T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1084
Karar No : 2023/821
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … (mülga …)
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde yer alan "...ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere..." ibaresinin; 4. maddesinde yer alan "...ve sözlü..." ibaresinin; 5. maddesinde yer alan "...yazılı sınavdan önce duyurulur..." ve "...sadece biri için..." ibarelerinin; 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden); 9. maddesiyle eklenen "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesi kısmı ile "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesi kısmında yer alan "...sözlü sınav..." ibaresinin ve 11. maddesinin iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Danıştay İkinci Dairesince verilen 20/03/2018 günlü, E:2016/9585, K:2018/1785 sayılı kararla; dava konusu Yönetmeliğin, 1. maddesinde yer alan "...ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere..." ibaresinin; 4. maddesinde yer alan "...ve sözlü sınavda..." ibaresinin; 9. maddesinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesi kısmı ile "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesi kısmında geçen "...sözlü sınav..." ibaresinin iptali istemleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına; 5. maddesinde yer alan "...sadece biri için..." ibaresinin, 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden) ve 11. maddesinin iptali istemleri yönünden davanın reddine; 5. maddesinde yer alan "...yazılı sınavdan önce duyurulur..." ibaresinin ise iptaline karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/12/2019 günlü, E:2018/3448, K:2019/6371 sayılı kararıyla; "davacının iddia ve taleplerine yönelik olarak ilgili mevzuatın yorumu ve iptali istenen düzenlemelerin hukuka uygunluk denetimi yapılmaksızın, yani uyuşmazlıkla ilgili herhangi bir gerekçeye yer verilmeksizin karar verilmiş olduğu" gerekçesiyle, davanın reddine ilişkin kısmın bozulmasına hükmedilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI : Dairemiz kararının bozulan kısmına yönelik olarak davacı Sendika tarafından, Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "...sadece biri için..." ibaresi yönünden; adayların birden fazla kadro veya pozisyon için aranılan şartları taşımasına rağmen sadece biri için başvuruda bulunabilmesinin hakkaniyetli olmadığı, tercih hakkının ihlal edildiği, kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözetilmediği, Yönetmeliğin 7. maddesi (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden) yönünden; eğitim sonucu başarılı olan adayların hangi süre içerisinde atanacaklarına ya da atanıp atanmayacaklarına ilişkin hususta bir boşluk oluştuğu, boş kadrolara atama yapılıp yapılmayacağı konusunun tamamen idarenin takdirine bırakıldığı, ayrıca başarı puanlarının eşit olması halinde uygulanan öncelik kriterlerinin kaldırılmasının, dava konusu değişikliği şekil unsuru bakımından hukuka aykırı kıldığı, Yönetmeliğin 11. maddesi yönünden; sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılmasına dair yapılacak iş ve işlemlerin neler olduğuna dair bir değerlendirme hükmüne yer verilmediği, itirazların hangi süre içinde ve nasıl yapılacağının belli olmadığı, hak arama ve itiraz etme yollarını ortadan kaldırdığı, itiraz prosedürünün detaylı olarak düzenlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idarece; kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, kadro ve görev unvanı, görevin önemi, sorumluluğu, niteliği gibi unsurlar gözönünde bulundurulmak suretiyle, objektif kriterlere dayanan değişiklikler yapıldığı, uygulamada ortaya çıkan aksaklıklar, değişen koşullar, kamu kurum ve kuruluşlarından gelen talepler ile mevzuatta meydana gelen değişiklikler kapsamında, dava konusu edilen hususların yeniden düzenlenmesinin zorunluluk arz ettiği; ayrıca, sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraza ilişkin maddenin Genel Yönetmelikten çıkarılmasının, kurumların kendi özel görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerinde bu hususları düzenleyememeleri anlamına gelmediği, Genel Yönetmeliğe aykırı olmamak kaydıyla, kendi ihtiyaç, teşkilat ve personel yapısı ile görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemelerine engel bulunmadığı, bu kapsamda yapılan değişikliklerin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu edilen 7. maddesiyle, aynı Yönetmeliğin 11. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yönetmeliğin "Sınav şartı ve atama" başlıklı 11. maddesinde; "Görevde yükselme eğitimini tamamlayanların, bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için, kurumlarınca çıkarılacak görevde yükselme yönetmeliklerine uygun olarak yapılacak görevde yükselme sınavına katılarak başarılı olmaları şarttır.
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucunda başarılı olanlar arasından, üç ay içinde başarı sıralamasına göre duyurulan boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılır. Puanların eşit olması hâlinde, Yönetmeliğin ekinde yer alan Personel Değerlendirme Formunda belirtildiği şekilde puanlama yapılmak suretiyle, toplam puanı en yüksek olandan başlamak üzere atama yapılır. Ancak, yapılan puanlama sonunda eşitlik olması durumunda, sırasıyla;
a) 10 uncu maddenin (h) bendine ilişkin puanı yüksek olanlara,
b) Hizmet süresi fazla olanlara,
c) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
d) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilir. Aylıksız izinde olanlar dâhil, atanmaya hak kazandıkları kadro veya pozisyona ilişkin görevlerine mevzuatla öngörülen süre içinde başlamayanların söz konusu atanma hakları sona erer.
..." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dava konusu Genel Yönetmeliğin amacı; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Yasal ilkelere uygun olmak şartıyla görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin genel düzenlemelerin Genel Yönetmelikle yapılması, bu sebeple temel ilkelerin konulması, çerçevenin çizilmesi, sınırsız, belirsiz geniş bir alanın idarelerin düzenlemesine bırakılmaması gerekmekle birlikte, düzenleme yapılan konuya ilişkin temel esas ve hükümler Genel Yönetmelikte yer aldıktan sonra, idari veya teknik olarak kurumlara özgü konuların düzenlemesinin idarelere bırakılması mümkün bulunmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmelik değişikliğiyle ortaya çıkan belirsizliğin her idare tarafından farklı şekilde giderilecek olmasının Yönetmeliğin genel amacına uygun olmadığı, belirsizliğin aynı zamanda eşitsizliğe yol açabileceği, keyfi uygulamalara sebebiyet verebileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Yönetmeliğin 7. maddesinde, yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, başarılı olanların üç ay içinde atanmalarının ve puanların eşit olması halinde öncelik verilen kriterlerin kaldırılması yönlerinden hukuka uyarlık görülmemiştir. Nitekim, 23/07/2014 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Genel Yönetmeliğin 12/B maddesine eklenen fıkrada, başarı puanının eşit olması halinde öncelik verilecek hususlar yeniden belirlenmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, bozulan kısımlar yönünden; dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 7. maddesinin, yapılan sınav sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarının ve puanların eşit olması halinde öncelik verilen kriterlerin kaldırılması yönlerinden iptali, diğer istemler yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği öngörülmüş olup 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.
Davacı Sendika tarafından, 31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde yer alan "ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" ibaresinin; 4. maddesinde yer alan "ve sözlü" ibaresinin; 5. maddesinde yer alan "yazılı sınavdan önce duyurulur" ve "sadece biri için" ibarelerinin; 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden); 9. maddesiyle eklenen "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesi kısmı ile "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesi kısmında yer alan "sözlü sınav" ibaresinin ve 11. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay İkinci Dairesinin 20/03/2018 tarih ve E:2016/9585, K:2018/1785 sayılı kararıyla; 31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin; 1. maddesinde yer alan "ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" ibaresinin; 4. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin; 9. maddesinin "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesi kısmı ile "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesi kısmında geçen "sözlü sınav" ibaresinin iptali istemleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına; 5. maddesinde yer alan "sadece biri için" ibaresinin, 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden) ve 11. maddesinin iptali istemleri yönünden davanın reddine; 5. maddesinde yer alan "yazılı sınavdan önce duyurulur" ibaresinin ise iptaline karar verildiği; bu kararın redde ilişkin kısmının temyizi üzerine İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/12/2019 günlü, E:2018/3448, K:2019/6371 sayılı kararıyla; davaya konu idari işlemin hukuka uygunluk denetimini yapmakla görevli idari yargı merciince, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde sayılan unsurlar yönünden, işlemin hukuka aykırı olup olmadığına dair yargısal denetim yapılması ve bu denetim sonucunda varılan kararın gerekçeli olarak ortaya konulması gerekmekte iken, Daire kararında, dava konusu Yönetmeliğin yukarıda sayılan maddeler yönünden davacının iddia ve taleplerine yönelik olarak ilgili mevzuatın yorumu ve iptali istenen düzenlemelerin hukuka uygunluk denetimi yapılmaksızın, yani uyuşmazlıkla ilgili herhangi bir gerekçeye yer verilmeksizin davanın reddine karar verilmiş olduğundan, Daire kararının anılan maddeler yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesiyle değiştirilen Genel Yönetmeliğin 9. maddesinde yeralan ''sadece biri'' ibaresi yönünden:
Dava konusu Genel Yönetmeliğin ''Duyuru ve başvuru'' başlıklı 9. maddesinde ''...İlan edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir....'' hükmü yer almıştır. Aynı günde yapılacak sınavlarda ortaya çıkabilecek sorunların giderilmesi amacıyla getirildiği anlaşılan ''sadece biri için'' ibaresinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Kadro çeşitliliği ve sınavların farklı tarihlerde yapılması halinde sınav sürecinin çok uzayacağı da açıktır.
Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesiyle Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden:
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/03/2010 günlü, 27519 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik ''Sınav şartı ve atama'' başlıklı 11. maddesinde; ''Görevde yükselme eğitimini tamamlayanların, bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için, kurumlarınca çıkarılacak görevde yükselme yönetmeliklerine uygun olarak yapılacak görevde yükselme sınavına katılarak başarılı olmaları şarttır.
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucunda başarılı olanlar arasından, üç ay içinde başarı sıralamasına göre duyurulan boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılır. Puanların eşit olması hâlinde, Yönetmeliğin ekinde yer alan Personel Değerlendirme Formunda belirtildiği şekilde puanlama yapılmak suretiyle, toplam puanı en yüksek olandan başlamak üzere atama yapılır. Ancak, yapılan puanlama sonunda eşitlik olması durumunda, sırasıyla;
a) 10 uncu maddenin (h) bendine ilişkin puanı yüksek olanlara,
b) Hizmet süresi fazla olanlara,
c) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
d) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilir. Aylıksız izinde olanlar dâhil, atanmaya hak kazandıkları kadro veya pozisyona ilişkin görevlerine mevzuatla öngörülen süre içinde başlamayanların söz konusu atanma hakları sona erer.......” hükmü bulunmaktadır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin amacının; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, yasal ilkelere uygun olmak şartıyla görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin genel düzenlemelerin genel yönetmelikle yapıldığı, bu sebeple anılan yönetmelikte temel ilkelerin konulması, çerçevenin çizilmesi, sınırsız, belirsiz geniş bir alanın idarelerin düzenlemesine bırakılmaması gerektiği, ancak düzenleme yapılan konuya ilişkin temel esas ve hükümler genel yönetmelikte yer aldıktan sonra, idari veya teknik olarak kurumlara özgü konuların düzenlemesinin idarelere bırakılmasının mümkün olduğu, dava konusu yönetmelik değişikliğiyle ortaya çıkan belirsizliğin her idare tarafından farklı şekilde giderilecek olmasının yönetmeliğin genel amacına uygun olmadığı, belirsizliğin aynı zamanda eşitsizliğe yol açabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinde, yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden hukuka uyarlık görülmemiştir. Nitekim 23/07/2014 günlü Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Genel Yönetmeliğin 12/B maddesine eklenen fıkrada başarı puanının eşit olması halinde öncelik verilecek hususlar yeniden belirlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesiyle Genel Yönetmeliğin 14. maddesinin yürürlükten kaldırılması yönünden:
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/03/2010 günlü, 27519 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik “Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz'' başlıklı 14. maddesinde ''Sınav kurulu, kendisine intikal ettiği tarihten itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarını ilan eder ve ilgililere yazılı olarak bildirir. İlgililer, kendilerine yazılı olarak bildirilmesinden itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarına itiraz edebilir.
Yapılan sınavlarda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. Ancak, soruların yüzde beşinden fazlasının hatalı olduğunun birinci fıkrada belirtilen süre içinde yapılan itirazlar üzerine veya herhangi bir şekilde tespit edilmesi hâlinde, sınav iptal edilir ve en kısa sürede yeni sınav yapılır.” hükmü yer almıştır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin amacının; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, yasal ilkelere uygun olmak şartıyla görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin genel düzenlemelerin genel yönetmelikle yapıldığı, bu sebeple anılan yönetmelikte temel ilkelerin konulması, çerçevenin çizilmesi, sınırsız, belirsiz geniş bir alanın idarelerin düzenlemesine bırakılmaması gerektiği, ancak düzenleme yapılan konuya ilişkin temel esas ve hükümler genel yönetmelikte yer aldıktan sonra, idari veya teknik olarak kurumlara özgü konuların düzenlemesinin idarelere bırakılmasının mümkün olduğu, dava konusu yönetmelik değişikliğiyle ortaya çıkan belirsizliğin her idare tarafından farklı şekilde giderilecek olmasının yönetmeliğin genel amacına uygun olmadığı, belirsizliğin aynı zamanda eşitsizliğe yol açabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinde, yürürlükten kaldırılan 14. maddesinde yer alan, belli sürelerde sınav sonuçlarının açıklanması, bu sonuçlara itiraz gibi hususları düzenleyen hükümlerin kaldırılması yönlerinden hukuka uyarlık görülmemiştir.
Her ne kadar, dava konusu yönetmelik değişikliği ile Genel Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. ve 3. fıkraları değiştirilerek maddeye fıkralar ilave edilmiş ve '' Sınav kurulu ve görevleri'' başlıklı anılan maddede ''Kurumlarca yaptırılacak sınavlara ilişkin görevde yükselme işlemlerini yürütmek üzere beş kişiden oluşan sınav kurulu veya kurulları teşkil edilir...
...
Sınav kurulu; sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür....'' hükümleri yer almış ise de; sınav sonuçlarının ilanı ve sonuçlara itirazlara ilişkin kaldırılan 14. maddede yer alan süreler belirtilmeksizin bu hususların kurumların takdirine bırakıldığı, bu haliyle anılan maddede hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden) ve 11. maddesinin iptali, 5. maddesi yönünden ise davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 20/03/2018 günlü, E:2016/9585, K:2018/1785 sayılı kararının "davanın reddine" ilişkin kısmının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/12/2019 günlü, E:2018/3448, K:2019/6371 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından, bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla;
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkartabileceği hüküm altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 2. maddesinde; "(Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.) Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler. (Mülga birinci cümle: 13/2/2011 - 6111/117 md.) Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulur." hükmüne yer verilmiş, 3. maddesinde ise; "sınıflandırma", "kariyer" ve "liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, "Amaç" başlıklı 1. maddesi; "Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." şeklindedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin (Yönetmelik) 5. maddesinde yer alan "...sadece biri için..." ibaresi yönünden:
Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesiyle, aynı Yönetmeliğin 9. maddesi başlığı ile birlikte değiştirilmiştir.
"Duyuru ve başvuru" başlıklı değişik 9. madde de, "Görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadro veya pozisyonlar yazılı sınavlardan önce duyurulur. İlan edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir. Aylıksız izinde bulunanlar dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanların da sınava katılmaları mümkündür.
Kurumların personel işlerinden sorumlu birimlerine yapılan başvurular incelenerek, aranan şartları taşıyanlar kurumlarca resmi internet sitelerinde ilan edilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
İptali istenilen maddenin değişiklik öncesi "Duyuru ve görevde yükselme eğitimine alınma" başlıklı halinde, görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atama yapılacak kadro veya pozisyonların sınavlardan belli bir süre önce duyurulmasının yanında, başvuru süreci ve izin durumları ile görevde yükselme eğitimine katılmayla ilgili usul ve esaslar belirlenmiştir.
Görevde yükselme eğitiminin kaldırılması nedeniyle, maddenin yeniden düzenlenmesi zorunluğu kapsamında getirilen yeni hükümlerde, atama yapılacak kadro veya pozisyonların duyurusu, farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunulabileceği, aylıksız izinde olanlar dahil diğer izinleri kullanmakta olanların da sınava katılabileceği, şartları sağlayanların kurumlarca resmi internet sitelerinde ilan edileceği belirtilmiştir.
Bu durumda; söz konusu Yönetmelik değişiklikleri kapsamında, görevde yükselme eğitiminin kaldırılması, sınav esaslı duyuru ve başvuru şartlarının yeniden düzenlenmesi gerekliliği karşısında, yapılacak sınavlarda, ilan edilen kadro veya pozisyonlardan sadece biri için başvuruda bulunulabilmesinin; hakkaniyet ve fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için getirildiği, nitekim, kadro veya pozisyon çeşitliliğinin fazlalığı, aynı gün yapılacak sınavlara katılımda yaşanacak problemler, sınav sonucunda tercihe bağlı olarak diğer adayların yaşayabileceği hak kayıpları birlikte düşünüldüğünde, düzenlemenin, hizmet gerekleri ve personel planlaması yönünden hem kişi hem de kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
II. Yönetmeliğin 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan, görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarına ve puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması yönlerinden) incelenmesi:
Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesi ile aynı Yönetmeliğin 11. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılan "Sınav şartı ve atama" başlıklı 11. maddede, "Görevde yükselme eğitimini tamamlayanların, bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için, kurumlarınca çıkarılacak görevde yükselme yönetmeliklerine uygun olarak yapılacak görevde yükselme sınavına katılarak başarılı olmaları şarttır.
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucunda başarılı olanlar arasından, üç ay içinde başarı sıralamasına göre duyurulan boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılır. Puanların eşit olması hâlinde, Yönetmeliğin ekinde yer alan Personel Değerlendirme Formunda belirtildiği şekilde puanlama yapılmak suretiyle, toplam puanı en yüksek olandan başlamak üzere atama yapılır. Ancak, yapılan puanlama sonunda eşitlik olması durumunda, sırasıyla;
a) 10 uncu maddenin (h) bendine ilişkin puanı yüksek olanlara,
b) Hizmet süresi fazla olanlara,
c) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
d) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilir. Aylıksız izinde olanlar dâhil, atanmaya hak kazandıkları kadro veya pozisyona ilişkin görevlerine mevzuatla öngörülen süre içinde başlamayanların söz konusu atanma hakları sona erer.
Duyurulan kadro veya pozisyonlardan;
a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadro veya pozisyonlara ya da başka bir kuruma naklen atanma,
sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı tarihinden itibaren iki yıllık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava kadar, sınavı kazandıkları hâlde kadro yetersizliği nedeniyle ataması yapılamayan personelin başarı sırasına göre atamaları yapılabilir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan madde metninde, görevde yükselmenin sınav şartına bağlı olduğu; başarılı olanlar arasında üç ay içinde atama yapılacağı; puanların eşit olması halinde uygulanacak öncelik kriterleri; duyurulan kadro veya pozisyonlardan, sayılan sebeplerin gerçekleşmesine bağlı olarak boş kalan veya boşalanlara, belirlenen süreyi aşmamak üzere başarı sırasına göre atama yapılabileceği düzenlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 11. maddenin ikinci fıkrasında, sınav sonucunda başarılı olanlar arasından üç ay içinde başarı sıralamasına göre atama yapılacağına dair bir süre kaydına değişik Yönetmelikte yer verilmemiş olmakla birlikte; kurumların farklı statüde çalışan personel sayıları, atama yapılacak kadro ve pozisyonların çeşitliliği, sınav süreci, itirazların sonuçlandırılması, yargı yerlerince verilen kararlar ve uygulamada yaşanan sorunlar gözönüne alındığında, bu şekilde bir süreye Genel Yönetmelikte yer verilmemesinde, kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir. Kaldı ki, atamaların keyfi uygulamalar nedeniyle veya hukuka aykırı şekilde makul süre içinde yapılmaması halinde, bu işlemlerin iptali istemiyle yargı yerlerine başvurulabileceği de açıktır.
Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 11. maddenin ikinci fıkrasında, başarı puanlarının eşit olması halinde öncelik kriterleri düzenlenmesine karşın, değişik Yönetmelikte benzer bir düzenlemeye yer verilmemesi; belirsizliklere, kurumlar arasında farklı uygulamalara, personel arasında eşitsizliklere neden olabileceğinden, Genel Yönetmeliğin amacına aykırı olan bu kısım hukuka aykırı bulunmuş ise de; 23/07/2014 günlü, 29069 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliğiyle, aynı Yönetmeliğin 12/B maddesine eklenen "Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir." şeklindeki düzenlemeyle eksiklik giderildiğinden, bu yönden yeniden bir karar verilmesine gerek görülmemiştir.
III. Yönetmeliğin 11. maddesinin incelenmesi;
Dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesiyle, aynı Yönetmeliğin 14. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
"Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı mülga 14. maddede, "(Başlığı ile değişik:12/3/2010-2010/192 K.) Sınav kurulu, kendisine intikal ettiği tarihten itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarını ilan eder ve ilgililere yazılı olarak bildirir. İlgililer, kendilerine yazılı olarak bildirilmesinden itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarına itiraz edebilir.
Yapılan sınavlarda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. Ancak, soruların yüzde beşinden fazlasının hatalı olduğunun birinci fıkrada belirtilen süre içinde yapılan itirazlar üzerine veya herhangi bir şekilde tespit edilmesi hâlinde, sınav iptal edilir ve en kısa sürede yeni sınav yapılır." hükümleri bulunmaktadır.
Anılan madde metninde, sınav sonuçlarının ilanı, bildirim, ilgililerin sonuçlara karşı itirazları ile yapılan sınavda hatalı soru/sorular bulunması halinde uygulanacak usul ve esaslar belirlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesi ile bu madde yürürlükten kaldırılmakla birlikte, aynı değişik Yönetmelik kapsamında, Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. ve 3. fıkraları değiştirilerek maddeye yeni fıkralar eklenmiştir. ''Sınav kurulu ve görevleri'' başlıklı anılan madde, ''Kurumlarca yaptırılacak sınavlara ilişkin görevde yükselme işlemlerini yürütmek üzere beş kişiden oluşan sınav kurulu veya kurulları teşkil edilir. ... Sınav kurulu; sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür. ...'' şeklinde olup; sınavların yapılması, ilanı, itirazlar ve diğer işlerinin yürütülmesi konusunda sınav kuruluna veya kurullarına yetki verilmiş, sınav sonuçlarının ilanı ile ilgililerin bu sonuçlara karşı itiraz edebilme hakları korunmuş; genel çerçevesi çizilen hususlar haricinde ayrıntıların, kurumların kendi özel yönetmeliklerinde düzenlemelerine olanak sağlanmıştır.
Bu itibarla, davacı Sendikanın ileri sürdüğü hususlar da dikkate alındığında, sınav sonuçlarının ilanına ve itirazlara ilişkin belli bir süre kaydını Genel Yönetmelikte belirleme zorunluğunun bulunmaması karşısında; kurumların personel sayıları, atama yapılacak kadro ve pozisyon çeşitliliğinin fazlalığı, sınav süreci, itirazların sonuçlandırılması, yargı yerlerince verilen kararlar ve uygulamada yaşanan sorunlar esas alınmak suretiyle, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde Yönetmeliğin 14. maddesinin yürürlükten kaldırılmasına dair dava konusu 11. maddede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 7. maddesinin (Genel Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 11. maddesinde yer alan); "puanların eşit olması halinde tercih için konulan kriterlerin kaldırılması" yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, "görevde yükselme eğitimi sonucunda başarılı olanların üç ay içinde atanmalarını içeren hükmün kaldırılması" yönünden ise DAVANIN REDDİNE,
2. Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "...sadece biri için..." ibaresinin ve 11. maddesinin iptali istemleri yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Netice itibarıyla dava kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin, haklılık oranına göre yarısı olan …-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, diğer yarısının davacı üzerinde bırakılmasına; artan posta ücretlerinin kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine;
4. Bakılan davanın kesinleşen kısmı için davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada davacı lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine;
5. İlk kararda, davanın reddine ilişkin kısım nedeniyle davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, bu kısmın bozulması ve bozma üzerine kısmen ret kararı verilmesi nedeniyle, davalı idare lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte olup; işbu karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine;
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.