T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1079
Karar No : 2024/2279
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ... 'e ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un EK-2/3-B maddesi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsü davacı ... 'a 2.018,00 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; olayda, 22/01/2019 tarihinde yapılan denetim sonucu tanzim edilen ve görevli polis memurlarınca imzalanan tutanakta; dört adet yolcunun dolmuş olarak nitelendirdikleri araca Yeşilköyden bindikleri, ulaşım ücretinin kişi başı 9 TL ödeyecekleri, birbirlerini tanımadıklarına ilişkin beyanda bulundukları, bu nedenle dava konusu işlemlerin tesis edildiği, söz konusu araç için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilen Taksi Çalışma Ruhsatnamesi'nin davacı tarafından dava dosyasına sunulduğu, söz konusu ruhsatnamenin incelenmesinden, ruhsatnamenin ... plaka numaralı araç için 03/01/2019-01/06/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlediği, araç tipinin sarı olarak belirtildiği, aracın İstanbul Otomobilciler Esnaf Odasına kayıtlı olduğu, öte yandan, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilen Taksi Çalışma Ruhsatnamesi ile ulaşım alanında ticari faaliyet gösterdiği anlaşılan aracın, ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari faaliyet gösterdiğinden bahisle dava konusu işlemlerin tesis edilme nedeninin açık ve net olarak belirtilmediği, taksi çalışma ruhsatnamesi bulunan aracın faaliyet konusunun araç ruhsatında da "Ticari" olarak nitelendirildiği, bu durumda, araç ruhsatında ve taksi çalışma ruhsatnamesinde belirtildiği gibi ticari olarak yolcu taşımacılığı yaptığı anlaşılan aracın 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsüne idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıların Taksi Çalışma Ruhsatı olsa da, bu belgenin tutanakta tespit edilen taşımacılığa izin vermediği, kaldı ki söz konusu ruhsatın denetim esnasında gösterilemediği, sonradan dava dilekçesiyle dosyaya sunulduğu, bu nedenle yok hükmünde kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı Fethi Çetkin adına kayıtlı ... plakalı araçla belediye sınırları dâhilinde alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı tespitiyle 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 22/01/2019 tarihli işlem ile diğer davacı şoför ... hakkında aynı tarihli idari para cezası tesis edilmesi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
05/07/2007 tarih, 2007/4-1 sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım koordinasyon Merkezi Kararı ile kabul edilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi (M) ve (TM) Seri Plakalı ve Hatlı Ticari Minibüs Yönergesi'nin Amaç ve Kapsam başlıklı 1. maddesinde; "Toplu Ulaşım Hizmetlerini, bir organizasyon çatısı altında bütünleştirmek temel ilkesine uygun olarak, daha önce yasal yetkili kurulların (İTK ve UKOME) verdiği izinler veya yargı kararları gereğince, İstanbul kent sınırları dâhilinde belirlenmiş hatlarda toplu taşımacılık yapan (M) ve (TM) seri plakalı minibüslere, İBB (İstanbul Büyükşehir Belediyesi) tarafından “Çalışma Ruhsatı” verilmesi ve bununla alakalı prensipleri, kuralları, minibüslerin çalışma usul ve esaslarını, yönetim, yürütme ve denetim konularıyla ilgili yapılacak işlemleri kapsar." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemlere esas olay tutanağında, dava dışı dört tane yolcunun bulunduğu, yolcuların beyanlarına göre araca Yeşilköy'den bindikleri ve Cağaloğlu'na gidecekleri, yolcuların birbirini tanımadığı, kişi başı 9 TL ödeme yapacaklarının belirtildiği, dava dışı yolcuların tutanağı imzaladıkları, davacı şoför için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu görülmüştür.
Bu durumda, davacılardan Fethi Çetkin adına, dava konusu araca yönelik 03/01/2019-01/06/2019 tarihleri arasında geçerli Taksi Çalışma Ruhsatnamesi'nin bulunduğu, ancak tutanakta tespit edilen taşımacılığın dolmuş/minibüs taşımacılığı olduğu, taksi ve dolmuş/minibüs taşımacılığı için ilgili belediyeden alınması gereken farklı izin / ruhsatın bulunduğu, bu hususun İstanbul Büyükşehir Belediyesi (M) ve (TM) Seri Plakalı ve Hatlı Ticari Minibüs Yönergesi'nde düzenlendiği, davacıların taksi ruhsatı ile dolmuş/minibüs taşımacılığı yapması mümkün olmadığından, dava konusu trafikten men ve idari para cezası işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki İstanbul 3. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 25/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.