T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/10795
Karar No : 2022/8211
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Belediye Başkanlığı
2- …
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Torbalı İlçesi, … Mahallesinde bulunan ve tapunun … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki ruhsat eki mimari projesine aykırı imalatlar nedeni ile davacıya 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42.maddesi uyarınca 218.601,05-TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Torbalı Belediye Encümeni Kararı'nın iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, taraflanca usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/09/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, bu artırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi uyarınca, yargı kararı ile idarelerin işlem tesisine zorlanamayacağı gibi idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceğinden; 3194 sayılı Kanunun 42/2. maddesinin (a) bendinde, temel para cezasının hesaplanmasında, yapı inşaat alanı ile yapı sınıfı ve grubu temel kriterler olarak öngörüldüğünden, temel para cezasının bu kriterlere aykırı olarak hesaplandığının tespit edilmesi halinde, aykırılığı tespit edilen para cezası miktarına (c) bendinde öngörülen arttırım oranları uygulanarak belirlenen toplam para cezasının tamamının iptal edilmesi gerektiği, dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmesi suretiyle; işlemin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı idari yargı denetimi yetkisi aşılarak idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açıktır.
Uyuşmazlıkta; ruhsatlı başlanılan yapının denetiminden sorumlu şirketin denetim belgesinin iptal edilmesi üzerine, idare tarafından düzenlenen 10/07/2017 tarihli yapı tatil tutanağında inşaatın %10 seciyesinde olduğu, 18/02/2019 tarihli yapı tatil tutanağında ise inşaatın %85 seviyesinde olduğunun tespiti zerine, … tarih ve … sayılı Torbalı Belediye Encümeni kararı ile; inşaat alanının tamamı olan 3879 m2 esas alınmak suretiyle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına anılan maddenin 2. fıkrasının (c) bendinin 9 nolu alt bendi uyarınca artırım uygulanarak hesaplanan 218.601,05 TL para cezası verildiği, İdare Mahkemesince ise inşaatın %10 seviyesine kadar kanuna uygun yapıldığı, %85 seviyesinde düzenlenen yapı tatil tutanağında ise denetim şirketinin yine bulunmadığının tespit edildiği, iki tespit arasında %75'lik fark olduğu, bu durumda para cezasının %75 seviyesinden hesaplanması gerekirken idare tarafından aykırılıktan etkilenen alanın 969,75 m2 fazla hesaplandığı gerekçesiyle, fazla hesaplanan kısmın iptali, kalan kısmın reddine karar verildiği ve bu karara yönelik istinaf başvurusunun da reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davaya konu yapılar için hatalı yüz ölçümü üzerinden idari para cezasının hesaplandığı, söz konusu yüz ölçümünün temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu, dikkate alındığında, İdare Mahkemesince davaya konu para cezasının tamamının iptaline karar verilmesi gerekirken; para cezasının kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.