacının karar düzeltme talebi reddedilerek karar kesinleşmiştir.
Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Dairemizin 10/02/2016 tarih ve E:2015/5074, K:2016/885 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.
5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinin (g) bendinde, çeşitli kursların, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını ifade ettiği, aynı Kanun'un ''Kurum açma izni'' başlıklı 3. maddesinde ise; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verileceği, Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderileceği, kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabileceği, itirazın, Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanacağı, kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (s) bendinde; kişisel gelişim kursları; kişilerin, sosyal ve kültürel alanlarda Bakanlıkça belirlenmiş uygun eğitim ortamlarında, öğrenim seviyelerine, ilgi ve isteklerine uygun öğretim programları doğrultusunda, bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirdiği, serbest zamanlarını değerlendirdiği ve benzeri eğitimlerin verildiği çeşitli kurs kapsamındaki özel öğretim kurumları olarak tanımlanmıştır.
08/06/2011 tarih ve 27958 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanark yürürlüğe giren Gençlik Ve Spor Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Görevler" başlıklı 2. maddesinin (d) bendinde; spor faaliyetlerinin plan ve program dâhilinde ve mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesini gözetmek, gelişmesini ve yaygınlaşmasını teşvik edici tedbirler almak Bakanlığın görevleri arasında sayılmıştır.
28/05/1986 tarih ve 19120 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun "Bağımsız spor federasyonları" başlıklı Ek 9. maddesinde; "Spor dalı ile ilgili faaliyetleri ulusal ve uluslararası kurallara göre yürütmek, gelişmesini sağlamak, sporcu sağlığı ile ilgili konularda gerekli önlemleri almak, teşkilatlandırmak, federasyonu uluslararası faaliyetlerde temsil etmek ve Tahkim Kurulu kararlarını uygulamakla görevli ve yetkili, özel hukuk hükümlerine tabi bağımsız spor federasyonları kurulur. Federasyonlar, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve kararın Resmi Gazetede yayımlanması ile tüzel kişilik kazanır..." hükmü yer almaktadır.
19/07/2012 tarih ve 28358 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, bağımsız spor federasyonlarının teşkilatı, görev ve yetkileri, genel kurullarının toplanmasına ilişkin usul ve esaslarla, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğü ve Tahkim Kuruluyla olan ilişkilerini düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. Maddesinde; "Bu Yönetmelik; bağımsız spor federasyonlarının görev ve yetkilerini, kurullarını, başkan adaylarında aranacak şartları, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğü ve Tahkim Kuruluyla olan ilişkilerini kapsar." düzenlemeleri yer almaktadır.
Adı geçen Yönetmeliğin "Federasyonun görev ve yetkileri" başlıklı 6. maddesi uyarınca spor kulüplerinin ilgili spor dalına katılım işlemlerini, sporcu, antrenör ve hakemlerin tescil veya vize işlemlerini yapmak, spor dalının altyapısı ve eğitimine ilişkin projeler hazırlamak ve uygulamak, Genel Müdürlük ile uluslararası federasyonların belirlediği eğitim kriterlerine uygun olarak işbirliği içerisinde antrenör, hakem ve benzeri diğer spor elemanlarını yetiştirmek, spor dalı ile ilgili faaliyetlerin düzenlenmesi için talimatlar hazırlamak ve uygulamak Federasyonun görev ve yetkileri arasındadır.
01/10/2014 tarih ve 29136 sayılı Resmî Gazete'de (Mükerrer) yayımlanark yürürlüğe giren Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu Ana Statüsü'nün "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; bu Ana Statü'nün amacının, Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonunun teşkilatı, genel kurul ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarının oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemek olduğu; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde ise; bu Ana Statü'nün, Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu'nun genel kurulu ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarını, bu spor dallarında faaliyet gösteren spor kulüplerini, ilgili diğer kuruluşları, sporcu, antrenör, teknik direktör, hakem, menajer, gözlemci, yönetici, temsilci ve benzeri spor elemanları ile bunların katıldığı yurt içi ve yurt dışı tüm faaliyetlerini kapsadığı belirtilmiştir.
Yine aynı Ana Statü'nün, "Federasyonun görevleri" başlıklı 6. maddesi uyarınca; spor, sağlık, halkı bilinçlendirme ve hobi amaçlı herkes için spor animatörü, herkes için spor lideri, wellness, yoga ve rekreatif ve spor sağlık amacı güden branşlarda antrenörler yetiştirmek için eğitim programları düzenlemek ve spor, sağlık ve hobi amaçlı herkes için spor, sağlık için egzersiz, wellness, yoga eğitimi veren özel kurs ve eğitim programlarının standartlarını belirlemek, onaylamak ve izin vermek Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu'nun görevleri arasındadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket hakkında düzenlenen 25/11/2013 tarih ve 527 sayılı inceleme ve soruşturma raporu ile 5580 sayılı Kanun kapsamında yetkili makamlardan kurum açma ve öğretime başlama izni alınmaksızın eğitim faaliyeti yürüttüğünün tespiti üzerine kurumun faaliyetlerinin sonlandırılması ve kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Burada, uyuşmazlığın çözümü için; ruh, beden, zihin sağlığı, kişisel gelişim ile ilgili bilgi alış verişinde bulunmak, konferans ve gezi düzenlemek, grup çalışması yapmak, ruh-beden ve zihin terapileri ile ilgili danışmanlık hizmeti sunmak amacıyla hizmet veren yoga kurslarının, 5580 sayılı Kanun'a tabii olup olmadığının tespiti gerekmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; spor, sağlık, halkı bilinçlendirme ve hobi amaçlı herkes için spor animatörü, herkes için spor lideri, wellness, yoga ve rekreatif ve spor sağlık amacı güden branşlarda antrenörler yetiştirmek için eğitim programları düzenlemek ve spor, sağlık ve hobi amaçlı herkes için spor, sağlık için egzersiz, wellness, yoga eğitimi veren özel kurs ve eğitim programlarının standartlarını belirlemek, onaylamak ve izin vermek Türkiye Herkes İçin Spor Federasyonu'nun görevleri arasında yer almakta olup; yoga eğitimi verilen kurum/kuruluş ve kursların denetim ve gözetimi Milli Eğitim Bakanlığı'nın yetkisinde değildir.
Nitekim, Şişli Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü İzleme ve Denetleme Kurulu'nun 26/12/2016 tarihli Tespit Tutanağında; İstanbul, Şişli İlçesi, … Caddesi, … Apartmanı, No:… adresinde bulunan … isimli işletmeye gidildiği, yapılan tetkik sonucu söz konusu adreste yoga faaliyeti yapıldığı, yapılan bu faaliyetin eğitim içerikli olmadığı belirtilmiş olup; Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 04/07/2017 tarih ve 10252037 sayılı işleminde; adı geçen işletme ile ilgili İl Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü Yeterlilik Belgesinin olduğu ve işletmenin Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kurumlar kapsamında olmadığı ifade edilmiştir.
Bu durumda, yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; davacı şirketin işlettiği yoga kursunun, 5580 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Kanunu ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında faaliyet ruhsatı alması gerekli kurumlar arasında bulunmadığı görüldüğünden, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.
GEREKÇEDE KARŞI OY (XX):
(XX)- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı belirtilmiştir.
İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrası uyarınca onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.