T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/1093
Karar No:2023/2584
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) : … Su ve Kanalizasyon İdaresi (…)
Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Su Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Köyü, …Mevkiinde bulunan Göçengözü kaynağı ile Çukurcagözü deresinden 300 lt/sn, Gayrancı deresinden 300 lt/sn olmak üzere toplam 600 lt/sn kapasite miktarındaki suyun müdahil …’a kiraya verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Muğla İl Encümeni kararı ile bu karara dayanılarak düzenlenen 07/03/2007 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli su kaynağı kiralama sözleşmesinin Göçengözü kaynağı ile Çukurcagözü deresine yönelik kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 20/02/2019 tarih ve E:2016/626, K:2019/478 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlığın su kaynağının kiralanmasına karar verilmesine ilişkin encümen kararından ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca yapılan su kaynağı kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı;
167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 3. fıkrasında, Hazine’nin özel mülkiyetinde veya Devlet’in hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki kaynak sularının (mazbut vakıflara ait sular hariç), 2886 sayılı Kanun hükümlerine uyularak il özel idarelerince kiraya verileceği kuralına yer verildiği;
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 10. maddesinin (f) bendinde, taşınmaz malın üç yıldan fazla kiralanmasına karar vermenin il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında olduğu ve aynı Kanun'un 26. maddesinin (g) bendinde ise, taşınmaz mal satımına, trampa edilmesine ve tahsisine ilişkin kararları uygulamak, süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek encümenin görev ve yetkileri arasında sayıldığı;
5302 sayılı Kanun uyarınca süresi üç yılı aşan kiralamalarda il genel meclisinin görevli ve yetkili olduğu, uyuşmazlığa konu kiralama ihalesinin süresinin on yıl olduğu ancak ihale işlemlerinin encümen tarafından yürütüldüğü; Mahkemelerinin 29/11/2019 tarihli ara kararı ile ihaleye çıkılması ve ihale işlemlerinin yürütülmesi maksadıyla encümene yetki verilmesine ilişkin bir meclis kararının bulunup bulunmadığı davalı idareden ve Muğla Valiliği'nden sorulmasına rağmen, gelen cevabi yazılarda encümene 10 yıllık kiralama yapması için yetki verildiğine ilişkin herhangi bir meclis kararı bulunmadığının belirtildiği; bu durumda, mevzuat uyarınca il genel meclisinde bulunan yetkinin, il encümenince kullanılması nedeniyle, ihale yapılmasına ilişkin encümen kararında ve bu karara istinaden imzalanan 10 yıllık kira sözleşmesinde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 12/03/2015 tarih ve E:2009/6068, K:2015/998 sayılı kararında da bu hususun vurgulandığı belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 6360 sayılı Kanun gereği Muğla Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonları'nca, Muğla il mülki sınırları içerisindeki taşınır, taşınmaz mallar, personel ile hak, alacak ve borçların ilgisine göre idarelere dağıtıldığı, su yüzeyi kira bedellerinin kendilerince tahsil edilmeye başlanmış olmakla birlikte, kira sözleşmesi tesis etme işlemlerinin kendilerine devredilmediği; davalı yanında müdahil tarafından, usule ilişkin olarak davacının bu konuda dava açma ehliyetinin bulunmadığı, zira sözleşmenin tarafı olmadığı, davacı tarafından taşınmaza müdahale edildiği belirtilerek adli yargı merciinde dava açıldığı, bu nedenle mükerrer yargılama olmaması adına bu davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, davacının Göçengözü kaynağından kiraladığını iddia ettiği suyu havuzlarına çıkarabilmesinin mümkün olmadığı, davacının sözleşmesinin Çukurcagözü kaynağına ilişkin olduğu ve bu kaynağın önünde bulunan havuzların dahi yıllardır kullanılmadığı, atıl olarak bekletildiği, Tarım Bakanlığı'ndan izin aldıktan sonra 12 sene tesisi işletmeyen davacı tarafından uyuşmazlığa konu kaynaktan hiçbir zaman su alınmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 24/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.