T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1012
Karar No : 2023/4549
DAVACI : …
DAVALILAR : 1) … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ….
2) … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1)Katkı payını ödememesi ve ödemiş olduğu katkı paylarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Kafkas Üniversitesi'nin … tarih ve … sayılı işlemi ile,
2)İşlemin dayanağı olan YÖK Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 1/b maddesinde yer alan "Devlet üniversiteleri programlarına yerleştirilen ve puanı söz konusu programın taban puanına eşit ya da daha fazla puanı olan öğrencilerden, Anayasa Mahkemesinin bu kararı sonucu, ücret tahsil edilmeyecektir." düzenlemesinin iptali ve ödenen katkı paylarının faizi ile birlikte iadesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Katkı payını ödeyememesi durumunda eğitim ve öğrenim hakkının elinden alınacağı, Devlet üniversitesinin kar amacı gütmesinin hukuki olmadığı, ücret alınmaması gerektiği iddia edilmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
… BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Davacının kapatılan yükseköğretim kurumuna yerleştiği yıldaki ÖSYS puanının, Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi taban puanından düşük olduğu, 667 sayılı KHK uyarınca işlem tesis edildiği, ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
… ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASI: YÖK Yürütme Kurulu Kararının Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda uygulamaya yönelik bir açıklama olduğu, icrai ve yürütülebilir kural olmadığı; davacının 2015 üniversiteye giriş puanının Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi taban puanından düşük olduğu için ücret ödemeye devam edeceği, şartları sağlayıp ücretsiz eğitim hakkından faydalansaydı bile geriye dönük olarak ödediği ücretleri geri isteyemeyeceği, ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Öğrenim gördüğü Turgut Özal Üniversitesinin 667 sayılı KHK ile kapatılması nedeniyle, Yükseköğretim Kurulu tarafından Kafkas Üniversitesine yerleştirilen davacı tarafından, Kafkas Üniversitesine ücret ödememe ve daha önce ödemiş olduğu ücretlerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının 1. maddesinin (b) fıkrasında yer alan "Devlet üniversiteleri programlarına yerleştirilen ve puanı, söz konusu programın taban puanına eşit ya da daha fazla puanı olan öğrencilerden, Anayasa Mahkemesinin bu kararı sonucu, ücret tahsil edilmeyecektir." şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmektedir.
YÖK Yürütme Kurulu Kararının Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda uygulamaya yönelik bir açıklama olduğu, davacının 2015 üniversiteye giriş puanının Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi taban puanından düşük olduğu için ücret ödemeye devam edeceği, şartları sağlayıp ücretsiz eğitim hakkından faydalansaydı bile geriye dönük olarak ödediği ücretleri geri isteyemeyeceği, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca işlem tesis edildiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, Anayasa Mahkemesi'nin 24/07/2019 tarih ve E:2016/205, K:2019/63 sayılı kararı uyarınca aidat talep edilmemesi, geçmişte ödediği bütün aidat paralarının geri ödenmesi talebiyle 16/10/2019 tarihinde yapılan başvurunun Kafkas Üniversitesi'nin … tarih ve … sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, anılan işlem ile işlemin dayanağı olan YÖK Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 1/b maddesinde yer alan "Devlet üniversiteleri programlarına yerleştirilen ve puanı söz konusu programın taban puanına eşit ya da daha fazla puanı olan öğrencilerden, Anayasa Mahkemesinin bu kararı sonucu, ücret tahsil edilmeyecektir." düzenlemesinin iptali ve ödenen katkı paylarının faizi ile birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
23/07/2016 tarih ve 29979 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 4. fıkrasında; "Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 'Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler' başlıklı 2. maddesinin 4. fıkrasında; "Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir." hükmü düzenlenmiştir.
6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un; 2. maddesinin 4. fıkrasının 2. cümlesinin iptali yönünden açılan davada Anayasa Mahkemesi’nin 24/07/2019 tarih ve E:2016/205, K:2019/63 sayılı kararında; kuralın, üniversiteye giriş sınavında aldığı puan itibarıyla Devlet üniversitesine yerleşme imkânı varken vakıf yükseköğretim kurumunu tercih eden bir öğrencinin söz konusu vakıf yükseköğretim kurumunun kapatılması sonrasında puanının yeterli olduğu Devlet üniversitesine yerleştirilmesi hâlinde buradaki öğrenimine kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna ödediği ücreti ödeyerek devam etmesi sonucunu doğurduğu, söz konusu öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırdıkları anda aranan başarı sıraları dikkate alındığında bu başarılarına göre Devlet üniversitesine kayıt olma hakkını elde ettiklerinden burada bulunan öğrenciler ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından bu şekilde gelen öğrencilerin farklı hukuki durumda olduklarının söylenemeyeceği, aynı Devlet üniversitesine başarı sırasına göre kayıt yaptırma hakkını elde eden öğrencilerden bir kısmına ücret ödeme zorunluluğu getirdiğinden farklı bir muamelenin öngörüldüğü, söz konusu farklı muamelenin ise makul ve nesnel bir temele dayandığının söylenemeyeceği, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdıkları yılda yapılan merkezî sınavlarda elde ettikleri başarı sıralarına eşit ya da daha az puanla öğrenci kabul eden Devlet üniversitelerine öğrencilerin daha önceden ödedikleri ücretleri ödeyerek devam etmelerinin eğitim ve öğrenim hakkı bağlamında Anayasa’yla bağdaşmadığı gerekçesiyle kuralın puanı eşit ya da daha düşük Devlet üniversiteleri yönünden iptal kararı verilmiştir.
YÖK Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında, "667 sayılı KHK kapsamında kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından Devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrencilerin mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken eğitim öğretim ücreti yükümlülüklerine ilişkin Anayasa Mahkemesinin 2016/205E.; 2019/63K. sayılı kararında "Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Davlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir” (6749 sayılı K. m. 2/4) hükmünün 2. cümlesini “puanı eşit ya da daha düşük Devlet üniversiteleri” yönünden Anayasa'nın 10., 13. ve 42. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. Diğer bir ifade ile, Anayasa Mahkemesi, Devlet Üniversitelerine yerleştirilen öğrenciler ile vakıf üniversitelerine yerleştirilen öğrenciler açısından “farklı uygulama" öngörmekte olup Devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrenciler açısından ücret ödememe, vakıf üniversitelerine yerleşen öğrenciler açısından ise ücret ödeme sonucunu doğuran bir karar almıştır. Dolayısı ile, kapatılan vakıf yüksek öğretim kurumları öğrencilerinden tercihleri doğrulusunda Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrenciler açısından Anayasa Mahkemesi kararı sonucu, “uygulama birliği” yerine “farklı uygulama” söz konusu olacağından bu kararın yüksek öğretim kurumlarında nasıl uygulanacağına dair Kurulumuza intikal eden sorular üzerine, söz konusu Anayasa Mahkemesi kararının uygulanmasıyla ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlara dikkat edilmesine karar verildi.
1)Anayasa Mahkemesinin, 2016/205E.; 2019/63K. sayılı kararıyla, 2016 yılında kapatılan vakıf yükseköğretim kurumu öğrencilerinden tercihleri doğrultusunda;
a)Vakıf yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen, fakat puanı yerleştiği programın puanına eşit ya da daha fazla olan öğrenciler, ücret ödeme zorunluluğu bulunmayan öğrenci kapsamına dâhil edilmemiştir. Dolayısıyla vakıf yükseköğretim kurumlarını tercih ederek yerleşen öğrenciler; Anayasa Mahkemesinin bu kararı sonucunda puanı, yerleştiği programın puanından fazla veya düşük olmasına bakılmaksızın ücret ödemeye devaın edecektir.
b)Devlet üniversiteleri programlarına yerleştirilen ve puanı, söz konusu programın taban puanına eşit ya da daha fazla puanı olan öğrencilerden, Anayasa Mahkemesinin bu kararı sonucu, ücret tahsil edilmeyecektir.
2)Anayasa Mahkemesi kararında, özel yetenek sınavıyla öğrencilik sıfatını kazanıp Devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrencilerin durumuna değinilmemiştir. Dolayısıyla bu öğrencilerden yerleştikleri Devlet üniversitesinin özel yetenek sınavları ile ilgili asgari puan şartını taşıyan öğrenciler ücret ödemeyecektir.
3)Anayasa Mahkemesi kararında, sınavsız geçiş sistemiyle öğrenci kabul eden programlara yerleştirilen öğrencilerin durumuna ilişkin de ayrıca bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısı ile Devlet yükseköğretim kurumlarının söz konusu
programlarının ilgili yıldaki asgari puanına eşit veya daha yüksek puanlı öğrenciler ücret ödemeyecektir.
4)Bu kapsamdaki öğrencilerin, teyit sürecinin sağlıklı ve zamanında yürütülebilmesi, dolayısıyla mağdur olmamaları için kararın yürürlük tarihinden sonra tahakkuk ettirilecek öğrenim ücretlerinden muaf tutulmalarını teminen kayıtlı oldukları Devlet üniversitesine başvurmaları gerekir. Üniversite Rektörlükleri talepleri, öğrencinin durumuna göre merkezi yerleştirme yılı puanı veya diğer şartları teyit ederek/gecikmeksizin sonuçlandıracaktır." hususlarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
YÖK Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 1/b maddesi yönünden incelenmesi:
Dava konusu YÖK Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 1/b maddesinde; "Devlet üniversiteleri programlarına yerleştirilen ve puanı, söz konusu programın taban puanına eşit ya da daha fazla puanı olan öğrencilerden, Anayasa Mahkemesinin bu kararı sonucu, ücret tahsil edilmeyecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; dava konusu düzenlemenin, Anayasa Mahkemesi'nin 24/07/2019 tarih ve E:2016/205, K:2019/63 sayılı kararı uyarınca tesis edildiği anlaşıldığından, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Kafkas Üniversitesi'nin … tarih ve … sayılı işlemi yönünden:
Uyuşmazlıkta davacı 2015 yılında üniversite sınavından 428,71 puan alarak, Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne kayıt yaptırmış olup 667 sayılı KHK ile anılan Üniversitenin kapatılması üzerine kaydı Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne aktarılmıştır.
Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin 2015 yılında üniversite sınavı taban puanının 441,20 davacının üniversite sınav puanının ise 428,71 olduğu hususu dikkate alındığında, davacının almış olduğu puanın yerleştirildiği Üniversite'nin taban puanının altında kaldığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Ödenen katkı paylarının faizi ile birlikte iadesi istemi yönünden:
Dava konusu işlemler hukuka uygun olduğundan, ödenen katkı paylarının faizi ile birlikte iadesi istemi yönünden de tazmin edilmesi gereken bir husus bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
11/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.