Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/10065 E. , 2022/4344 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/10065
Karar No : 2022/4344
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Petrol Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
2- ...
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denizli ili, Pamukkale ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel (eski ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazı kapsayan alanda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin, Denizli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan,... tarih ve ... sayılı Pamukkale Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor lie dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli planlarla uyumlu olduğu, plan bütünlüğü, planlama esasları ile şehircilik ilkeleri açısından davaya konu plan değişikliğini zorunlu kılan nedenlerin bulunduğu, plan ve alan kullanım kararları itibariyle davaya konu imar planı değişikliğinin bölgede nüfus yoğunluğuna, ulaşım akslarına ve ticari potansiyele olumsuz bir etkisinin olmayacağı, ancak dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde dava konusu parselin doğusunda düzenlenen 7 metrelik yaya yolunun güzergahının davacı parseline doğru kaydırılmasını zorunlu kılacak nesnel ve teknik bir gerekçenin bulunmadığı, sadece orman sınırı dikkate alınarak yolun kaydırılmasının uygun bir planlama gerekçesi olamayacağı, yaya yolunun önceki plandaki konumunun daha uygun olduğu, dava konusu parselin doğusundaki 7 metrelik yaya yolunun yeniden düzenlenmesi bağlamında yapılan davaya konu plan değişikliğinde kişisel yarar ile kamu yararı arasındaki dengenin sağlanamadığı anlaşıldığından, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu parselin doğusunda yer alan 7 metrelik yaya yolunun kuzeydeki 7 metrelik yaya yolunun devamı niteliğinde olduğu, kapatılması halinde kuzeydeki yaya yolunun çıkmaz sokak haline geleceği, anılan yolun 4 metreye düşürülmesi halinde ise devamlılığı olan bir yolun daraltılmış olacağı ve yangın söndürme araçlarının büyüklüğü düşünüldüğünde 4 metrelik yolun yetmeyeceği, orman alanının yol yapılmasının yasal açıdan mümkün olmadığı, orman alanındaki bir yangına ana yoldan müdahalenin sınırlı olacağı, bilirkişi raporunda yer alan akaryakıt istasyonunda çıkacak yangına çekme mesafeleri alanında müdahale edilebileceği tespitinin istasyondaki akaryakıt deposu, patlayıcı ve yanıcı maddeler düşünüldüğünde bilimsellikten uzak olduğu, kuzeydeki 7 metrelik yolun kapatılarak istasyonun karayolundan direkt cephe alması halinde trafik kazalarının artacağı , dava konusu planlamanın hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Pamukkale Belediye Başkanlığı tarafından, Orman alanın güvenliği için parselin doğusunda 7 metrelik yol oluşturulduğu, kuzeyindeki yolun ise kavşak alanına girişte yer alan taşınmazın trafik güvenliğini tehtid etmemesi için getirildiği, doğudaki yaya yolunun kuzeydeki yaya yolunun devamı niteliğinde olduğu, doğudaki yaya yolunun kapatılması halinde kuzeydeki yaya yolunun çıkmaz sokak haline geleceği, orman alanının yol yapılmasının yasal açıdan mümkün olmadığı, yangın söndürme araçlarının büyüklüğü düşünüldüğünde 4 metrelik yolun yetmeyeceği, dava konusu planlamanın hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacıların maliki olduğu Denizli İli, Pamukkale İlçesi, ... Köyü, ... ada, ... parseli(geldisi ... ada ... parsel) kapsayan alanda Pamukkale Belediye Meclisi'nin ... tarih, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu Denizli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı kararı ile onanarak 04/04/2017-03/05/2017 tarihleri arasında askıya çıkarılmış ve 28/04/2017 tarihli dilekçe ile davacılar tarafından uygulama imar planı revizyonuna yapılan itirazın Pamukkale Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine işbu dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde “ Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.” şeklinde tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dilekçesi incelendiğinde, davacı tarafından, dava konusu parselin kuzeyinde ve doğusunda bulunan 7 metrelik yollara yönelik itirazlarda bulunmasına karşılık , temyize konu mahkeme kararında sadece parselin doğusunda yer alan 7 metrelik yol yönünden değerlendirme yapılarak karar verildiği, bu haliyle dava konusu parselin kuzeyinde yer alan 7 metrelik yol yönünden eksik hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu parselin doğusunda yer alan 7 metrelik yol yönünden ise hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmazın doğusunda düzenlenen 7 metrelik yaya yoluna ihtiyaç olmadığı, olası bir orman yangınına müdahale edilebilmesi açısından orman güvenliği için 7 metrelik yaya yolunun açılması gerektiğine dair davalı idarelerin gerekçesinin yerinde olmadığı, ormandaki olası bir yangın durumunda yangını söndürme amaçlı orman alanı etrafındaki diğer yolların ve davacının taşınmazındaki akaryakıt istasyonunun orman alanına komşu cephesindeki yapı yaklaşma mesafesi dahilindeki alanın da kullanılabileceği, orman alanının büyüklüğü itibariyle olası bir yangının kontrol altına alınmasında zorluk yaşanmayacağı, kaldı ki, ekim, dikim, bakım, kesim, hastalık ve zararlılarla mücadele, yangınlardan korunma veya yangınları söndürme gibi ormancılık hizmetlerinin yapılabilmesi için orman alanı içerisinde de yolların planlanabildiği ve tek şeritli orman yollarında yol genişliğinin genellikle 3,5-4 metre olduğu, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde geçiş amaçlı en dar yaya yolunun 3 metre olabileceği hükmünün bulunduğu, dolayısıyla fonksiyonlar arasında yani davacı taşınmazında planlı akaryakıt istasyonu ile doğusundaki orman alanı araşında olası bir orman yangınına müdahale için bir yol ayrılacaksa, orman sınırları içerisinden orman alanını azaltmayacak şekilde olabildiğince 3,5 ya da 4 metrelik bir yaya yolu düzenlemesinin kişisel yarar ile kamu yararı arasındaki dengenin gözetilmesi, alternatifler arasında en rasyonel planlama kararının verilmesi açısından daha uygun olacağı değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Temyize konu mahkeme kararında ise bilirkişi raporunda yer alan bu tespitlere ilişkin değerlendirmeler yapılmadığı, bilirkişi raporunun sadece sonuç kısmı değerlendirilerek karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu parselin doğusunda yer alan 7 metrelik yolun, hakkında hüküm kurulmayan parselin kuzeyindeki yolun devamı niteliğinde olup orman alanı veya akaryakıt istasyonunda oluşabilecek yangın gibi acil müdahale gerektiren olaylar için gerekli olduğu, aksi halde orman alanı veya akaryakıt istasyonunda ortaya çıkan bir doğal afetin komşu alana sıçrayarak telafisi imkansız can ve mal kayıplarına neden olabileceği, anılan yolun 4 metreye düşürülmesi halinde ise devalılığı olan bir yolun daraltılmış olacağı ve yangın söndürme araçlarının büyüklüğü düşünüldüğünde 4 metrelik yolun yetmeyeceği sonucuna ulaşıldığından bilirkişi raporundaki bu iddialara itibar edilmemiştir.
Öte yandan, orman alanı ile dava konusu parsel üzerinde yer alan akaryakıt istasyonunu orman alanından ayıran 7 metrelik yolun, davacının parselinin mülkiyet dokusu korunarak, teknik açıdan geçiş güzergahının değiştirilip değiştirilemeyeceğinin bilirkişilerden alınacak ek rapor ile belirlendikten sonra karara bağlanması gerekmektedir.
Bu durumda, eksik hüküm ve eksik değerlendirmeye dayalı dava konusu işlemin iptaline yönelik idare mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölge idare mahkemesi kararında istabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının / davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/04/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.