T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/9997
Karar No : 2023/4125
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ... adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı tutanak ile 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı adına düzenlenen aynı tarihli, ... sayılı ve 5.010,00-TL tutarlı trafik idari para cezası işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; aracı durdurarak denetim yapan dört trafik polis memuru tarafından "aracın sürücüsünün" beyanlarını esas aldıkları iddiasıyla düzenlendikleri 29/01/2019 tarihli tutanak incelendiğinde, araç sürücüsünün beyanlarını içeren tespit tutanağının yolcu ve/veya aracın sürücüsü tarafından imzalanmadığı, imzadan imtina edilmiş ise buna ilişkin herhangi bir kaydın da olmadığının görüldüğü, beyana dayalı kural ihlali tespiti ve idari yaptırım uygulanabilmesi için beyanı verenlerin onayının gerektiği, onayın da kişilerin imzaları ile olacağı, birisinin beyanını tutanağa aktardığını söyleyen kamu görevlilerinin tutanağı imzalamalarının, sadece iddialarının yazıya dökülmesinden ibaret olup ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla tek başına objektif değerlendirme ve adil bir sonuca ulaşmaya olanak tanımayacağı, bu nedenle, iddiayı içeren, ancak; ispatı için beyanı verenlerin onaylarını gösteren imzalarının bulunmadığı tutanaktan hareketle tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispatlanana kadar geçerli olduğu, davacılar tarafından aksini ispat edecek mahiyette delil sunulmadığından tutanağın geçerli kabul edilmesi gerektiği, davacının UBER sistemi üzerinden korsan taksicilik faaliyeti yürüttüğü, D2 belgesinin olmasının taksicilik faaliyeti yapmasına izin vermediği, belirtilen nedenlerle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
29.01.2019 tarihinde polis ekiplerince yapılan denetimde; ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile tarife ücret karşılığında Küçükçekmece-Atatürk Havalimanı arası yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, araç sürücüsünün UBER sistemine bağlı çalıştığı, ücretin sistem üzerinden alınacağının araç sürücüsünün sözlü beyanlarından anlaşıldığı, bu beyanın yazılı olarak verilmesi istenildiğinde ise yazılı beyan vermeyeceğini verse bile Mahkemece iptal edileceğinin beyan edilmesi üzerine aynı gün tutulan tutanağa istinaden Ek 2/3-a bendi uyarınca araç 60 gün süre ile trafikten men edilerek araç sürücüsü ... hakkında trafik idari para cezası tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince, beyanları tutanağa geçirildiği iddia edilen sürücünün imzasının alınmadığı gibi imzadan imtina edildiğine dair herhangi bir şerhin de düşülmediği belirtilerek tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmekte ise de; dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde yasaklanan söz konusu taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleştirildiğinin anlaşılması halinde araç yakalama tutanağındaki söz konusu eksikliğin her zaman için tek başına dava konusu işleme esas tutanağı kusurlandırıcı mahiyette görülemeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Olayda; araç yakalama tutanağı ile aynı gün düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağında, araç sürücüsünün imzadan imtina durumuna ilişkin şerhin görevli polis memurlarınca düşüldüğü görülmektedir. Öte yandan davacı da dava dilekçesinde davaya konu taşımacılık fiilini inkar etmemekte polis memurlarınca yapılan denetimde araç için düzenlenen belgelerin görevli memurlara ibraz edildiğini, D2 yetki belgesi ve güzergah kullanım izin belgesinin söz konusu taşımacılık için yeterli olduğunu belirtmektedir.
Buna göre; dava konusu aracın Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin 22.12.2018 tarihine kadar geçerli olduğu, dolayısıyla denetim tarihi itibarıyla geçerliliğinin bulunmadığı anlaşılmakta olup D2 yetki belgesinin de tek başına belediye sınırları dahilinde ticari yolcu taşımacılığı yapmaya imkan vermeyeceği, zira 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesinde belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için çalışma izninin/ruhsatının ilgili belediye tarafından verileceği açıktır.
Bu durumda, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan gerçekleştirilen söz konusu taşımacılık nedeniyle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen 60 gün trafikten men işlemi ile sürücü hakkında uygulanan trafik idari para cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.